«Είναι σπουδαίο που βρίσκομαι στο Χαρτούμ για συναντήσεις με την πολιτικής ηγεσίας μεταβατική κυβέρνηση. Η συνεχιζόμενη δημοκρατική μετάβαση είναι ευκαιρία μίας γενιάς για το σουδανικό λαό. Αδημονώ να συζητήσω τρόπους για την εμβάθυνση των διμερών σχέσεων» δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο φθάνοντας σήμερα το μεσημέρι στην πρωτεύουσα του Σουδάν, Χαρτούμ στο φόντο της συμφωνίας που ανακοινώθηκε στις 13 Αυγούστου για την επικείμενη ομαλοποίηση των σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Από την πλευρά του, ο Σουδανός πρωθυπουργός Αμπντάλα Χάμντοκ δήλωσε ότι είχε «άμεσες και διαφανείς» συνομιλίες με τον Αμερικανό υπουργό, αν και αργότερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρίνισε πως η μεταβατική κυβέρνηση δεν έχει εξουσιοδότηση από τα κόμματα που απαρτίζουν τις “Δυνάμεις για την Ελευθερία και την Αλλαγή” (που ανέτρεψαν την δικτατορία του προέδρου Μπασίρ τον Απρίλιο του 2019) να διαπραγματευτεί την “ομαλοποίηση” των σχέσεων με το Ισραήλ.
Ο Πομπέο, που είναι ο πρώτος (μέσα στην τελευταία 15ετία) Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών που επισκέπτεται το Χαρτούμ μετά την πρόκατοχό του, Κοντολίζα Ράις, το 2005, έχει προγραμματίσει συναντήσεις με τον Σουδανό μεταβατικό πρωθυπουργό Αμπντάλα Χαμντόκ και τον επικεφαλής του Κυβερνητικού Συμβουλίου, στρατηγό Αμπντέλ Φατάχ αλ Μπουρχάν. Δεν θα περιοριστεί σε συζητήσεις για την «εμβάθυνση των διμερών σχέσεων» ΗΠΑ-Σουδάν, στις οποίες είναι βέβαιο πως θα τεθεί επί τάπητος και το σουδανικό αίτημα για έξοδο από την αμερικανική «μαύρη λίστα» των χωρών που υποθάλπουν ή στηρίζουν την τρομοκρατία. Λίστα στην οποία το Σουδάν συμπεριελήφθη επειδή, επί προέδρου Ομάρ Αλ Μπασίρ, κρίθηκε πως στήριξε τις αιματηρές επιθέσεις της Αλ Κάιντα στις αμερικανικές πρεσβείες σε Τανζανία και Κένυα το 1998.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναμένεται να επιδιώξει επιτάχυνση της παρασκηνιακής διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε Ισραήλ και Σουδάν για ομαλοποίηση των μεταξύ τους σχέσεων, λίγες μόλις μέρες μετά την αποπομπή του εκπροσώπου Τύπου του σουδανικού υπουργείου Εξωτερικών που αποκάλυψε το νέο παρασκήνιο των διπλωματικών διεργασιών Χαρτούμ-Τελ Αβίβ. Η εξέλιξη καταγράφεται περίπου έξι μήνες μετά την πρώτη συνάντηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου στην πρωτεύουσα της Ουγκάντα, Καμπάλα, με τον Σουδανό στρατηγό (επικεφαλής του Κυβερνητικού Συμβουλίου) Αμπντέλ Φατάχ Μπουρχάν.
Από την άλλη μεριά, θα πρέπει να συνυπολογιστεί η επιλογή του Μάικ Πομπέο να ταξιδέψει κατευθείαν από το διεθνές αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ στο διεθνές αεροδρόμιο του Χαρτούμ. Το γεγονός θεωρείται πολλαπλώς συμβολική κίνηση, καθώς ενισχύει τη δυναμική της ιστορικά πρώτης πτήσης ισραηλινού αεροσκάφους από το Τελ Αβίβ στο Χαρτούμ τον περασμένο Φεβρουάριο…
Επιπροσθέτως είναι ενδεικτικό το γεγονός πως το δρομολόγιο της περιοδείας του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην περιοχή δεν περιλαμβάνει μόνον το Σουδάν και το Ισραήλ (στο οποίο βρέθηκε τη Δευτέρα συναντώντας μεταξύ άλλων τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον Ισραηλινό ομόλογό του, Γκάμπι Ασκενάζι). Συμπεριλαμβάνει την πρωτεύουσα του Μπαχρέιν, Μανάμα και το Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δίχως να αποκλείονται ενδιάμεσες στάσεις σε Ομάν και Κατάρ, με απώτερο στόχο τη «βολιδοσκόπηση» ανάλογων προθέσεων «ομαλοποίησης» των σχέσεων κρατών του Κόλπου με το Ισραήλ.
Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού στην περιοχή εξυπηρετεί και έναν ακόμη στόχο: την προετοιμασία μίας πιθανής περιφερειακής συνόδου τον ερχόμενο Σεπτέμβρη στην Ουάσιγκτον, πριν ή μετά την αναμενόμενη υπογραφή της συμφωνίας «ομαλοποίησης» των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Μία τέτοια σύνοδος, μεταξύ άλλων, αναμένεται να ενισχύσει και την προεκλογική εκστρατεία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σε μία δύσκολη περίοδο ενόψει των αμερικανικών εκλογών της 3ης Νοέμβρη.
Δεν θα πρέπει συνεπώς να θεωρείται τυχαίο το γεγονός πως στις 25 Αυγούστου βρίσκεται στο Χαρτούμ και ο Αιθίοπας πρωθυπουργός Αμπίι Άχμεντ ως επικεφαλής μεγάλης αντιπροσωπείας. Η εμφάνιση του τελευταίου στο Χαρτούμ σε συνδυασμό με την επίσκεψη Πομπέο σχετίζεται με το αδιέξοδο που διαπιστώνεται εδώ και μήνες κατά τις μαραθώνιες, πολύμηνες διαπραγματεύσεις μεταξύ Αιγύπτου-Αιθιοπίας και Σουδάν αναφορικά με την επικείμενη διαχείριση των υδάτων του Γαλάζιου Νείλου όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες κατασκευής του τεράστιου φράγματος της «Μεγάλης Αιθιοπικής Αναγέννησης». Αν και δεν έγινε άμεσα σαφές εάν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών “έβαλε το χέρι του” στη διάρκεια των συναντήσεων που είχε ο Αιθίοπας πρωθυπουργός με υψηλόβαθμους Σουδανούς αξιωματούχους, εντούτοις έχει σημασία πως οι συναντήσεις οδήγησαν στην έκδοση ανακοίνωσης των δύο πλευρών πως συμφώνησαν να καταβάλλουν προσπάθειες ώστε να άρουν το αδιέξοδο στις έως τώρα διαπραγματεύσεις για το αιθιοπικό υδροηλεκτρικό φράγμα.
