Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος της Αυστραλίας έχει χάσει τα μισά του κοράλλια από 1995 εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας στις θάλασσες και τους ωκεανούς του πλανήτη. Η αδιανόητη καταστροφή ενός από τα πιο σημαντικά οικοσυστήματα του πλανήτη είναι μια ακόμα συνέπεια της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας σχετικής επιστημονικής έρευνας, όλα ανεξαιρέτως τα είδη κοραλλιών που ενδημούν στο μεγαλύτερο σύστημα υφάλων του κόσμου έχουν υποστεί σημαντική φθορά, με τη μεγαλύτερη μείωση των πληθυσμών τους να καταγράφεται το 2016 και το 2017. Τότε, όπως και φέτος, παρατηρήθηκαν φαινόμενα μαζικής λεύκανσης των κοραλλιών, η οποία σταδιακά οδηγεί στην απονέκρωση ολόκληρων αποικιών.
“Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο, πρέπει άμεσα να μειώσουμε τις εκπομπές αερίων”, προειδοποιούν οι ωκεανογράφοι και οι επιστήμονες του Κέντρου Μελέτης των Υφάλων του Κουίνσλαντ που συμμετείχαν στην έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση Royal Society B.
Οι επιστήμονες μελέτησαν διεξοδικά την υγεία και το μέγεθος των αποικιών των κοραλλιών από το 1995 ως το 2017 και διαπίστωσαν ότι οι πληθυσμοί τους μειώθηκαν κατά τουλάχιστον 50% μέσα σ’ αυτό το διάστημα. Όλα τα είδη κοραλλιών έχουν υποστεί σημαντικές φθορές, αλλά οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στους πληθυσμούς των κλαδωτών και των τραπεζόσχημων κοραλλιών, τα δάση των οποίων προσφέρουν κατοικία σε πολλά είδη ψαριών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών.
Ο καθηγητής Τέρι Χιουζ, ένας από τους διευθυντές της έρευνας, εκτίμησε ότι τα μεγάλα αυτά κοράλλια “επηρεάστηκαν με καταστροφικό τρόπο από τις διαδοχικές μαζικές λευκάνσεις που σάρωσαν τα δύο τρίτα του υφάλου”.
Η λεύκανση προκύπτει όταν τα κοράλλια αποβάλλουν την άλγη – τα συμβιοτικά μικροφύκη που ζουν μέσα τους και παρέχουν ως και το 90% της ενέργειάς τους – λόγω τους στρες που τους προκαλεί η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων. Τα ξεθωριασμένα κοράλλια παραμένουν ζωντανά για λίγο, αλλά σταδιακά νεκρώνονται. Όταν τα νερά που τα φιλοξενούν επιστρέψουν σε κανονικές συνθήκες, τα κοράλλια μπορούν να επανακάμψουν, αλλά αυτή είναι μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες ολόκληρες.
Σε μια άλλη μελέτη, του 2019, είχε διαπιστωθεί ότι περισσότερες αποικίες δεν κατάφεραν να αναγεννηθούν επειδή εν τω μεταξύ είχαν νεκρωθεί τα περισσότερα ενήλικα κοράλλια.
“Σε μια ζωντανή, πολύχρωμη αποικία κυριαρχούν τα εκατομμύρια μικρά και νεαρά κοράλια, αλλά η αποικία δεν μπορεί ούτε να επεκταθεί ούτε να διατηρηθεί χωρίς τα μεγαλύτερα σε όγκο ενήλικα κοράλλια”, υπογράμμίζει ο συγγραφέας της μελέτης, δρ. Άντι Ντίτζελ.
Ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος της Αυστραλίας απλώνεται σε έκταση 2.300 χιλιομέτρων και προστατεύεται ως φυσικό μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς από το 1981.
Τα τελευταία δέκα χρόνια, όμως, η ζωή στον ύφαλο αφανίζεται επειδή τα νερά γίνονται όλο και πιο θερμά και σκοτώνουν τα κοράλλια που αποτελούν τη βάση του οικοσυστήματος. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Χιουζ, “κάποτε πιστεύαμε ότι ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος προστατεύεται από το ίδιο του το μέγεθος. Σήμερα, όμως, διαπιστώνουμε με θλίψη ότι ακόμα και το μεγαλύτερο και το καλύτερα προστατευμένο σύστημα υφάλων στον πλανήτη, όχι απλώς κινδυνεύει, αλλά έχει υποστεί ήδη ανυπολόγιστη καταστροφή”.
Τον περασμένο Μάρτιο, οι επιστήμονες κατέγραψαν ένα ακόμα κύμα μαζικής λεύκανσης – το τρίτο μέσα σε πέντε χρόνια. Η ζημιά που θα προκαλέσει στον ύφαλο δεν έχει εκτιμηθεί ακόμα με ακρίβεια.
Κατά μέσο όρο, η θερμοκρασία των θαλασσών έχει ανέβει κατά 1 βαθμό Κελσίου από τα τέλη του 19ου αιώνα. Οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι όταν αυτή η άνοδος αγγίξει τον 1.5 βαθμό Κελσίου, το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού των κοραλλιών θα αφανιστεί.
Πηγή: BBC World.
