«Οι γεωπολιτικές αλλαγές έχουν ενταθεί με τις πολιτικές εξουσίας να αμφισβητούν επανειλημμένα την ΕΕ και τις αξίες της. Πρέπει να απαντήσουμε με όλη μας την αποφασιστικότητα» επισημαίνει μεταξύ άλλων ο επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ κάνοντας έναν σύντομο απολογισμό για το 2021.
Ο Μπορέλ θεωρεί πως η χρονιά που τελειώνει ήταν «έτος μετάβασης» εκτιμώντας παράλληλα πως τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την κατάσταση έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτή τείνει να εκτονωθεί. Δεν δείχνει να ανησυχεί για τη νέα αναβολή των λιβυκών εκλογών.
Η κατάσταση σε Ανατολική Ευρώπη και Δυτικά Βαλκάνια
Αναφερόμενος στις εντάσεις που καταγράφηκαν στην Ανατολική Ευρώπη, ο Μπορέλ θεώρησε πως το 2021 παρουσίασε «ξεκάθαρα παραδείγματα πολιτικής ισχύος», όπως στις περιπτώσεις της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και της Μολδαβίας. «Για να αντιμετωπίσει αυτές τις απειλές, η ΕΕ παρείχε πολιτική καθώς και επιχειρησιακή υποστήριξη στους εταίρους της με σταθερό και ενιαίο τρόπο, για παράδειγμα με το πέμπτο πακέτο κυρώσεων κατά του καθεστώτος Λουκασένκο στη Λευκορωσία» ανέφερε ο επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ διαπιστώνοντας την αύξηση «υβριδικών συγκρούσεων» την ανάγκη… «υποστήριξης της Ουκρανίας ή της Μολδαβίας» απέναντι στη Ρωσία και την διατήρηση «ανυποχώρητης προσέγγισης» στη Λευκορωσία.
Σε ό,τι αφορά τα Δυτικά Βαλκάνια, ο Μπορέλ εκτιμά πως «η αύξηση της διχαστικής ρητορικής και των ενεργειών στην περιοχή, ειδικά στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, παρεμπόδισαν τις προσπάθειες να έρθουν οι έξι χώρες πιο κοντά στο ευρωπαϊκό τους μέλλον».
Οι σχέσεις με ΗΠΑ, Κίνα και Αφρική
Αναφορικά με τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, θεωρεί πως κινούνται σε θετική τροχιά προόδου ειδικά σε τομείς όπως η κλιματικη αλλαγή και το Ιράν μετά την εκλογή του Τζο Μπάιντεν. Επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι «ενώ ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε η αποχώρηση από το Αφγανιστάν και η απόφαση AUKUS ήταν ατυχής, στο τέλος του έτους πραγματοποιήσαμε στενές διαβουλεύσεις ΕΕ-ΗΠΑ για την Κίνα και τον Ινδο-Ειρηνικό και επίσης συμφωνήσαμε να ξεκινήσουμε έναν ειδικό διάλογο ΕΕ-ΗΠΑ για την ασφάλεια και την άμυνα».
Σε ό,τι αφορά την Κίνα, ο Μπορέλ θεωρεί ότι διατηρήθηκε η ενότητα της ΕΕ, αναγνωρίζοντας ότι η ΕΕ βλέπει το Πεκίνο ως εταίρο, ανταγωνιστή και συστημικό αντίπαλο ταυτόχρονα.
Τέλος αναφερομενος στην Αφρική, ξεχώρισε εξελίξεις που σχετίζονται «με πολλές συγκρούσεις, με την επιδείνωση της κατάστασης στο Σαχέλ και τον εμφύλιο πόλεμο στην Αιθιοπία να λαμβάνει «δραματική διάσταση».
