Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν για την πλήρη ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στην ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν από την 1η Ιανουαρίου, ολοκληρώνοντας μια διαδικασία που χρονολογείται από το 2011, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι και οι δύο χώρες είναι έτοιμες να προσχωρήσουν.
«Μια μεγάλη νίκη για τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και όλη την Ευρώπη», δήλωσε η ουγγρική προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., η οποία είχε θέσει την ολοκλήρωση του χώρου Σένγκεν ως βασική προτεραιότητά της, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών της Ουγγαρίας, Σαντόρ Πίντερ, μετά τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε.,έκανε λόγο για μια «ιστορική στιγμή».
Fully in Schengen – where you belong.
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) December 12, 2024
Σε κοινή ανακοίνωσή τους Βουκουρέστι και Σόφια έκαναν λόγο για «μία ιστορική απόφαση», ωστόσο η ένταξη τους στη ζώνη Σένγκεν συνοδεύεται από μια βασική προειδοποίηση που μειώνει τους πανηγυρισμούς, καθώς προβλέπει τη θέσπιση ελέγχων στα χερσαία σύνορα μεταξύ Ουγγαρίας και Ρουμανίας και μεταξύ Ρουμανίας και Βουλγαρίας για «τουλάχιστον» έξι μήνες προκειμένου να «αποτραπεί οποιαδήποτε σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια».
Η παραχώρηση είχε σκοπό να κατευνάσει τις επίμονες ανησυχίες της Βιέννης για την παράτυπη μετανάστευση, την οποία η χώρα επικαλέστηκε επανειλημμένα κατά το παρελθόν.
Η πλήρης ένταξης των δύο χωρών έγινε δυνατή μετά την άρση του βέτο της Αυστρίας. Η Βιέννη εναντιώθηκε το 2022 στην ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στην ζώνη Σένγκεν, για να αποδεχθεί τελικά τον περασμένο Μάρτιο την μερική τους ένταξη που περιοριζόταν στα αεροδρόμια και τα λιμάνια, ενώ οδικός χάρτης προέβλεπε την επέκταση του καθεστώτος ελεύθερης κυκλοφορίας.
Αυτό σημαίνει ότι το μεγάλο επίτευγμα της σημερινής απόφασης -η οριστική κατάργηση των ελέγχων διαβατηρίων στα χερσαία σύνορα- δεν θα πραγματοποιηθεί πλήρως και οι πολίτες που ταξιδεύουν σε διάφορες χώρες θα εξακολουθήσουν να κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν ουρές και καθυστερήσεις.
Η ζώνη Σένγκεν, δημιουργήθηκε το 1985 και πλέον περιλαμβάνει τα 25 από τα 27 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τις γειτονικές τους χώρες, την Ελβετία, την Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν, δηλαδή περισσότερα από 400 εκ. πολίτες που έχουν επί της αρχής τη δυνατότητα να κυκλφοορούν ελεύθερα χωρίς συνοριακούς ελέγχους.
Ωστόσο, η χρήση συνοριακών ελέγχων για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών γίνεται όλο και πιο δημοφιλής σε ολόκληρη την Ε.Ε.. Η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία είναι μεταξύ εκείνων που έχουν καταφύγει στο μέτρο τους τελευταίους μήνες, παρά την αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητά του.
