Ένα μελανόμορφο αγγείο,  ληκύθιο, ύψους 12 εκατοστών που φέρει σε λευκό φόντο μελανόμορφη παράσταση μάχης της θεάς Αθηνάς εναντίον Γίγαντα με δύο οπλίτες παρέδωσε σήμερα η επιμελήτρια του Μουσείου Glencairn της Πενσυλβάνια Γουέντι Κλόστερμαν στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στην ελληνική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον.

Το ληκύθιο, που χρησιμοποιούνταν στην αρχαία Ελλάδα για την τοποθέτηση ελαιόλαδου, βρέθηκε σε ανασκαφή του τάφου 14 στο αρχαίο νεκροταφείο του Κεραμεικού της Αθήνας το 1910. Ωστόσο, «χάθηκε» υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, μεταξύ 1936 και 1976, όπως έδειξε η έρευνα του Μουσείου και του Υπουργείου Πολιτισμού δια της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών.

Το αντικείμενο, μετά από την απομάκρυνσή του από την Ελλάδα, πωλήθηκε προφανώς από αρχαιοκάπηλους σε δημοπρασία του οίκου Sotheby’s στη Νέα Υόρκη, τον Δεκέμβριο 1973, στο πλαίσιο εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων του οργανισμού Hagop Kevorkian Fund που ανήκε στον Αμερικανο-αρμένη αρχαιολόγο και συλλέκτη Χαγκόπ Κεβορκιάν. Στη συνέχεια, ο ιδιώτης που το αγόρασε από τη δημοπρασία το δώρισε στη συνέχεια στο αμερικανικό Μουσείο.

Η Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της, εξέφρασε βαθύτατη ευγνωμοσύνη προς τη Διοίκηση και το προσωπικό του Μουσείου Glencairn για την απόφασή του, πράξη με «τεράστια συμβολική και ουσιαστική σημασία», επισημαίνοντας ότι «αυτό το μικρό, αλλά εξαιρετικό, δείγμα αρχαίας ελληνικής κεραμικής και αγγειογραφίας «επιστρέφει στο σπίτι του, χάρη στη γενναιόδωρη και τη συμβολικά σημαντική χειρονομία του διευθυντή του Μουσείου Dr.  Brian Henderson».

«Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι αυτός ο επαναπατρισμός δεν προέκυψε από επίσημη διεκδίκηση των ελληνικών Αρχών. Αντίθετα, ξεκίνησε από το ίδιο το Μουσείο Glencairn, ως μέρος της διαδικασίας επανελέγχου της προέλευσης αντικειμένων των συλλογών» πρόσθεσε η υπουργός Πολιτισμού.

Η Λίνα Μενδώνη τόνισε επίσης ότι «επιδεικνύοντας επιστημονική ακεραιότητα και επαγγελματική ηθική, αλλά και βαθιά ευαισθησία και σεβασμό στην ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, η ηγεσία του Μουσείου Glencairn -υπό την καθοδήγηση του Dr. Henderson- ενήργησε χωρίς δισταγμό κάνοντας κάτι που είναι θεσμικά και ηθικά απολύτως σωστό.