Η Ισπανία θα αποσυρθεί από μια σύμβαση για την αγορά ισραηλινών όπλων, δήλωσε κυβερνητικός αξιωματούχος την Πέμπτη, σε μια προσπάθεια να καταστείλει την αντίδραση που σχεδόν δίχασε την κυβέρνηση συνασπισμού της χώρας.
Αφού ο ισπανικός τύπος αποκάλυψε ότι η Μαδρίτη είχε παραγγείλει 15 εκατομμύρια σφαίρες από μια ισραηλινή στρατιωτική εταιρεία το περασμένο φθινόπωρο, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε ότι η σύμβαση των 6,6 εκατομμυρίων ευρώ θα ακυρωνόταν. Η Ισπανία είναι ένας από τους πιο ένθερμους Ευρωπαίους επικριτές των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ στη Γάζα και διατηρεί εμπάργκο στην αγορά ή πώληση όπλων από και προς τη χώρα από το 2023.
Ωστόσο, την Τετάρτη το ραδιοφωνικό δίκτυο Cadena Ser αποκάλυψε ότι η αμφιλεγόμενη σύμβαση για την απόκτηση εκατομμυρίων φυσιγγίων 9 χιλιοστών δεν είχε τελικά ακυρωθεί. Αν και το Υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας, το οποίο αγοράζει τις σφαίρες για να εξοπλίσει την αστυνομική δύναμη της Πολιτοφυλακής της χώρας, προχώρησε στην ακύρωση της παραγγελίας, οι νομικοί εμπειρογνώμονές του κατέληξαν τελικά στο συμπέρασμα ότι η συμφωνία δεν μπορούσε να ακυρωθεί χωρίς να προκληθούν σημαντικές νομικές και οικονομικές διαμάχες.
Η είδηση πυροδότησε θύελλα επικρίσεων εντός της κυβέρνησης συνασπισμού του Σάντσεθ, με την υπουργό Εργασίας, Γιολάντα Ντίαζ, η οποία ηγείται του μικρότερου εταίρου του συνασπισμού Sumar, να απαιτεί η κατάσταση να «διορθωθεί άμεσα». Ο Αντόνιο Μάιγιο, γενικός συντονιστής του κόμματος της Ενωμένης Αριστεράς εντός της ομάδας του Sumar, την χαρακτήρισε ως τη «μεγαλύτερη κρίση» που αντιμετώπισε η εκτελεστική εξουσία από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της το 2023.
Αντιμέτωπος με την απειλή ότι το Sumar θα μπορούσε να εγκαταλείψει τις πέντε έδρες που ελέγχει στο υπουργικό συμβούλιο, ο Σάντσεθ κινήθηκε για να διευθετήσει το ζήτημα γρήγορα. Ένας Ισπανός κυβερνητικός αξιωματούχος που ζήτησε ανωνυμία για να συζητήσει το πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα δήλωσε στο POLITICO την Πέμπτη ότι αφού η κυβέρνηση δοκίμασε όλους τους άλλους τρόπους για να αποχωρήσει από τη συμφωνία, η σύμβαση θα τερματιζόταν «μονομερώς».
Η εισαγωγή των πυρομαχικών θα μπλοκαριστεί για λόγους «δημοσίου συμφέροντος», δήλωσε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η Ισπανία δεν θα αγοράσει ούτε θα πουλήσει όπλα στο Ισραήλ στο μέλλον και ότι η κυβέρνηση εξετάζει ποιες νομικές οδοί θα μπορούσαν να ακολουθηθούν. Δεδομένου του μονομερούς χαρακτήρα της ακύρωσης της σύμβασης, είναι πιθανό η Μαδρίτη να κληθεί να πληρώσει το πλήρες ποσό, για το οποίο συμφώνησε να αγοράσει τις σφαίρες, ανεξάρτητα από το αν θα λάβει κάποια από αυτές.
Παρόλο που η ισπανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν αποκτά ισραηλινά όπλα, φαίνεται να έχουν υπογραφεί και άλλες συμφωνίες από το 2023. Ένας εκπρόσωπος δήλωσε στο POLITICO ότι οι συμβάσεις αφορούν βασικά οπλικά συστήματα που είτε παράγονται αποκλειστικά από ισραηλινές εταιρείες είτε περιέχουν εξαρτήματα που κατασκευάζονται μόνο στο Ισραήλ.
Η ισπανική κυβέρνηση βρισκόταν ήδη σε αναταραχή μετά την ανακοίνωση του Σάντσεθ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η Μαδρίτη θα αύξανε τις αμυντικές δαπάνες στο 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος φέτος, προκαλώντας κατακραυγή από το Sumar και τους αριστερούς συμμάχους της κυβέρνησης στο κοινοβούλιο.
Ο μικρότερος εταίρος του κυβερνώντος συνασπισμού ανησυχεί για την πιθανότητα οι αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες να αποβούν εις βάρος του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας της Ισπανίας και έχει επίσης εκφράσει την αντίθεσή του στην «στρατιωτικοποίηση» της χώρας. Ο Σάντσεθ επιμένει ότι η Ισπανία παραμένει μια «ειρηνιστική» χώρα και ότι οι επενδύσεις έχουν ως στόχο να «αποτρέψουν όσους μπορεί να σκεφτούν να επιτεθούν στην Ευρώπη».
Το ζήτημα των εν λόγω συμβάσεων αγγίζει προσωπικά τον πρωθυπουργό, ο οποίος πέρυσι διαβεβαίωσε τους βουλευτές ότι η Ισπανία δεν είχε αγοράσει ούτε πουλήσει όπλα στο Ισραήλ από το 2023.
Είναι πιθανό να ερωτηθεί για αυτές του τις δηλώσεις όταν εμφανιστεί ξανά στο κοινοβούλιο της χώρας, ενώ αναμένεται ταυτόχρονα να επικριθεί από δεξιά κόμματα πως δεν εξασφάλισε πυρομαχικά για τις δυνάμεις ασφαλείας.
