Ένα δράμα, με πολλές πτυχές και προεκτάσεις, εξελίσσεται τις τελευταίες μέρες με επίκεντρο την (ημιαυτόνομη) Αρχιεπισκοπή Κρήτης, στο πλαίσιο της εκλογής νέου Μητροπολίτη στη χηρεύουσα (από τις 8/4/2025) Μητρόπολη Κυδωνίας και Αποκορώνου (Χανίων).
Αυθαίρετες παρεμβάσεις κι απαιτήσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και της κυβέρνησης τού (χανιώτικης καταγωγής) Κυριάκου Μητσοτάκη έχουν πυροδοτήσει εκρήξεις κι έχουν διαμορφώσει πολεμικό κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών: της Ιεραρχίας της Κρήτης (ο Αρχιεπίσκοπος Ευγένιος και τα μέλη της Επαρχιακής Συνόδου της) από τη μία και οι Βαρθολομαίος-Μητσοτάκης από την άλλη.
Η φημολογούμενη επικείμενη ψήφιση του έως τώρα Μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου (νομός Χανίων) Αμφιλοχίου από την πλειοψηφία των ομολόγων του στη Σύνοδο της Κρήτης, ως νέου Μητροπολίτη στην (όμορή του) Μητρόπολη Κυδωνίας και Αποκορώνου, «άναψε το φιτίλι» της πρωτοφανούς αντιπαράθεσης, αφού το Πατριαρχείο (για λόγους που θα παραθέσουμε παρακάτω) απορρίπτει μετά βδελυγμίας την προοπτική ανάληψης του συγκεκριμένου θρόνου από τον Μητροπολίτη Αμφιλόχιο και επικαλείται προσχηματικά την αμφιλεγόμενη απαγόρευση «μεταθετού σχήματος» (μετάθεση από μία Μητρόπολη σε άλλη) ειδικά εντός των ορίων της Αρχιεπισκοπής Κρήτης. Μάλιστα, το Οικουμενικό Πατριαρχείο προέβη πρόσφατα και σε μία «ανορθόδοξη» ενέργεια, υποβάλλοντας αίτημα στο ελληνικό υπουργείο Παιδείας για έκδοση «ερμηνευτικής διάταξης» που δήθεν επιβεβαιώνει την απαγόρευση «μεταθετού» στην Εκκλησία της Κρήτης. Αίτημα που ικανοποιήθηκε, αρχικά με σχετικό έγγραφο που υπογράφει ο Γεν. Γραμ. του υπ. Παιδείας Γ. Καλατζής και από χθες με εσπευσμένη επιχείρηση εισαγωγής (ν)τροπολογίας σε άσχετο νομοσχέδιο -του υπουργείου Εθν. Άμυνας- που καταγγέλθηκε από σύσσωμη την Αντιπολίτευση.
Από την πλευρά της, η Εκκλησία της Κρήτης καλείται να υπερασπιστεί τα δίκαιά της που εδράζονται στην ημιαυτονομία της από το Φανάρι και κατοχυρώνονται με τον Καταστατικό Νόμο της Ορθοδόξου Εκκλησίας Κρήτης (ν. 4149/1961), που ψηφίστηκε από την Ελληνική Βουλή το 1961. Με σκληρή και σαφέστατη χθεσινή ανακοίνωσή της η Σύνοδος Επισκόπων της Κρήτης διεμήνυσε προς πάσα κατεύθυνση ότι στέκεται απέναντι σε κάθε αυθαιρεσία που εξαπολύεται εναντίον της και κατήγγειλε ότι «μέ τήν ἀσυνήθιστη αὐτή ἑρμηνευτική διάταξη εἰσάγεται οὐσιαστικά ἀλλοίωση τοῦ ὑφισταμένου νομικοῦ καθεστῶτος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης καί δημιουργεῖται ἀπαράδεκτο καί ἐπικίνδυνο προηγούμενο…».
«Αλεξιπτωτιστής» ναι, εν ενεργεία τοπικός Επίσκοπος όχι!
Τι λέει, όμως, ουσιαστικά η (κατ’ απαίτηση του Φαναρίου) «ερμηνευτική διάταξη» του υπουργείου Παιδείας, που έβγαλε στα χαρακώματα τους Ιεράρχες της Κρήτης;
Πρακτικά υποστηρίζει (παρά τις περί του αντιθέτου απόψεις αξιόλογων νομικών και θεολόγων) ότι στην Κρήτη μπορεί να εκλεγεί (ή να καλύψει χηρεύουσα θέση Μητροπόλεως διά μεταθέσεως) Μητροπολίτης οποιοσδήποτε «αλεξιπτωτιστής» και …περαστικός, αλλά όχι οι ήδη Μητροπολίτες ή Βοηθοί Επίσκοποι που υπηρετούν στην Κρήτη!
Ειδικότερα, η (ν)τροπολογία που κατέθεσε χθες στη Βουλή προς ψήφιση η κυβέρνηση Μητσοτάκη (αρμόδια υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων η Σοφία Ζαχαράκη) βασίζεται στην «ερμηνευτική διάταξη» που εξέδωσε την περασμένη εβδομάδα το υπουργείο Παιδείαςκι όπου αναφέρεται επί λέξει:
«Ερμηνευτική διάταξη για την εκλογή Μητροπολιτών στην Εκκλησία της Κρήτης.
Κατά την αληθή έννοια της παρ. 4 τουάρθρου 22 του ν. 4149/1961 (Α’ 61), Βοηθοί Επίσκοποι και Μητροπολίτες του κλίματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι οι Βοηθοί Επίσκοποι και οιεν ενεργεία Μητροπολίτες του κλίματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου που εδρεύουν εκτός Ελλάδος και έχουν τα προσόντα της παρ. 2 του άρθρου 22».
Όπως επισημαίνεται στη χθεσινή (7/5/2025) επίσημη ανακοίνωση της Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας της Κρήτης η συγκεκριμένη «ερμηνευτική διάταξη» είναι «φανερά παράνομη και αποκρούεται από την κρατούσα άποψη των θεωρητικών του δικαίου»!
Στην πραγματικότητα, με το επιχειρούμενο από κοινού (Φανάρι-κυβέρνηση Μητσοτάκη) πραξικόπημα εις βάρος της Εκκλησίας της Κρήτης, θα μπορεί να αναδειχθεί στην Κρήτη Μητροπολίτης οποιοσδήποτε άλλος εν ενεργεία Μητροπολίτης ή Βοηθός Επίσκοπος του «κλίματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου», αρκεί να εδρεύει ΕΚΤΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αλλά όχι οι ίδιοι οι Βοηθοί Επίσκοποι ή εν ενεργεία Μητροπολίτες (διά μετάθεσής τους) της ίδιας της Κρήτης. Δηλαδή, οι γηγενείς και οι έχοντες γνώση και εμπειρία προσώπων και πραγμάτων στην ΚρήτηΑΠΟΚΛΕΙΟΝΤΑΙ!Οπότε, το «μεταθετό» θα ισχύει αποκλειστικά για τους εκτός Ελλάδος «αλεξιπτωτιστές» (και αργόσχολους στην πλειονότητά τους) «εν ενεργεία Μητροπολίτες» ή «Βοηθούς Επισκόπους» του Φαναρίου και όχι για τους ήδη ενεργούς και δοκιμασμένους Μητροπολίτες ή Βοηθούς Επισκόπους της Κρήτης.
Με άλλα λόγια, κατά την «ερμηνεία» του υπουργείου Παιδείας και κατ’ απαίτηση του Πατριαρχείου, μπορεί ελεύθερα να εκλεγεί ως Μητροπολίτης στην Κρήτη π.χ. ο Επίσκοπος …Μελβούρνης ή ο Βοηθός Επίσκοπος …Εσθονίας, αλλά όχι ένας ήδη εν ενεργεία ή Βοηθός Επίσκοπος στην Κρήτη -όπως π.χ. ο πρώην Βοηθός Επίσκοπος Κνωσσούκ. Πρόδρομος, που ήδη υπηρετεί ως Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου μετά την εκλογή του από την Επαρχιακή Σύνοδο Κρήτης εδώ και λίγα χρόνια!..
Και η περίπτωση του κ. Προδρόμου δεν είναι η μοναδική, φυσικά, που στην Εκκλησία της Κρήτης πληρώθηκαν χηρεύουσες θέσεις Μητροπολιτών από άλλους εν ενεργεία Μητροπολίτες της Κρήτης διά μεταθέσεως στα 64 χρόνια που ισχύει ο Καταστατικός Νόμος του 1961. Υπήρξαν αρκετές ακόμα ανάλογες μεταθέσεις κι εκλογές, χωρίς από το Πατριαρχείο να εκφραστεί η παραμικρή αντίρρηση και διαφωνία.
Ο παραλογισμός κι η πατριαρχική αλαζονεία κι αυθαιρεσία στο απόγειό τους (συνδαυλισμένες από την αντίστοιχη πρωθυπουργική)…
Το πλούσιο παρασκήνιο
Στο παρασκήνιο της υπόθεσης τώρα, καθώς κλιμακώνεται μέρα με τη μέρα η ένταση που είναι προς το παρόν απρόβλεπτο πού θα οδηγήσει -στην χθεσινή ανακοίνωση της Συνόδου της Κρήτης γίνεται έκκληση «στον ευσεβή λαό της Μεγαλονήσου(να βρίσκεται) σέ επαγρύπνηση και προσευχή, ενώ γιαέσχατη φορά (η Σύνοδος) απευθύνεται στην Ελληνική Πολιτεία να μην προχωρήσει σέ ενέργειες που αλλοιώνουν ουσιαστικώς το υφιστάμενο καθεστώς της Εκκλησίας Κρήτης»– φαίνεται ότι υπάρχουν πάνω από μία αιτίες κι αφορμές για τη σημερινή εκρηκτική κατάσταση (σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες μας από το Φανάρι, την Αθήνα και την Κρήτη):
1. Κατ’ αρχάς, φαίνεται ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος επέλεξε τώρα να κάνει επίδειξη δύναμης στην (θεωρητικά αδύναμη) Εκκλησία της Κρήτης για το θέμα του «μεταθετού» -αφού σε προηγούμενη ανάλογη περίπτωση, το 2003-2004, που επιχείρησε να επιβάλει πάλι την «αυθεντία» του στη μετάθεση Μητροπολίτη για θρόνο των «Νέων Χωρών» (βόρεια Ελλάδα και Κρήτη), και ειδικότερα στην περίπτωση της μετάθεσης του τότε Μητροπολίτη Αλεξανδρούπολης Άνθιμου στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, έσπασε τα μούτρα του. Ο (μακαριστός πλέον) Άνθιμος μετατέθηκε τότε -με απόφαση της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος-μετά δόξης και τιμής στη Θεσσαλονίκη.
2. Ο (δραστήριος και σοβαρός) νυν Μητροπολίτης Κισσάμου και Σελίνου Αμφιλόχιος, στου οποίου τη Μητρόπολη εδρεύει η Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης (Κολυμπάρι Χανίων) όπου διεξήχθη η αμφιλεγόμενη «Πανορθόδοξη Σύνοδος» του Βαρθολομαίου το 2016, αποτελεί persona non grata («ανεπιθύμητο πρόσωπο») για τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον πολύ στενό κύκλο του τα τελευταία χρόνια… Ιεράρχης/Ιεράρχες (και μάλιστα κρητικής καταγωγής), που φέρονται να επηρεάζουν συστηματικά κι αρνητικά τον Πατριάρχη κατά του Αμφιλοχίου, δυναμιτίζουν το κλίμα στην Κρήτη και προσπαθούν να επιβάλουν την εκλογή δικού τους προσώπου (εξαιρετικά αντιδημοφιλούς και ακατάλληλου -που δεν διαθέτει καν τα προσόντα για να μπει στον κατάλογο των προς εκλογήν προσώπων αυτή τη στιγμή!) στη θέση του Μητροπολίτη Χανίων (Κυδωνίας και Αποκορώνου). Απώτερος και ανομολόγητος σκοπός τους είναι να ελέγχουν τη δεύτερη μεγαλύτερη Μητρόπολη της Κρήτης με τη συγκεκριμένη «μαριονέτα» τους και στο μεσοπρόθεσμο και στο μακρινό μέλλον (όταν θα έχει εκλείψει ο Βαρθολομαίος από το Φανάρι). Τυχόν εκλογή του Αμφιλοχίου θα εκληφθεί ως «προσωπική ήττα» και «ταπείνωση» των εν λόγω «σκοτεινών» Ιεραρχών του παρασκηνίου.
3. Οι προαναφερθέντες Ιεράρχες του παρασκηνίου, που έχουν πλουτίσει τις γνώσεις, τις διασυνδέσεις και τις τσέπες τους από το πουθενά τα τελευταία χρόνια, έχουν καλλιεργήσει αγαστές σχέσεις με τον Μητσοτάκη και την οικογένειά του, σε σημείο που να στηρίζουν τις πιο σοβαρές ελπίδες τους για την περαιτέρω άνοδό τους στην ιεραρχία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και την επίτευξη των (μωρο)φιλοδοξιών τους σ’ αυτόν. Πράγμα που, εμμέσως πλην σαφώς, αποδεικνύουν και οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών στην Εκκλησία της (γενέτειρας του πρωθυπουργού) Κρήτης -και όχι μόνο…
Οι σκληρές διατυπώσεις στις ανακοινώσεις της Επαρχιακής Συνόδου Κρήτης, όπου καταγγέλλονται ευθαρσώς οι ανοίκειες κυβερνητικές παρεμβάσεις για την ικανοποίηση των αυθαίρετων απαιτήσεων του Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του «κύκλου» του, δεν αφήνουν αμφιβολία ότι η υπόθεση έχει προοπτικές μεγαλύτερης κλιμάκωσης. Εκτός κι αν στην αυριανή (προγραμματισμένη) επίσκεψη του πρωθυπουργού και κυβερνητικών παραγόντων στην Κρήτη συμβεί κάτι απροσδόκητο, τιμώντας την κρητική παράδοση του «σασμού» (της διαμεσολάβησης για συμφιλίωση μεταξύ αντιμαχόμενων πλευρών), αφού από τη σημερινή συνάντηση Μητσοτάκη-Βαρθολομαίου (που βρίσκεται από χθες στην Αθήνα) στο Μέγαρο Μαξίμου δεν φάνηκε «λευκός καπνός»…
