Σε νέα κρίσιμη καμπή μπαίνει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, με σοβαρές ανατροπές και εντάσεις που απειλούν να το μετατρέψουν σε νομική σύγκρουση μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ της εφημερίδας Φιλελεύθερος από τη Λευκωσία, ο ελληνικός Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), φορέας υλοποίησης του έργου, αντιδρά έντονα στην καθυστέρηση πληρωμής της πρώτης δόσης των 25 εκατομμυρίων ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία και ζητά από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Κύπρου (ΡΑΕΚ) να του εγκριθεί ανάκτηση δαπανών ύψους 251 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό πολλαπλάσιο της αρχικής συμφωνίας.

Ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε ένσταση κατά της απόφασης της ΡΑΕΚ, που του ενέκρινε δικαίωμα ανάκτησης μόνο 25 εκατ. ευρώ για το 2025, ζητώντας την ακύρωση και αντικατάστασή της με νέα απόφαση που θα αναγνωρίζει όλες τις δαπάνες του, ακόμη και πριν από την ολοκλήρωση του έργου. Στην πράξη, ο ΑΔΜΗΕ επιδιώκει την ανατροπή του Πλαισίου Συμφωνίας μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, που προέβλεπε σταδιακή αποπληρωμή των δαπανών από το 2025 έως το 2029, και ανάληψη όλων των εξόδων κατασκευής από την Ελλάδα στο μεσοδιάστημα.

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της κυπριακής εφημερίδας, η ΡΑΕΚ θεωρεί τη στάση του ΑΔΜΗΕ αδικαιολόγητη, καθώς η πρακτική πληρωμής μετά την ολοκλήρωση έργων είναι καθιερωμένη σε όλη την Ε.Ε., ενώ η κυπριακή Κυβέρνηση, αν και αναγνωρίζει την οφειλή για το 2025, συνδέει την πληρωμή με την τήρηση δεσμεύσεων του ΑΔΜΗΕ – κυρίως την πραγματοποίηση βυθομετρήσεων μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, που καθυστερούν λόγω απουσίας ελληνικής navtex και τουρκικών διεκδικήσεων στην περιοχή.

Σύμφωνα με αναλυτές από την κυπριακή πλευρά, υπάρχει φόβος πως ο ΑΔΜΗΕ και ενδεχομένως η ελληνική κυβέρνηση επιχειρούν να μετακυλήσουν την ευθύνη ενός ενδεχόμενου «ναυαγίου» του έργου στην Κύπρο, επικαλούμενοι δήθεν ρυθμιστικά λάθη, αποσιωπώντας τις γεωπολιτικές και επιχειρησιακές καθυστερήσεις από ελληνικής πλευράς.

Σχολιάζοντας το ρεπορτάζ του Φιλελεύθερου, ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης επεσήμανε, σύμφωνα με την ΕΡΤ, ότι «αν ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ νομίζει ότι με τέτοιες επιστολές ή με πληρωμένες καταχωρήσεις εκβιάζεται η Κυπριακή Κυβέρνηση, προφανώς δεν ξέρει με ποιους έχει να κάνει».

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι μεγαλομέτοχος του ΑΔΜΗΕ είναι η Ελληνική Κυβέρνηση, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε πως, «δεν είναι η Ελληνική Κυβέρνηση που αποφασίζει για τις επιστολές που στέλνει ο ΑΔΜΗΕ, γιατί με την Ελληνική Κυβέρνηση υπάρχει πλαίσιο για το πώς προχωρά το έργο, για τις υποχρεώσεις του καθενός, και υπάρχει και η πρόσφατη κοινή ανακοίνωση του Έλληνα Πρωθυπουργού και εμένα, μετά τη συνάντηση μας στη Νέα Υόρκη».

Διαψεύδει ο ΑΔΜΗΕ

Από την πλευρά του, ο ΑΔΜΗΕ, προχώρησε σε διάψευση του δημοσιεύματος της κυπριακής εφημερίδας τονίζοντας ότι αναγνωρίζει και διεκδικεί τη συμφωνημένη πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ για το 2025, και τίποτα περισσότερο όσον αφορά τις επενδυτικές δαπάνες του έργου επαναλαμβάνοντας ότι τα 251 εκατ. ευρώ, μέρος του κόστους των 1,9 δισ. του έργου θα ανακτηθούν «στο βάθος χρόνου των 35 ετών απόσβεσης που έχει προσδιοριστεί ρυθμιστικά».

«Ο λόγος που ο ΑΔΜΗΕ με βάση το προβλεπόμενο συμβατικό δικαίωμά του αιτήθηκε αναθεώρηση της απόφασης της ΡΑΕΚ της 31ης Ιουλίου 2025, είναι ότι η ΡΑΕΚ με αυτή την απόφαση δεν αναγνώρισε τα έξοδα που έχει κάνει ο Διαχειριστής έως σήμερα, παρά τα στοιχεία που έχει λάβει και παρά το γεγονός ότι η Ελληνική Ρυθμιστική Αρχή τα αναγνωρίζει», προστίθεται στη σχετική ανακοίνωση που καταλήγει:

«Ο ΑΔΜΗΕ αναγνωρίζει το προς ανάκτηση ποσό των 25 εκατ. ευρώ για το 2025 ως έναντι του πραγματικού εσόδου του έργου, το οποίο ρυθμιστικά θα πρέπει να υπολογιστεί στη βάση του συνόλου των επενδυτικών δαπανών, όπως πράττει η ΡΑΑΕΥ, διεκδικεί για τον λόγο αυτόν την αναγνώριση από τη ΡΑΕΚ του συνόλου των πραγματικών δαπανών του έως σήμερα. Με την ένσταση προσκομίζονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη».