Σε σημαντικά αρχαιολογικά ταφικά ευρήματα στη Ραφήνα Αττικής προχώρησε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής κατά τις ανασκαφές που πραγματοποιεί από το 2024 στη Ραφήνα στο πλαίσιο υπο-έργου για την «Διευθέτηση-Οριοθέτηση» του ρέματος της περιοχής.
Τα ευρήματα προσδιορίζεται πως ανήκουν στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200 ως 2000 π.Χ.).
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, αποκαλύφθηκε μία εξαιρετικά σημαντική ταφή σε πίθο ύψους 1,74 μέτρα, που είχε τοποθετηθεί σε λάκκο διανοιγμένο στο αργιλόχωμα της νότιας όχθης του ρέματος. Ο πίθος φέρει λαβές στη ζώνη της κοιλιάς και τη χαρακτηριστική σχοινοειδή ανάγλυφη διακόσμηση γύρω από το «λαιμό» του πιθαριού και τις λαβές.
Το στόμιό του σφραγιζόταν από ισχυρό ημικυκλικό τοίχο κατασκευασμένο από ποταμίσιες κροκάλες, ενώ δύο μεγάλοι λίθοι με μικρότερους πλακοειδείς ανάμεσά τους σχημάτιζαν ψευδόθυρα προς το εσωτερικό του αγγείου με παραστάδες και κατώφλι. Στο εσωτερικό του, πάνω σε στρώμα από άμμο και βότσαλα, βρέθηκαν οστά από δύο ανθρώπους, καλυμμένα από μεγάλους λίθους που καταλάμβαναν σχεδόν όλο τον διαθέσιμο χώρο.
Στα κτερίσματα περιλαμβάνονται χάλκινη λαβίδα, ωοειδής πλακοειδής λίθος (τράπεζα), αιχμές οψιανού και αγγεία. Η ιδιαίτερη φροντίδα στη διαμόρφωση του μνημείου αντανακλά τον σεβασμό προς τους νεκρούς.
Η απομονωμένη αυτή ταφή, παρά την ύπαρξη οργανωμένων νεκροταφείων της ίδιας περιόδου στο Τσέπι και το Μάτι Μαραθώνα, τον Άγιο Κοσμά Ελληνικού και τα Αστέρια Γλυφάδας, προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την ποικιλία των ταφικών εθίμων της 3ης χιλιετίας στην Αττική, όπως επίσης για τις κυκλαδικές και ανατολικές επιρροές.
Όπως επισημαίνει επίσης η ίδια ανακοίνωση, σε απόσταση περίπου 2 μ. νοτιοανατολικά του πίθου εντοπίστηκε μεγάλος κυκλικός λάκκος με μακρόχρονη χρήση και ίχνη καύσης.
Στο άνω τμήμα του βρέθηκε βουκράνιο μαζί με κεραμική και χάλκινα νομίσματα ιστορικών χρόνων, ενώ κοντά στον πυθμένα, πάνω σε παχύ στρώμα καύσης, αποκαλύφθηκαν σκελετός ιπποειδούς και οστά μικρότερων ζώων.
Η αρχαιολογική μελέτη σε συνδυασμό με τη ζωοαρχαιολογική και τις αναλύσεις των φυσικών επιστημών, αναμένεται να φωτίσει πιθανές τελετουργικές πρακτικές με θυσίες ζώων, καθώς και τη διαχρονική ιερότητα του χώρου.
