Συνέντευξη «εφ’ όλης της ύλης» στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ και στον Αλέξη Παπαχελά έδωσε απόψε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Οι ερωτήσεις επικεντρώθηκαν στο ρευστό, διεθνές γεωπολιτικό σκηνικό υπό τις ενέργειες του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ενόψει και της επίσκεψής του τις επόμενες μέρες στην Τουρκία.
«Δεν έχω επίσημη ενημέρωση αν επίκειται ταξίδι του κ. Τραμπ στην πατρίδα μας», είπε στην αρχή στης συνέντευξή του στον ΣΚΑΙ ο Κυριάκος Μητσοτάκης με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Σε ό,τι αφορά την επικείμενη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Μητσοτάκης είπε πως θα γίνει πριν τις 15 Φεβρουαρίου. Χαρακτήρισε τη σχέση με την Τουρκία «αυτοτελή» εκτιμώντγας πως δεν χρειάζεται «επιδιαιτητής» για να συζητηθούν τα θέματα που αφορούν τις διμερείς σχέσεις Αθήνας-Άγκυρας.
Ανέφερε πως υπάρχουν «σταθερά ανοικτοί» δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία και ότι από τότε που υπογράφηκε η «Διακήρυξη των Αθηνών» υπάρχουν «σημαντικά κεκτημένα που δεν πρέπει να αμελούμε».
Διαπίστωσε «σημαντική μείωση» των τουρκικών παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και εξήρε την καλή συνεργασία στο μεταναστευτικό την έκδοση γρήγορης βίζας στα νησιά και την οικοδόμηση «διαύλων» για εκτόνωση εντάσεων όποτε προκύψουν.
Ο Μητσοτάκης ανέφερε επίσης ποιο θεωρεί πως είναι το μείζον ζήτημα με την Τουρκία: «Είναι μία και μόνη η μεγάλη διαφορά» είπε, αναφερόμενος στην «ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα».
Παρατήρησε ωστόσο στη συνέχεια ότι «όσο η Τουρκία προσθέτει στο μενού και άλλα θέματα, «το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι δύσκολο σε αυτή τη συγκυρία» προσθέτοντας:
«Κρατώ τη δήλωση Φιντάν ως θετική, ίσως η Τουρκία να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματα να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση. Βέβαια, μετά είχαμε τη δήλωση του τουρκικού ΥΠΑΜ με τις πάγιες θέσεις, δεν με εκπλήσσουν.
Το γεγονός ότι συνομιλώ απευθείας με Ερντογάν είναι καλό, δεν συζητάμε μόνο τα ελληνοτουρκικά. Θα μπορούσαμε να δούμε το ζήτημα μιας ευρύτερης περιφερειακής διάσκεψης με Τουρκία, πρέπει να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας».
Σε ό,τι αφορά τις γκρίζες ζώνες και την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών που ζητά η Τουρκία ο Μητσοτάκης είπε:
«Για την Ελλάδα είναι θέματα που δεν υφίστανται. Δεν θα μπούμε σε τέτοια συζήτηση. Η Τουρκία θα πρέπει να το καταλάβει. Μια επίλυση της διαφοράς μας θα είχε και παράπλευρα οφέλη, όπως η προσέγγιση της ΕΕ, η χρηματοδότηση της αμυντικής της βιομηχανίας με ευρωπαϊκούς πόρους. Αλλά εμείς ήμασταν σαφείς. Όσο υπάρχει το casus belli, η Τουρκία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Απεδείχθη ότι μπορέσαμε να πετύχουμε τον στόχο μας. Δεν είναι να αποκλείουμε την Τουρκία αλλά να πείσουμε την Τουρκία ότι οι διεκδικήσεις είναι άστοχες, αχρείαστες αλλά 30 χρόνια μετά, τι νόημα μπορεί να έχει το casus belli; Έχουμε ήδη πολλά προβλήματα στην περιοχή».
Για την επ΄ αόριστον τουρκική NAVTEX
«Έχουμε την πάγια θέση μας για τον παράνομο νομικό χαρακτήρα τους. Η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν θέλει να κάνει έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης στο Αιγαίο. Μερικές φορές επαναλαμβάνονται λίγο αυτιστικά από τις τουρκικές γραφειοκρατίες πάγιες θέσεις, αλλά αν ο Ερντογάν θέλει να αφήσει αυτό το κεφάλαιο στο παρελθόν, τότε θα ήμουν διατεθειμένος να μπω στη συζήτηση. Δεν το θεωρώ πιθανό σε αυτή τη συγκυρία. Δεν υπήρξε κάποια εκκρεμότητα στην Κάσο, ούτε κάποιο τετελεσμένο», σημείωσε με αφορμή την έκδοση της επ΄αόριστον τουρκικής NAVTEX στο Αιγαίο.
«Αναφαίρετο το δικαίωμα επέκτασης στο 12 μίλια»
Η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα. Το δικαίωμα στα 12νμ είναι αναφαίρετο, θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι κατάλληλες οι συνθήκες. Εδώ και δεκαετίες δεν ασκήθηκε καθόλου, το κάναμε εμείς για πρώτη φορά στο Ιόνιο. Να επαναλάβω ότι είναι μονομερές δικαίωμα και σίγουρα δεν απαιτεί έγκριση κανενός άλλου προκειμένου να ασκηθεί. Από την άλλη, όταν μιλάμε για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή την Τουρκία.
Υπάρχει λύση που μπορεί να συμφωνηθεί με την Τουρκία, μπορεί να είναι η παραπομπή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Όσο όμως υπάρχει η εντός εισαγωγικών θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο έστω και εμμέσως αμφισβητείται η κυριαρχία ελληνικών νησιών και όσο επικρέμεται μια απειλή πολέμου, είναι πολύ δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Η δήλωση Φιντάν ήταν ένα δειλό βήμα στη σωστή κατεύθυνση αλλά θα μπορώ να σας πω περισσότερα μετά τη συνάντηση μου με Ερντογάν.
