Μια τεχνητή μήτρα που αποσυνδέει τη γέννηση από το σώμα, ένα νευρωνικό εμφύτευμα με στόχο τη γνωστική ενίσχυση, ένας σαρωτής προσώπου που υπόσχεται να αποκαλύψει την κατάσταση της υγείας μας, είναι μερικές μόνο από τις μελλοντικές τεχνολογικές εξελίξεις που αποτελούν τμήμα της έκθεσης «Artefacts of the future» του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Ζυρίχης (ETH Zurich).
Η έκθεση παρουσιάζεται για πρώτη φορά παγκοσμίως στο φουαγιέ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο του φεστιβάλ SNF Nostos του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και θέτει θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την ανθρώπινη φύση, την ελεύθερη βούληση, την τεχνολογική ανάπτυξη και τα όριά της.
Οι εξελίξεις στους τομείς της Τεχνητής Νοημοσύνης, της Γενετικής και της Βιοϊατρικής Μηχανικής δεν περιορίζονται πλέον στα ερευνητικά εργαστήρια. Εισέρχονται όλο και περισσότερο στην καθημερινή ζωή, διαμορφώνοντας πτυχές της ανθρώπινης εμπειρίας, από την εγκυμοσύνη, τη διάγνωση και τη θεραπεία έως τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το σώμα, την ταυτότητα και τα όρια της ανθρώπινης βούλησης.
what if the spaces and objects of tomorrow are not mass produced, but meticulously crafted?
— designboom (@designboom) June 25, 2026
crafting the future explores how designers, artists, and makers are redefining the role of craft through material innovation, digital fabrication, and environmental stewardship. from… pic.twitter.com/ncbD8qB9Fk
Αυτές οι τεχνολογίες εγείρουν ερωτήματα που δεν είναι μόνο τεχνικά ή ιατρικά, αλλά και ηθικά, κοινωνικά και πολιτικά και μας προκαλούν να σκεφτούμε προσεκτικά τη συμβίωσή μας με την τεχνολογία και τις αξίες που πρέπει να καθοδηγούν την καινοτομία.
Τα έργα της έκθεσης δημιουργήθηκαν από καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη σε συνεργασία με ερευνητές του «Health Ethics & Policy Lab» του κορυφαίου πανεπιστημίου ETH Zurich. Την πρωτοβουλία είχε η Έφη Βαγενά, καθηγήτρια Βιοηθικής στο ETH Zurich, επικεφαλής του συγκεκριμένου εργαστηρίου, αντιπρόεδρος για τη Μεταφορά Γνώσης και τις Εταιρικές Σχέσεις και τέως πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής.
Τα έργα της έκθεσης δημιουργήθηκαν από καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη σε συνεργασία με ερευνητές του «Health Ethics & Policy Lab» του κορυφαίου πανεπιστημίου ETH Zurich. Την πρωτοβουλία είχε η Έφη Βαγενά, καθηγήτρια Βιοηθικής στο ETH Zurich, επικεφαλής του συγκεκριμένου εργαστηρίου, αντιπρόεδρος για τη Μεταφορά Γνώσης και τις Εταιρικές Σχέσεις και τέως πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής.
Το βασικό μήνυμα της έκθεσης, όπως εξηγεί η κ. Βαγενά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, είναι «το πώς θα ενεργοποιηθούμε ως πολίτες. Οι διάφορες τεχνολογίες εισέρχονται στη ζωή μας και ο κόσμος έχει την εντύπωση ότι το μέλλον είναι δεδομένο. Δημιουργείται ένα παθητικό κλίμα στον πολίτη και εμείς προσπαθούμε να πούμε ότι ο πολίτης πρέπει να ενημερωθεί, να έχει άποψη, να κινητοποιηθεί, όχι κατά της τεχνολογίας, αλλά με στόχο να διαμορφώσουμε μια τεχνολογία, η οποία ουσιαστικά μας ταιριάζει και προωθεί τα ενδιαφέροντά μας και τα δικαιώματά μας».
Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς, συνεχίζει η κ. Βαγενά, «πρέπει να είμαστε σε επαγρύπνηση και η ενεργοποίηση των πολιτών είναι πιο σημαντική από ό,τι σε φάσεις της τεχνολογικής μας εξέλιξης, όπου υπήρχε λίγο περισσότερος χρόνος για να σκεφτούμε, να τα δεχτούμε όλα αυτά, να τα επεξεργαστούμε ή να τα απορρίψουμε».
