Εξαιρετικά αμφιλεγόμενη είναι πλέον η προστασία του δικαιώματος στην άμβλωση στις ΗΠΑ, καθώς το πρωί της περασμένης Παρασκευής η συντηρητική πλειοψηφία από την οποία απαρτίζεται πλέον το Ανώτατο Δικαστήριο, αρνήθηκε για τρίτη φορά να απορρίψει τον νόμο του Τέξας που απαγορεύει τη διακοπή της κύησης μετά την 6η εβδομάδα, και περιόρισε το δικαίωμα προσφυγής κατά της συνταγματικότητας του νόμου στη δυνατότητα των παρόχων αμβλώσεων (πχ. γιατροί, κλινικές) να προχωρούν σε μήνυση κατά ορισμένων κρατικών αξιωματούχων.
Ο νόμος του Τέξας, γνωστός ως SB8, ο οποίος έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τον νόμο – ορόσημο Roe v. Wade, με τον οποίο το 1973 καθιερώθηκε το συνταγματικό δικαίωμα στην άμβλωση, αποτελεί την πλέον περιοριστική ρύθμιση για τις αμβλώσεις στη χώρα, χωρίς μάλιστα να υπάρχει πρόβλεψη εξαίρεσης για τις περιπτώσεις που η εγκυμοσύνη προκύπτει μετά από βιασμό ή αιμομιξία.
Σημειώνεται ότι η απόφαση της Παρασκευής έρχεται λιγότερο από δύο εβδομάδες αφότου τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου ακόμη μια υπόθεση άμεσης αμφισβήτησης του Roe v. Wade, με την πολιτεία του Μισισίπι να επιχειρεί να θεσμοθετήσει την απαγόρευση των αμβλώσεων μετά την 15η εβδομάδα εγκυμοσύνης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του abc news, έξι από τους συντηρητικούς δικαστές δήλωσαν ότι είναι διατεθειμένοι να εγκρίνουν την απαγόρευση της διαδικασίας μετά το πέρας των 15 εβδομάδων, ενώ δεν φαίνεται να ενοχλούνται από το γεγονός ότι το Τέξας αψηφά ανοιχτά τον νόμο του 1973. Στην πραγματικότητα, πέντε από τους συντηρητικούς φάνηκαν πρόθυμοι να ανατρέψουν εντελώς τον Roe v. Wade, καταργώντας δικαιώματα που κατοχυρώθηκαν σχεδόν μισό αιώνα πριν.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η απόφαση της Παρασκευής ερμηνεύεται ως ακόμη ένα δυσοίωνο σημάδι για την προστασία του δικαιώματος στην άμβλωση, καθώς επί της ουσίας η υπόθεση δεν αφορά μόνο στην απαγόρευση των αμβλώσεων. Όπως έχει επανειλημμένως επισημάνει ο δικαστής Τζον Ρόμπερτς (John Roberts), πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου προσπάθεια να καταστεί εξαιρετικά δύσκολο για τα ομοσπονδιακά δικαστήρια να εμπλακούν σε μια διαμάχη για ένα συνταγματικό δικαίωμα.
Σημειώνεται πως το τοπίο σχετικά με τις δικαστικές διαδικασίες που αφορούν στον νόμο του Τέξας παραμένει θολό, λόγω ενός μοναδικού χαρακτηριστικού του. Ειδικότερα, σύμφωνα με τη δομή του νόμου, παρέχεται σε ιδιώτες η δυνατότητα να μηνύσουν παρόχους υπηρεσιών διακοπής της κύησης, οι οποίοι παραβιάζουν την απαγόρευση προχωρώντας στη διαδικασία μετά την 6η εβδομάδα της κύησης, με αμοιβή τουλάχιστον 10.000$ σε περίπτωση που διαπιστωθεί πως οι ισχυρισμοί τους είναι αληθείς.
Η παραπάνω ρύθμιση έχει δημιουργήσει ένα ντόμινο μετακύλισης ευθυνών σχετικά με το ποια πρόσωπα είναι εν τέλει εφικτό να μηνυθούν στο πλαίσιο της αμφισβήτησης του νόμου, καθώς υπό κανονικές συνθήκες, σε υποθέσεις που αφορούν απαγορεύσεις αμβλώσεων, οι πάροχοι των αμβλώσεων μηνύουν κρατικούς αξιωματούχους (π.χ. εισαγγελείς) για τη συνταγματικότητα ενός νόμου και τα ομοσπονδιακά δικαστήρια θέτουν την εφαρμογή του νόμου σε παύση, ενώ η αμφισβήτηση περνάει από τη νομική διαδικασία. Σε αυτό οφείλεται το ότι ο νόμος του Μισισίπι για την απαγόρευση των αμβλώσεων και οι δεκάδες άλλες απαγορεύσεις που έχουν ψηφιστεί τα τελευταία πέντε περίπου χρόνια και έρχονται σε αντίθεση με τον Roe v. Wade δεν έχουν εφαρμοστεί.
Το ζήτημα προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο ήταν εάν οι πάροχοι αμβλώσεων του Τέξας και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχουν την δυνατότητα να προβούν σε μήνυση προκειμένου να μπλοκάρουν τον νόμο μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. Η απόφαση της Παρασκευής, ωστόσο, σημαίνει πως η συνταγματική αμφισβήτηση του νόμου του Τέξας μπορεί μεν να προχωρήσει στα κατώτερα δικαστήρια, πράγμα που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όμως οι πάροχοι υπηρεσιών διακοπής της κύησης του Τέξας μπορούν να μηνύσουν ορισμένους μόνο από τους κρατικούς αξιωματούχους που είχαν αρχικά στόχο και ο νόμος θα παραμείνει σε ισχύ. Μάλιστα, σε σχετικό σχόλιο, ο δικαστής Neil Gorsuch τόνισε ότι το δικαστήριο στην πλειοψηφία του δεν ασχολείται με τη συνταγματικότητα της ίδιας της απαγόρευσης των αμβλώσεων ή τη «σοφία του [νόμου] ως ζήτημα δημόσιας τάξης».
Μάλιστα, με χωριστή διάταξη, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε μια ξεχωριστή προσφυγή που είχε ασκήσει η κυβέρνηση Μπάιντεν. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Τζεν Ψάκι (Jen Psaki), είπε ότι ο Πρόεδρος Μπάιντεν «ανησυχεί πολύ με την απόφαση του δικαστηρίου να διατηρήσει το SB8 σε ισχύ». Σημειώνεται ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν επιδιώκει να περάσει νομοθεσία, που εισήχθη στη Βουλή των Αντιπροσώπων ως απάντηση στο SB8, η οποία θα προστατεύει τις γυναίκες που επιδιώκουν να τερματίσουν την εγκυμοσύνη και το δικαίωμα των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης να κάνουν αμβλώσεις, ωστόσο ο νόμος θεωρείται απίθανο να ψηφιστεί στη Γερουσία.
Παρά το γεγονός ότι η τελική απόφαση εμφανίστηκε σχεδόν ομόφωνη, με τον δικαστή Clarence Thomas να είναι ο μόνος που διαφώνησε, φαίνεται πως κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υπήρξε σημαντική διχογνωμία μεταξύ των δικαστών. Ειδικότερα, ο Τζον Ρόμπερτς φέρεται να, συμπαρατάχθηκε με τους φιλελεύθερους για να διαφωνήσει εν μέρει με την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι οι πάροχοι θα πρέπει να μπορούν να μηνύσουν και άλλους κρατικούς αξιωματούχους, όπως ο γενικός εισαγγελέας. Μάλιστα, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του νόμου, υπογραμμίζοντας ότι ο «σαφής σκοπός και το πραγματικό αποτέλεσμα» της απαγόρευσης των αμβλώσεων ήταν να «ακυρώσει» προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
«Είναι ο ρόλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο συνταγματικό μας σύστημα που διακυβεύεται» ανέφερε, υπογραμμίζοντας πως το ζήτημα δεν περιορίζεται στο επίμαχο ομοσπονδιακό δικαίωμα. Οι φιλελεύθεροι από την πλευρά τους συμφώνησαν με την απόφαση να προχωρήσουν οι αγωγές, αλλά κατηγόρησαν τους άλλους συντηρητικούς ότι δεν κατάφεραν να δράσουν νωρίτερα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, η δικαστής Sonia Sotomayor εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτική ως προς το ζήτημα της παραμονής του νόμου σε ισχύ, σημειώνοντας ότι «το δικαστήριο έπρεπε να είχε βάλει τέλος σε αυτήν την τρέλα πριν από μήνες, πριν τεθεί σε ισχύ το SB8».
Την ίδια ώρα, η απροθυμία του Δικαστηρίου να ακυρώσει τον νόμο δείχνει με σαφήνεια πως το δικαίωμα στην άμβλωση ενδέχεται να καταστρατηγηθεί σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στο μέλλον. Ήδη η απαγόρευση έχει οδηγήσει σε απότομη πτώση των αμβλώσεων, με έρευνα από το Έργο Αξιολόγησης Πολιτικής του Τέξας να διαπιστώνει ότι οι διακοπή κύησης στην πολιτεία μειώθηκε σχεδόν κατά 50% μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, οδηγώντας σε εισροή ασθενών που αναζητούσαν φροντίδα για την άμβλωση σε γειτονικές πολιτείες. «Το τέλος του Roe v Wade είναι συντριπτικά το πιο πιθανό αποτέλεσμα» δήλωσε σχετικά η καθηγήτρια δικαίου αναπαραγωγικών δικαιωμάτων στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve στο Οχάιο, Τζέσι Χιλ (Jessie Hil). «Νομίζω ότι είναι ολοφάνερο. Η απόφαση για το Τέξας απλώς ενισχύει αυτή την πεποίθηση. Αντιτίθεται σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ιστορία των ΗΠΑ από το 1973» συμπλήρωσε.
Εν τέλει, η απόφαση συνιστά μια μικρή νίκη για το δικαίωμα στην άμβλωση στο Τέξας, καθώς οι γιατροί και οι κλινικές μπορούν τώρα να αμφισβητήσουν την απαγόρευση προσφεύγοντας στη δικαιοσύνη. Ωστόσο, παραμένει μια απόφαση που επιτρέπει σε πολύ περιορισμένο αριθμό κρατικών αξιωματούχων να μηνυθούν, ενώ η δομή του νόμου είναι πιθανό να χρησιμοποιηθεί από άλλα κράτη προκειμένου να παρακάμψουν άλλα συνταγματικά δικαιώματα, πράγμα που θα μπορούσε να δυσχεράνει την κατάσταση, αγνοώντας τις απόψεις των δικαστών για τη συνταγματικότητα της άμβλωσης.
