Καθώς ο Λευκός Οίκος επιδιώκει μια ανανεωμένη πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, απειλεί ενεργά να εκτροχιάσει τη διαδικασία εξαπολύοντας στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, σύμφωνα με τους New York Times.

Οι New York Times αναφέρουν ότι οι εντάσεις έχουν κορυφωθεί με τουλάχιστον ένα τεταμένο τηλεφώνημα μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ και του Νετανιάχου, καθώς και με μια σειρά συναντήσεων υψηλού επιπέδου μεταξύ Αμερικανών και Ισραηλινών αξιωματούχων στην Ουάσινγκτον και τη Ρώμη.

Παρά την πεποίθηση του Τραμπ ότι το Ιράν είναι επί του παρόντος ευάλωτο, προσφέροντας έτσι μια εξαιρετική ευκαιρία για μια συμφωνία, ο Νετανιάχου προτρέπει για άμεση στρατιωτική δράση, ανεξάρτητα από το αν οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν, αναφέρεται.

Την Κυριακή, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι «κάτι καλό» θα μπορούσε να προκύψει από τις συνομιλίες εντός των επόμενων δύο ημερών. Ωστόσο, αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν για το θέμα δήλωσαν στους New York Times ότι οποιαδήποτε πρόοδος πιθανότατα θα συνίστατο μόνο σε μια προκαταρκτική συμφωνία επί κοινών αρχών, αφήνοντας τις ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μεταγενέστερο στάδιο.

Το κεντρικό χάσμα μεταξύ των δύο ηγετών φέρεται να έγκειται στις αντίθετες στρατηγικές τους: Ο Τραμπ πιστεύει ότι η οικονομική κατάσταση του Ιράν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης στη διπλωματία, ενώ ο Νετανιάχου υποστηρίζει ότι υπάρχει επί του παρόντος ένα στενό παράθυρο για μια επιτυχημένη επίθεση. Σε ιδιωτικές συζητήσεις, Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ είναι τόσο πρόθυμος για μια συμφωνία που θα δημιουργήσει παρακαταθήκη, που μπορεί να αποδεχτεί τη συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου εντός του Ιράν.

Ο Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι η μόνη αποδεκτή συμφωνία είναι αυτή που διαλύει όλες τις ιρανικές πυρηνικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των τοποθεσιών που είναι θαμμένες βαθιά στο Νατάνζ, το Φόρντοου και άλλες οχυρωμένες τοποθεσίες, αναφέρουν οι New York Times. Αντίθετα, η τρέχουσα θέση των ΗΠΑ φαίνεται πιο ευέλικτη, πρόθυμη να διαπραγματευτεί περιορισμούς παρά πλήρη διάλυση.

Ο Νετανιάχου ιστορικά δεν αντιτίθεται στη διπλωματική προσέγγιση των αξιώσεων των ΗΠΑ απέναντι στην Τεχεράνη. Αντιτάχθηκε έντονα στη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015 που συνήφθη υπό τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, απευθυνόμενος ακόμη και στο Κογκρέσο των ΗΠΑ σε μια προσπάθεια να την μπλοκάρει.

Τώρα, σύμφωνα με τους New York Times, ο Νετανιάχου έχει υιοθετήσει ξανά παλιές του τακτικές, σηματοδοτώντας την ετοιμότητα για μονομερή δράση εάν η διπλωματία αποτύχει.

Μυστικές ενέργειες και επιχειρήσεις δολιοφθοράς ξανά στο παιχνίδι

Το άρθρο των NYT αναφέρει ότι τον Οκτώβριο, το Ισραήλ στόχευσε βασικά μέρη του στρατηγικού δικτύου αεράμυνας του Ιράν, ανοίγοντας ενδεχομένως το δρόμο για μελλοντικά πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις. Επιπλέον, το Ισραήλ έχει υποβαθμίσει ορισμένες από τις δυνατότητες της Χεζμπολάχ και των Παλαιστινιακών οργανώσεων μειώνοντας τον κίνδυνο περιφερειακών αντιποίνων σε περίπτωση επίθεσης.

Της προσπάθειας για μια πυρηνική συμφωνία ηγείται επί του παρόντος ο επικεφαλής διαπραγματευτής των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος έχει έρθει σε επαφή με Ισραηλινούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Στρατηγικών Υποθέσεων, Ρον Ντέρμερ, και του Διευθυντή της Μοσάντ, Ντέιβιντ Μπαρνέα. Σύμφωνα με τους New York Times, ο Γουίτκοφ συναντήθηκε με τους Ισραηλινούς αξιωματούχους στη Ρώμη και την Ουάσινγκτον σε διαδοχικές συναντήσεις, με την ισραηλινή πλευρά να το θέτει επειγόντως.

Οι αναφορές των μυστικών υπηρεσιών που επικαλούνται οι New York Times δείχνουν επίσης ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να κινητοποιηθεί για μια επίθεση σε μόλις επτά ώρες από τη στιγμή της εντολής. Ενώ οι Αμερικανοί αξιωματούχοι είναι επιφυλακτικοί σχετικά με την τακτική επιτυχία μιας μεμονωμένης ισραηλινής επιχείρησης, αναγνωρίζουν το περιορισμένο παράθυρο για διπλωματική παρέμβαση μόλις ξεκινήσουν οι προετοιμασίες.

Η τρέχουσα τακτική της κυβέρνησης Τραμπ περιλαμβάνει τη διερεύνηση μιας ενδιάμεσης πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν, ένα πιθανό βήμα που θυμίζει τον οδικό χάρτη της εποχής Ομπάμα. Αυτή η προσωρινή ρύθμιση θα μπορούσε να περιλαμβάνει το να στείλει το Ιράν στο εξωτερικό τα αποθέματα ουρανίου του που είναι σε ένα κοντινό σε αυτό που απαιτείται για πυρηνικά όπλα επίπεδο εμπλουτισμού ή το να τα αραιώσει το ίδιο σε χαμηλότερα επίπεδα.

Όπως αναφέρουν οι New York Times, ο Γουίτκοφ έχει αποσύρει τις αντιρρήσεις του για μια προκαταρκτική συμφωνία-πλαίσιο και εξετάζει προτάσεις με τη μεσολάβηση του Ομάν, συμπεριλαμβανομένης μιας κοινής περιφερειακής επιχείρησης παραγωγής καυσίμων που θα περιλαμβάνει το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία και ενδεχομένως τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι διαφωνούν, διατεινόμενοι ότι οποιαδήποτε συμφωνία που διατηρεί την ικανότητα του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο, ακόμα και σε χαμηλά επίπεδα, θα ισοδυναμούσε με νομιμοποίηση ενός κράτους στο «κατώφλι» της απόκτησης πυρηνικών.

Σύμφωνα με τους New York Times, ο Νετανιάχου έχει δώσει εντολή στο ισραηλινό προσωπικό ασφαλείας να προετοιμάσει επιχειρησιακά σχέδια που κυμαίνονται από περιορισμένες επιθέσεις έως πολυήμερες βομβαρδιστικές εκστρατείες σε ιρανικές πυρηνικές υποδομές.

Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμα εμπλουτισμού καθώς πλησιάζει η προθεσμία

Ένα σημαντικό σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις είναι η άρνηση του Ιράν να αποδεχτεί την απαίτηση για «μηδενικό εμπλουτισμό». Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επανέλαβε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι εάν η Δύση συνεχίσει να επιμένει στην πλήρη απαγόρευση του εμπλουτισμού, «δεν υπάρχει τίποτα άλλο να συζητήσουμε». Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι ο εμπλουτισμός είναι κυριαρχικό της δικαίωμα στο πλαίσιο και της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Η διαμάχη για τον εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν απειλεί να καταστρέψει τις συνομιλίες, εκτός εάν επιτευχθεί συμβιβασμός. Σύμφωνα με τους New York Times, ο Τραμπ αρχικά απαίτησε μια τελική συμφωνία εντός δύο μηνών, αλλά καθώς πλησιάζει η προθεσμία, η κυβέρνηση φαίνεται να στρέφεται προς μια προσέγγιση σταδιακότερης προόδου, ελπίζοντας ότι μια προσωρινή συμφωνία μπορεί να αποτρέψει μια ισραηλινή στρατιωτική κίνηση.

Ωστόσο, η ισραηλινή κυβέρνηση φέρεται να είναι έτοιμη να δράσει ακόμη και αν υπογραφεί συμφωνία. Ο Νετανιάχου έχει δηλώσει σε Αμερικανούς αξιωματούχους ότι οποιαδήποτε συμφωνία που δεν θα οδηγήσει στην πλήρη διάλυση θα ήταν ανεπαρκής. Ορισμένοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι ένα περιορισμένο πλήγμα θα μπορούσε ακόμα και να δημιουργήσει τετελεσμένα για τον Τραμπ, αφήνοντας στις ΗΠΑ ελάχιστες επιλογές από το να παράσχουν στρατιωτική υποστήριξη σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων.

Σύμφωνα με τους New York Times, το αποτέλεσμα των έμμεσων συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν παραμένει αβέβαιο. Ο Τραμπ, ο οποίος κάποτε χλεύασε την πυρηνική συμφωνία του 2015 ως «καταστροφή», αντιμετωπίζει τώρα ένα σύνθετο πολιτικό και στρατηγικό αίνιγμα: Πώς να εξασφαλίσει διπλωματική πρόοδο, αποτρέποντας παράλληλα τόσο τις υποτιθέμενες πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν όσο και τις ολοένα και πιο έντονες απειλές του Ισραήλ για μονομερή δράση.

Όπως καταλήγουν οι New York Times, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο να αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις, αλλά και το Ισραήλ να δράσει ανεξάρτητα από το αποτέλεσμά τους, πυροδοτώντας μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση με συνέπειες που θα μπορούσαν γρήγορα να ξεπεράσουν τον έλεγχο οποιουδήποτε.