«Η Ρηματική Διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στον ΟΗΕ, σε αντίδραση ελληνικών πρωτοβουλιών άσκησης νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων, εκφράζει τις πάγιες θέσεις της Λιβύης, ωστόσο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα», αναφέρουν διπλωματικές πηγές.
«Οι θέσεις αυτές έχουν τεθεί στο παρελθόν και απαντηθεί προσηκόντως από την Ελλάδα και την Αίγυπτο», τονίζουν προσθέτοντας πως το διεθνές δίκαιο δεν επικαθορίζεται από «μονομερείς ρηματικές διακοινώσεις, ούτε από ευσεβείς πόθους τρίτων» και υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες θέσεις «δεν παραπέμπουν σε ετοιμότητα για επανέναρξη συνομιλιών για οριοθέτηση Υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας».
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει στον δρόμο του διεθνούς δικαίου και των στέρεων περιφερειακών συμμαχιών που πολλαπλασιάζουν τη διπλωματική της ισχύ. Σε αντίθεση με άκυρες και ανυπόστατες συμφωνίες, η Ελλάδα βαδίζει και ενεργεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου και δεν διστάζει να διατυπώνει ευθέως τις θέσεις της σε κάθε συνομιλητή της, όπως έπραξε και πρόσφατα ο Υπουργός Εξωτερικών κατά την επίσκεψή του στη Λιβύη», καταλήγουν διπλωματικές πηγές.
Φτάνουν έως και την Κρήτη
Η αντίδραση της Αθήνας, αφορά στη Ρηματική Διακοίνωση της Λιβύης περί των εξωτερικών ορίων της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο το παράρτημα της οποίας συνοδεύεται από αναλυτικό χάρτη και πίνακα συντεταγμένων, που τα δείχνει να εκτείνοντας έως την Κρήτη.
Αρχικά, η Λιβύη υπενθυμίζει ότι υπέγραψε με την Τουρκία Μνημόνιο Κατανόησης για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη Μεσόγειο στις 27 Νοεμβρίου 2019, το οποίο «καταχωρίστηκε δεόντως στη Γραμματεία του ΟΗΕ σύμφωνα με το ‘Αρθρο 102 του Καταστατικού Χάρτη από τις 11 Δεκεμβρίου 2019 και συνιστά δίκαιη λύση που επετεύχθη βάσει του διεθνούς δικαίου». Υπογραμμίζει δε πως «ούτε η Ελλάδα, ούτε η Αίγυπτος έχουν κυριαρχικά δικαιώματα στις θαλάσσιες περιοχές που έχουν οριοθετηθεί μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Η Τρίπολη απορρίπτει ρητά τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ, χαρακτηρίζοντάς την «άκυρη και ανίσχυρη» και «ασύμβατη με το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, ιδίως ως προς την αρχή της ευθυδικίας». Στο πλαίσιο αυτό, κατηγορεί την Ελλάδα ότι χορήγησε άδειες για έρευνες υδρογονανθράκων «νοτίως της Κρήτης τον Απρίλιο του 2024», κατά παράβαση των δικαιωμάτων της Λιβύης. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «η Ελλάδα συνεχίζει τις μονομερείς ερευνητικές και γεωτρητικές δραστηριότητές της στις αποκαλούμενες υπεράκτιες περιοχές παραχώρησης από τις 26 Νοεμβρίου 2022, με πλήρη περιφρόνηση προς τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης και κατά κατάφωρη παραβίαση των καθιερωμένων κανόνων και πρακτικών του διεθνούς δικαίου».
Η Λιβύη απορρίπτει τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό (Maritime Spatial Plan) που παρουσίασαν τα ελληνικά Υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας στις 16 Απριλίου 2025, υποστηρίζοντας ότι «ορισμένες περιοχές στο νότιο τμήμα του ελληνικού χάρτη MSP παραβιάζουν τη λιβυκή υφαλοκρηπίδα», στην οποία, όπως αναφέρεται, η Λιβύη διαθέτει «αυτοδικαίως και εξ αρχής (ipso facto and ab initio) κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο». Διευκρινίζεται δε ότι «o ελληνικός θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός δεν θα έχει καμία νομική ισχύ έναντι της Λιβύης».
Αντίδραση Φάμελλου
«Aρνητική εξέλιξη» χαρακτήρισε, από την πλευρά του, την κατάθεση του χάρτη με υφαλοκρηπίδα ως την Κρήτη από τη Λιβύη ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ. «Πώς ο κ. Γεραπετρίτης δηλώνει ότι οι δυο χώρες σέβονται το Διεθνές Δίκαιο, όταν έχουμε τέτοιες συμπεριφορές και επιλογές που είναι σε πλήρη αντίθεση με το Δίκαιο της Θάλασσας και το Διεθνές Δίκαιο;» αναρωτήθηκε τονίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να κάνει παρέμβαση σε διεθνές επίπεδο. «Δεν μπορεί να επιτρέπουμε σε γειτονικές χώρες να αμφισβητούν κυριαρχικά δικαιώματα και να παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο. Και στο θέμα της Λιβύης, η Ελλάδα έχει σοβαρότατες υποχωρήσεις στη διπλωματική της πολιτική τα τελευταία έξι χρόνια», ανέφερε, σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα απουσίαζε και από τη διαπραγμάτευση του Τουρκολιβυκού μνημονίου».
