Ένα εμπιστευτικό μνημόνιο, που φέρεται να αποκτήθηκε από την ισπανική διαδικτυακή εφημερίδα Periodista Digital, αποκαλύπτει μια αμφιλεγόμενη συμφωνία που θα έθετε τον Διάδρομο Ζανγκεζούρ της Αρμενίας υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ για 99 χρόνια, παραδίδοντας ουσιαστικά νευραλγικής σημασίας αρμενικά εδάφη σε αμερικανικές ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες και διευκολύνοντας την ανεμπόδιστη πρόσβαση του Αζερμπαϊτζάν στο περίκλειστο αζερικό έδαφος του Ναχιτσεβάν και την Τουρκία.
Το έγγραφο, με τίτλο «Μνημόνιο Συνεργασίας για τη Δημιουργία του Διαδρόμου Μεταφορών “Γέφυρα Τραμπ”», φέρεται να έχει εγκριθεί, σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, από το Γερεβάν, το Μπακού και την Ουάσινγκτον.
Το μνημόνιο φέρεται να προβλέπει τη δημιουργία ενός οικονομικού και στρατιωτικού διαδρόμου 42 χιλιομέτρων μέσω της περιφέρειας Σιουνίκ της Αρμενίας, κατά μήκος των ιρανικών συνόρων – ένα βασικό αίτημα του Αζερμπαϊτζάν μετά τον πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2020.
Παρόλο που η συμφωνία επιβεβαιώνει την κυριαρχία της Αρμενίας στην περιφέρεια Σιουνίκ, ο ίδιος ο διάδρομος θα λειτουργεί και θα ασφαλίζεται από μια αδειοδοτημένη αμερικανική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία (PMC), η οποία αναμένεται να αναπτύξει περίπου 1.000 άτομα.
Η ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία θα έχει εξουσιοδότηση να χρησιμοποιήσει βία για να «διατηρήσει την ακεραιότητα του διαδρόμου», θέτοντάς τον ουσιαστικά εκτός του αρμενικού ελέγχου.
Από οικονομικής άποψης, η συμφωνία ευνοεί δυσανάλογα την Ουάσινγκτον, καθώς η αμερικανική εταιρεία διαχείρισης θα λαμβάνει το 40% των εσόδων που θα προκύπτουν από τον διάδρομο, ενώ η Αρμενία θα λαμβάνει μόνο το 30%.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Periodista Digital, η στρατιωτική στελέχωση του διαδρόμου από δυνάμεις μισθοφόρων των ΗΠΑ αντικατοπτρίζει επίσης ευρύτερους στρατηγικούς στόχους, εγκαθιδρύοντας μια μόνιμη αμερικανική βάση στα σύνορα του Ιράν. Αν και αρχικά δεν προβλέπεται να είναι εξοπλισμένες με βαρύ οπλισμό, η τοποθέτηση ευθυγραμμισμένων με τις ΗΠΑ δυνάμεων στα σύνορα Αρμενίας-Ιράν θα αποτελούσε μια σημαντική γεωπολιτική εξέλιξη.
Το μνημόνιο έχει προκαλέσει οργή μεταξύ ορισμένων Αρμενίων και μελών της αρμενικής διασποράς, με πολλούς να χαρακτηρίζουν τη συμφωνία του πρωθυπουργού της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, ως πράξη εθνικής προδοσίας.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η συμφωνία στερεί από την Αρμενία την κυριαρχία της επί των εδαφών της, ενώ εξυπηρετεί τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ και της Τουρκίας, ενός μακροχρόνιου εχθρού και δράστη γενοκτονίας κατά των Αρμενίων στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η Γαλλία, που θεωρείται εδώ και κάποιο καιρό βασικός σύμμαχος της Αρμενίας και συμπρόεδρος της Ομάδας Μινσκ του ΟΑΣΕ, αναμένεται να χάσει σημαντική επιρροή ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του διαδρόμου.
Σύμφωνα με το Forbes, «οι ενεργειακές ροές υπογραμμίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα» της προσπάθειας του Μπακού να δημιουργήσει εδαφική σύνδεση με την Τουρκία. Η απόκτηση πρόσβασης στον Διάδρομο της Ζανγκέζουρ θα επέτρεπε στο Αζερμπαϊτζάν να επεκτείνει τις εξαγωγές πετρελαίου προς την Ευρώπη μέσω της Τουρκίας.
Η Ευρώπη συνεχίζει να αναζητά προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου που μπορούν να αντικαταστήσουν τις αγορές από τη Ρωσία εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου με την Ουκρανία.
«Η έκθεση World Energy Outlook του IEA για το 2025 προβλέπει ότι η Ευρώπη χρειάζεται 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα περισσότερο μη ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2030. Η ομαλοποίηση των συνόρων Αρμενίας-Τουρκίας θα μπορούσε να ενισχύσει την πρόσβαση στα αποθέματα της Κασπίας, μειώνοντας ενδεχομένως το κόστος εισαγωγών κατά 10-15% για εταιρείες όπως η BP», πρόσθεσε το Forbes.
Διαβάστε ακόμα:
