Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε στις 10 Σεπτεμβρίου ότι η νέα συμφωνία που επιτεύχθηκε με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) εξαρτάται από την «μηδενική επιβολή εχθρικών ενεργειών» και από την μηδενική επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού “snapback”.
Ο Αραγτσί δήλωσε επίσης ότι η συμφωνία λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες του Ιράν για την ασφάλεια. Ωστόσο, οι Ιρανοί βουλευτές έχουν ασκήσει κριτική στη συμφωνία.
«Η εγκυρότητα του εγγράφου εξαρτάται από το να μην αναληφθεί καμία εχθρική ενέργεια κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Εάν ενεργοποιηθεί ο “μηχανισμός snapback”, το έγγραφο θα ακυρωθεί επίσης», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών.
«Οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ δεν έχουν ακόμη λάβει [δικαιώματα] επιθεώρησης», τόνισε ο Αραγτσί.
«Αυτό το νέο πλαίσιο είναι πλήρως σύμφωνο με τον κοινοβουλευτικό νόμο, λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες του Ιράν για την ασφάλεια, αναγνωρίζει τα δικαιώματα του Ιράν και ορίζει μια νέα μορφή συνεργασίας με τον Οργανισμό. Αυτά ήταν όλα τα αιτήματά μας και περιλαμβάνονται σε αυτήν τη συμφωνία», πρόσθεσε.
«Αυτή η συμφωνία από μόνη της δεν δημιουργεί νέα πρόσβαση [στους επιθεωρητές] πέρα από τις τρέχουσες ρυθμίσεις στον πυρηνικό σταθμό Μπουσέρ, όπου είχε ήδη χορηγηθεί πρόσβαση για την αντικατάσταση καυσίμου βάσει προηγούμενης απόφασης του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Οποιαδήποτε μελλοντική πρόσβαση θα υπόκειται σε νέες διαπραγματεύσεις με βάση τις επικείμενες εκθέσεις του Ιράν», συνέχισε ο Αραγτσί.
Το Ιράν και ο ΔΟΑΕ ανακοίνωσαν τη νέα συμφωνία την Τρίτη. Η συνάντηση μεταξύ του επικεφαλής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, και του Αραγτσί φιλοξενήθηκε από την Αίγυπτο.
Ο Αραγτσί δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον Γκρόσι ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν πρέπει να αντιμετωπίζει την πυρηνική εποπτική αρχή, προσθέτοντας ότι ως εκ τούτου έχει προκύψει ένας «νέος μηχανισμός».
Ο Γκρόσι δήλωσε από τη μεριά του ότι η νέα συμφωνία διευθετεί«πρακτικές λεπτομέρειες για την επανέναρξη των δραστηριοτήτων επιθεώρησης στο Ιράν».
Στις αρχές Ιουλίου, η Τεχεράνη ανέστειλε επίσημα τη συνεργασία με τον ΔΟΑΕ. Οι συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίστηκαν τον επόμενο μήνα.
Η ιρανική κυβέρνηση είχε προηγουμένως κατηγορήσει τον οργανισμό ότι διαβίβασε ευαίσθητες πληροφορίες που αποκτήθηκαν από επιθεωρήσεις του στο Ισραήλ. Ανέφερε επίσης ότι ο οργανισμός άνοιξε το δρόμο για τον πόλεμο του Ισραήλ με την αντιιρανική του έκθεση τον Μάιο και το ψήφισμά του που κατηγορεί την Τεχεράνη ότι δεν εκπληρώνει τις πυρηνικές υποχρεώσεις, το οποίο ψηφίστηκε μόλις μία ημέρα πριν από την ισραηλινή επίθεση.
Η Τεχεράνη κατηγόρησε επίσης το εποπτικό όργανο ότι δεν καταδίκασε δεόντως την ισραηλινή επίθεση σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Οι αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ακόμη και πιθανή νομική δράση εναντίον του ίδιου του Γκρόσι, στον οποίο απαγορεύτηκε στα τέλη Ιουνίου η είσοδος στη χώρα.
Οι Ιρανοί νομοθέτες έχουν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για την εκ νέου συνεργασία μεταξύ της Τεχεράνης και της υπηρεσίας.
Ο Ιρανός βουλευτής Τζαβάντ Χοσεϊνί-Κία φέρεται να δήλωσε την Τετάρτη ότι ο Γκρόσι είναι «πράκτορας της Μοσάντ» που «θα πρέπει να συλληφθεί» εάν επισκεφθεί το Ιράν.
Το μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής, Μοχαμάντρεζα Μοχσενί-Σάνι, δήλωσε ότι οι επιθεωρητές «δεν έχουν δικαίωμα» να εισέλθουν στο Ιράν μέχρι να επισκευαστούν οι πυρηνικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου. «Εάν η 30ήμερη περίοδος επαναφοράς λήξει με την επαναφορά των κυρώσεων, θα επιδιώξουμε και θα εγκρίνουμε ένα σχέδιο για την αποχώρηση από τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων».
Ο Ιρανός βουλευτής Μαχμούντ Ναμπαβιάν χαρακτήρισε επίσης τη νέα συμφωνία «καταραμένη συμφωνία», αναφερόμενος στον Γκρόσι ως «τον κατάσκοπο και τον καταραμένο, που προκάλεσε το μαρτύριο εκατοντάδων διοικητών, επιστημόνων και συμπατριωτών μας».
Στα τέλη του περασμένου μήνα, το κοινοβούλιο του Ιράν ξεκίνησε μια έκτακτη προσπάθεια για την αποχώρηση της χώρας από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT).
Ο Χοσεΐν Αλί Χατζί Ντελιγκανί, αναπληρωτής επικεφαλής της Επιτροπής του Άρθρου 90 του κοινοβουλίου, δήλωσε ότι οι νομοθέτες συνέτασσαν την πρόταση.
Μέρες πριν από αυτό, ο Ιρανός βουλευτής Αμίρ-Χοσεΐν Σαμπέτι προειδοποίησε ότι η συμφωνία που υπεγράφη με τον ΔΟΑΕ είναι «καταστροφή».
Απευθύνθηκε στον Αραγτσί, λέγοντας ότι τέτοιες συμφωνίες «επιστρέφουν για να μας στοιχειώσουν» και καθιστούν τον επόμενο πόλεμο αναπόφευκτο. Αναφέρθηκε επίσης στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ ως «κατασκόπους».
Στα τέλη Αυγούστου, τα κράτη της Ε.Ε. ανακοίνωσαν ότι είχαν ξεκινήσει τη διαδικασία για την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ στο Ιράν μέσω του «μηχανισμού επαναφοράς» της συμφωνίας JCPOA του 2015 μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, την οποία οι ΗΠΑ αποχώρησαν μονομερώς το 2018 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Διαβάστε ακόμα:
