Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ως αποστολή να αποδυναμώσει το παγκόσμιο δίκτυο λιμένων της Κίνας και να θέσει περισσότερους στρατηγικούς τερματικούς σταθμούς υπό δυτικό έλεγχο, ανέφερε το Reuters, επικαλούμενο τρεις πηγές που γνωρίζουν το σχέδιο.
Η προσπάθεια αυτή χαρακτηρίζεται από το πρακτορείο ως τμήμα της πιο φιλόδοξης προσπάθειας επέκτασης της ναυτιλιακής επιρροής των ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1970, σχεδιασμένη στη βάση των φόβων στην Ουάσινγκτον πως θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση απέναντι στην Κίνα σε περίπτωση σύγκρουσης.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ πιστεύουν ότι ο στόλος εμπορικής ναυτιλίας των ΗΠΑ δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένος για να παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη στον στρατό σε καιρό πολέμου και πως η εξάρτηση της Ουάσινγκτον από ξένα πλοία και λιμάνια είναι υπερβολική, ανέφεραν οι τρεις πηγές.
Οι επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος περιλαμβάνουν την υποστήριξη ιδιωτικών αμερικανικών ή δυτικών εταιρειών για την αγορά κατεχόμενων από την Κίνα μεριδίων σε λιμάνια, ανέφεραν οι τρεις πηγές.
Δεν ανέφεραν καμία συγκεκριμένη εταιρεία, αλλά έδωσαν ως καλό παράδειγμα ότι η BlackRock κατέθεσε προσφορά για την αγορά των λιμενικών περιουσιακών στοιχείων της με έδρα το Χονγκ Κονγκ CK Hutchison σε 23 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Διώρυγας του Παναμά.
Οι πηγές ζήτησαν να μην κατονομαστούν επειδή δεν είναι εξουσιοδοτημένες να συζητήσουν δημόσια το ζήτημα. Ο Λευκός Οίκος και το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δεν απάντησαν σε αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Εκτός από τον Παναμά, Αμερικανοί αξιωματούχοι και νομοθέτες ανησυχούν για τις κινεζικές ναυτιλιακές υποδομές σε μέρη όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, η Καραϊβική και τα λιμάνια της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ, ανέφεραν οι πηγές του πρακτορείου..
Η Κίνα συνεργάζεται κανονικά με άλλες χώρες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, δήλωσε εκπρόσωπος της διπλωματικής αποστολής της Κίνας στην Ουάσιγκτον.
«Η Κίνα ήταν πάντα σθεναρά αντίθετη στις παράνομες και αδικαιολόγητες μονομερείς κυρώσεις και τη λεγόμενη μακροχρόνια δικαιοδοσία και τις κινήσεις που παραβιάζουν και υπονομεύουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα άλλων χωρών μέσω οικονομικού εξαναγκασμού, ηγεμονισμού και εκφοβισμού», δήλωσε ο εκπρόσωπος.
Αξιωματούχοι στο Πεκίνο δεν απάντησαν σε αίτημα του πρακτορείου για σχολιασμό.
«Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρεί τις κινεζικές επενδύσεις σε διεθνή λιμάνια ως τεράστια απειλή για την εθνική της ασφάλεια», δήλωσε ο Στιόυαρτ Πουλ-Ρομπ, ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας KCS Group.
«Η ανησυχία είναι ότι η Κίνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τον έλεγχό της σε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία για κατασκοπεία, στρατιωτικό πλεονέκτημα ή για να διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων», είπε, επικαλούμενος συνομιλίες με ομολόγους της ασφάλειας των ΗΠΑ.
Εστίαση στον Πειραιά
Οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εξετάσουν τα κινεζικά συμφέροντα στο ελληνικό λιμάνι του Πειραιά, ανέφεραν οι τρεις πηγές. Το δημοσίευμα αναφέρει πως ο Πειραιάς αποτελεί κεντρικό κόμβο στην εμπορική διαδρομή που συνδέει την Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία και πως η COSCO, ένας από τους μεγαλύτερους λιμενικούς και ναυτιλιακούς ομίλους της Κίνας, κατέχει το 67% των μετοχών της εταιρείας του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς.
Ορισμένοι Κινέζοι επενδυτές ανησυχούν ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να θέλει να στοχεύσει τις δραστηριότητες της COSCO στην Ελλάδα, δήλωσε μια πηγή κοντά σε Κινέζους επενδυτές που ασχολούνται με την ελληνική ναυτιλία.
Η COSCO και η ελληνική κυβέρνηση δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλια. Έλληνες αξιωματούχοι έχουν δηλώσει στο Reuters προηγουμένως ότι δεν έχουν ενημερωθεί για τυχόν σχέδια αλλαγής ελέγχου του Πειραιά.
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη στο στόχαστρό της την COSCO.
Το Πεντάγωνο πρόσθεσε την κρατική COSCO στη μαύρη λίστα του, καταρτίζοντας μια νέα λίστα εταιρειών με δεσμούς με τον κινεζικό στρατό τον Ιανουάριο. Ενώ ο χαρακτηρισμός δεν περιλαμβάνει άμεσες απαγορεύσεις σε αμερικανικές εταιρείες να συνεργάζονται με αυτές που περιλαμβάνονται στη λίστα, μπορεί να λειτουργήσει ως ένδειξη ότι εξετάζονται περαιτέρω ενέργειες.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να επιτεθούν στη διεθνή επιρροή της Κίνας υπερβάλλοντας τη “θεωρία της κινεζικής απειλής” και να τη χρησιμοποιήσουν ως δικαιολογία για να αναγκάσουν τους συμμάχους να πάρουν θέση στη διευθέτηση της εφοδιαστικής αλυσίδας», ανέφερε σε έγγραφο που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα το κινεζικό Κέντρο Έρευνας Ανάπτυξης του Κρατικού Συμβουλίου, μια επίσημη δεξαμενή σκέψης του κυβερνώντος υπουργικού συμβουλίου της Κίνας.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποκάλυψε μέτρα για την αύξηση της ισχνής εμπορικής ναυτιλιακής παρουσίας της Αμερικής σε όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων ενθαρρύνοντας την εγχώρια ναυπηγική βιομηχανία, επιδιώκει να επεκτείνει την πρόσβαση στα ναυτιλιακά μητρώα που ελέγχονται από τις ΗΠΑ και επίσης επανεξετάζει θαλάσσια στενά ως προς τους «κινδύνους» τους.
Η Κίνα κατέχει ή μισθώνει ένα εκτεταμένο δίκτυο λιμένων μέσω εταιρειών όπως η COSCO και άλλων κρατικών επιχειρήσεων όπως η China Merchants και η SIPG στη Σαγκάη.
Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε πέρυσι από το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, μια αμερικανική δεξαμενή σκέψης, η Κίνα είχε τον Αύγουστο του 2024 επενδύσεις σε 129 λιμενικά έργα παγκοσμίως μέσω διαφόρων εταιρειών.
Η ναυπηγική βιομηχανία της Κίνας εκτιμάται επίσης ότι είναι 230 φορές μεγαλύτερη από την ικανότητα των ναυπηγείων των ΗΠΑ, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να χρειαστούν δεκαετίες για να καλυφθεί η διαφορά, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.
Η προσπάθεια των ΗΠΑ να ανατάξουν τον ναυτιλιακό συσχετισμό έχει συμβάλει στις εντάσεις με το Πεκίνο, το οποίο θεωρεί τα λιμενικά και ναυτιλιακά περιουσιακά στοιχεία αναπόσπαστο μέρος της πρωτοβουλίας «Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος», σε μια εποχή που οι δύο υπερδυνάμεις βρίσκονται ήδη σε αντιπαράθεση για το εμπόριο και τους δασμούς.
Γιβραλτάρ και Μεσόγειος
Τον Μάρτιο, η Ομοσπονδιακή Ναυτιλιακή Επιτροπή των ΗΠΑ ξεκίνησε την εξέταση επτά θαλάσσιων στενών. Ανέφερε ότι ήθελε να εντοπίσει κανονισμούς, πολιτικές ή πρακτικές «που δημιουργούν δυσμενείς συνθήκες ναυτιλίας».
Το Στενό του Γιβραλτάρ, που χωρίζει την Ισπανία από την Αφρική στην είσοδο της Μεσογείου Θάλασσας, ήταν μια τέτοια πλωτή οδός που εξετάζουν οι Αμερικανοί.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, έχει επιδιώξει να εμβαθύνει τους εμπορικούς δεσμούς με την Κίνα και αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες στην Ουάσινγκτον σχετικά με την πρόσβαση του Πεκίνου στα λιμάνια της, ανέφεραν δύο από τις πηγές.
«Δεν γνωρίζουμε καμία φερόμενη ανησυχία ή προσέγγιση από τρίτους σχετικά με αυτό το θέμα και ως εκ τούτου δεν είναι σκόπιμο να σχολιάσουμε», δήλωσε εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει τις κινεζικές λιμενικές επενδύσεις.
Η COSCO έχει παραχωρήσεις για τη λειτουργία τερματικών σταθμών εμπορευματοκιβωτίων στη Βαλένθια και το Μπιλμπάο, δήλωσε εκπρόσωπος της Ισπανικής Λιμενικής Αρχής.
Αμερικανικά ναυπηγεία και «σημαία Παρθένων Νήσων»
Ο Τραμπ έχει λάβει πολλά μέτρα από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο για να ενισχύσει την επιρροή των ΗΠΑ στις θάλασσες.
Υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα τον Απρίλιο για την αναζωογόνηση της ναυπηγικής ικανότητας για την επέκταση του στόλου των πλοίων που ελέγχονται από τις ΗΠΑ.
Η κυβέρνησή του εξετάζει μια πρόταση για τη δημιουργία ενός ναυτιλιακού μητρώου στις Παρθένες Νήσους των ΗΠΑ, το οποίο θα μπορούσε να προσελκύσει πλοία σε μια σημαία που ελέγχεται από τις ΗΠΑ, χωρίς να χρειάζεται να πληροί τα αυστηρότερα πρότυπα του αμερικανικού μητρώου.
Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αρχίσουν να επιβάλλουν τέλη σε πλοία κινεζικής κατασκευής ή με κινεζική σημαία για την προσέγγισή τους σε λιμάνια των ΗΠΑ.
Και ο Τραμπ έχει επίσης θέσει ως στόχο την κατάσχεση του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους της Γροιλανδίας, λόγω της εγγύτητάς του με την Αρκτική και τις βασικές ναυτιλιακές οδούς.
Συνολικά, όλα αυτά συνιστούν την πιο φιλόδοξη προσπάθεια των ΗΠΑ να βελτιώσουν τη θέση τους στην παγκόσμια ναυτιλία από την εποχή του Προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον, ο οποίος προσπάθησε να ενισχύσει την εγχώρια ναυπηγική βιομηχανία, το εμπορικό μητρώο πλοίων και τη θαλάσσια δύναμη των ΗΠΑ, ανέφεραν πηγές του Reuters.
«Οι ΗΠΑ βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα είναι πιθανό να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους να αντιμετωπίσουν την κινεζική επιρροή στις βασικές λιμενικές περιοχές, δημιουργώντας συμμαχίες και συνεργασίες για να αντιμετωπίσουν την κινεζική ισχύ και την οικονομική ανάπτυξη», δήλωσε στο πρακτορείο ο Πουλ-Ρομπ της KCS.
Καραϊβική
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία για τις κινεζικές επενδύσεις στον τερματικό σταθμό του Κίνγκστον στην Τζαμάικα, έναν βασικό κόμβο θαλάσσιας μεταφόρτωσης στην Καραϊβική λόγω της τοποθεσίας του και των λιμενικών εγκαταστάσεων βαθέων υδάτων, σύμφωνα με τις τρεις πηγές.
Η China Merchants έχει μερίδιο στην εταιρεία που λειτουργεί τον τερματικό σταθμό εμπορευματοκιβωτίων του Κίνγκστον μαζί με την γαλλική CMA CGM. Ο κινεζικός όμιλος μετάλλων JISCO αγόρασε το 2016 το διυλιστήριο αλουμινίου Alpart στην Αγία Ελίζαμπεθ, δυτικά της πρωτεύουσας,και κατέχει το κοντινό Port Kaiser.
Μια ανάλυση του Ιουνίου από το think tank Center for Strategic & International Studies ανέφερε ότι η παρουσία της Κίνας στο Κίνγκστον αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο ασφαλείας για τις Ηνωμένες Πολιτείες από όλα τα λιμενικά έργα του Πεκίνου στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Σε μια επίσκεψη στο Κίνγκστον τον Μάρτιο, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, περιέγραψε τη στρατηγική της Κίνας ως χαρακτηρισμένη από «πρακτικές αρπαγής», χρησιμοποιώντας εταιρείες που επιδοτούνται από την κυβέρνηση για να αποκτήσουν περιουσιακά στοιχεία.
Η παρουσία εξοπλισμού από μη αξιόπιστους προμηθευτές σε κρίσιμες υποδομές σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων, αυξάνει τον κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, ισχυρίστηκε ένας εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ όταν ρωτήθηκε για τα σχόλια του Ρούμπιο.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών και Εξωτερικού Εμπορίου της Τζαμάικα δήλωσε ότι δεν γνώριζε καμία επικοινωνία ή αίτημα των ΗΠΑ σχετικά με τη μείωση της θαλάσσιας επιρροής της Κίνας στη χώρα. Πάντως, κάποια αντίδραση κατά των κινεζικών επενδύσεων στην περιοχή υπήρξε ήδη κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ.
«Υποψιάζομαι ότι θα υπάρξει αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ για να αποσυρθούμε από οποιαδήποτε αυξανόμενη συνεργασία με την Κίνα», δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός της Τζαμάικα, Μπρους Γκόλντινγκ, ο οποίος συνέβαλε, σύμφωνα με το Reuters, στην προσέλκυση κινεζικών επενδύσεων στη χώρα της Καραϊβικής.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εν τω μεταξύ, η COSCO έχει επενδύσεις σε συνεργασία με τοπικούς εταίρους σε τερματικούς σταθμούς εμπορευματοκιβωτίων στα λιμάνια του Λος Άντζελες και του Λονγκ Μπιτς. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με τις επενδύσεις της COSCO στις ΗΠΑ.
Αυστραλία
Στην Αυστραλία, η αμερικανική εταιρεία ιδιωτικών κεφαλαίων Cerberus, η οποία ιδρύθηκε από τον Αναπληρωτή Υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Στίβεν Φάινμπεργκ, έχει δείξει ενδιαφέρον για την αγορά της μίσθωσης για το λιμάνι Ντάργουιν, δήλωσε τον Μάιο ανώτερο στέλεχος της κινεζικής εταιρείας διαχείρισης του λιμανιού, Landbridge.
Ο Αυστραλός πρωθυπουργός, Άντονι Αλμπάνεζε, δεσμεύτηκε να μεταφέρει το στρατηγικό βόρειο λιμάνι σε ντόπια ιδιοκτησία και επανέλαβε κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Κίνα τον Ιούλιο ότι η θέση της κυβέρνησης ήταν πολύ σαφής σχετικά με την επιθυμία για αυστραλιανή ιδιοκτησία.
Το γραφείο του Αλμπάνεζε παρέπεμψε το Reuters σε προηγούμενα σχόλιά του.
Ο Φάινμπεργκ δεν έχει συμμετάσχει σε καμία συζήτηση ή απόφαση σχετικά με εξαγορές για τις οποίες ενδέχεται να ενδιαφέρεται η πρώην εταιρεία του, δήλωσε αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει.
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες εξετάζουν εξονυχιστικά την κινεζική ιδιοκτησία των λιμένων ήδη από το τέλος της θητείας του Προέδρου Τζο Μπάιντεν, δήλωσε αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ που γνωρίζει το θέμα.
Μιλώντας τον Φεβρουάριο, ο Κάρλος Χιμένες, πρόεδρος της Υποεπιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας της Βουλής των Αντιπροσώπων για τις Μεταφορές και τη Ναυτική Ασφάλεια, δήλωσε: «Η Αμερική δεν μπορεί και δεν θα μείνει άπραγη ενώ η κομμουνιστική Κίνα συνεχίζει να υπονομεύει τα συμφέροντά μας στα θαλάσσια λιμάνια».
