Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT), μαζί με τα δύο σχετικά πρωτόκολλά της, δεν ισχύουν πλέον στη Ρωσία λόγω της άρνησης του Συμβουλίου της Ευρώπης να παράσχει εκπροσώπηση της Ρωσίας στα καταστατικά όργανα του οργανισμού, σύμφωνα με νόμο που υπέγραψε ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν τη Δευτέρα.
Ταυτόχρονα, οι ρωσικές αρχές θα συνεχίσουν να καταπολεμούν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εφαρμόζοντας την εθνική νομοθεσία σε αυτόν τον τομέα.
«Καταδικάζεται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας της 26ης Νοεμβρίου 1987 και τα Πρωτόκολλα Αρ. 1 και Αρ. 2 της 4ης Νοεμβρίου 1993 αυτής, που υπογράφηκαν εκ μέρους της Ρωσικής Ομοσπονδίας στο Στρασβούργο στις 28 Φεβρουαρίου 1996», αναφέρει ο νεουπογεγραμμένος νόμος.
Ο Πρόεδρος της Κρατικής Δούμας (η κάτω βουλή του ρωσικού κοινοβουλίου) Βιατσεσλάβ Βολόντιν επεσήμανε νωρίτερα ότι το έργο της Ρωσίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων «έχει μπλοκαριστεί από το ίδιο το Συμβούλιο της Ευρώπης, το οποίο δεν έχει επιτρέψει την εκλογή νέου Ρώσου μέλους στην επιτροπή από τον Δεκέμβριο του 2023».
Το επεξηγηματικό σημείωμα του νομοσχεδίου όριζε ότι αυτές οι «διακρίσεις» παραβιάζουν τα δικαιώματα εκπροσώπησης της Ρωσίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υπονομεύουν τον μηχανισμό αμοιβαίας παρακολούθησης για τη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις στον τομέα της πρόληψης των βασανιστηρίων, «γι’ αυτό και προτείνεται η καταγγελία της εν λόγω σύμβασης και των πρωτοκόλλων της».
Συνθήκες που περιβάλλουν την καταγγελία από τη Ρωσία
Η ρωσική κυβέρνηση υπέβαλε προηγουμένως πρόταση στον Ρώσο πρόεδρο για την καταγγελία της σύμβασης. Η Ρωσία, η οποία είναι μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 1996, ανακοίνωσε την πρόθεσή της να αποχωρήσει από αυτήν το 2022, αφού η Επιτροπή Υπουργών του οργανισμού ανέστειλε το δικαίωμα εκπροσώπησης της Μόσχας στα καταστατικά όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Εκείνη την εποχή, η Ρωσία ενημέρωσε τον γραμματέα του Συμβουλίου για την απόσυρση και την καταγγελία του βασικού εγγράφου του Συμβουλίου της Ευρώπης – της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
Από τότε, η Μόσχα καταγγέλλει σταδιακά τα έγγραφα του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς οι τρέχουσες συνθήκες καθιστούν αδύνατη την εφαρμογή τους.
Ταυτόχρονα, οι ρωσικές αρχές έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι δεν θα εγκαταλείψουν τις διεθνείς υποχρεώσεις τους για την καταπολέμηση των εγκλημάτων και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εφαρμόζοντας ενεργά την εθνική νομοθεσία σε αυτόν τον τομέα.
