Πολλοί μας ρωτούν γιατί δεν μιλάμε για κάποιο σχέδιο «ανασύνθεσης», «ανασυγκρότησης» ή «επανίδρυσης» της Αριστεράς, αλλά επιλέγουμε τον όρο ανταγωνιστικός χώρος.
Παρότι συντασσόμαστε με την κεντρική ιδέα ότι οι κοινωνίες εξακολουθούν να διαρθρώνονται σε δύο όχθες -αυτήν της συγκεντρωμένης ισχύος και αυτήν των κοινωνικών πλειοψηφιών- θεωρούμε ότι η παραδοσιακή έννοια της «Αριστεράς» δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως το κατεξοχήν ερμηνευτικό και πολιτικό εργαλείο για αυτή τη διάκριση.
Η κρίση του ιστορικού αριστερού παραδείγματος, η οργανική ενσωμάτωση μεγάλων τμημάτων του στο μεταπολιτευτικό καθεστώς, η αφομοίωση μορφών ριζοσπαστισμού στο θεσμικό παιχνίδι και η γενικευμένη υποχώρηση του αντισυστημικού φαντασιακού έχουν διαβρώσει τη δυνατότητα της Αριστεράς να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς, ως υπόσχεση ή ως φορέας συλλογικού μετασχηματισμού.
Στο σημερινό πεδίο, αυτό που συγκροτείται ως πραγματικός φορέας κοινωνικής σύγκρουσης δεν είναι μια ιδεολογικά ενιαία παράταξη, αλλά ένας ανταγωνιστικός χώρος πρακτικών. Ένας χώρος που:
- εκτείνεται πέρα από τις ιστορικές οργανωτικές μορφές,
- σχηματίζεται μέσα από τα κοινωνικά ρήγματα που δημιουργεί ο οικονομικός αυταρχισμός, ο κρατικός συγκεντρωτισμός και η νέα δομή εξουσίας,
- αναδύεται μέσα από πρακτικές άμυνας, αντίστασης, αλληλεγγύης, κοινότητας και αυτονομίας,
- παράγεται από κοινωνικές δυνάμεις που δεν αυτοπροσδιορίζονται υποχρεωτικά ως «Αριστερά», αλλά βρίσκονται σε ενεργό αντιπαράθεση με το καθεστώς κυριαρχίας.
Με άλλα λόγια, το ουσιαστικό δίπολο της εποχής δεν είναι «Αριστερά-Δεξιά», αλλά κυριαρχία (νέες μορφές ολοκληρωτισμού) -ανταγωνισμός.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανασυγκρότηση του ανταγωνιστικού χώρου δεν είναι μια απλή οργανωτική ή πολιτική εργασία. Είναι διαδικασία ανανοηματοδότησης της συλλογικής δράσης, αποκατάστασης της δυνατότητας σύγκρουσης, και συγκρότησης ενός νέου συλλογικού υποκειμένου που ενώ δεν αρνείται την ιστορία και τις ήττες του, δεν θα περιορίζεται από τα όρια και τις αυταπάτες του παρελθόντος.
Αυτός ο χώρος, για να γίνει δύναμη της «άλλης όχθης», πρέπει να αποκτήσει στρατηγική συνείδηση, εργαλεία αυτοοργάνωσης, πολιτική φαντασία και τη δυνατότητα να αρθρώσει ένα νέο, ρεαλιστικά ριζοσπαστικό κοινό μέλλον.
Γι’ αυτό και θεωρούμε ότι το επίδικο σήμερα δεν είναι η αναβίωση γενικά της Αριστεράς ως ταυτότητας, αλλά η πολιτική συγκρότηση του ανταγωνιστικού χώρου ως αυτόνομου πόλου ισχύος απέναντι στο μπλοκ εξουσίας.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο: αυτή η οπτική μετατοπίζει το επίκεντρο της δράσης μας από τις αφηρημένες «ανασυνθέσεις» στις πραγματικές διαδικασίες δράσης και στο κοινωνικό έδαφος. Στον δρόμο, στη γειτονιά, εκεί που ζει και υπάρχει η κοινωνία.
Εκεί, μέσα στην εμπειρία της δράσης, της αντίστασης και της συλλογικής δημιουργίας, μπορεί να παραχθεί μια νέα ηγεμονία -ικανή όχι μόνο να συγκροτήσει έναν ενεργό ανταγωνιστικό πόλο, αλλά και να επανανοηματοδοτήσει, στο μέλλον, την ίδια την έννοια της Αριστεράς σε ευρύτερη, πιο ζωντανή, ιστορικά αναγκαία κατεύθυνση.
