Σε ένα σύγχρονο «πλατωνικό» σπήλαιο μεταμορφώνεται το Ελληνικό Περίπτερο στα Giardini της Βενετίας από τον Ανδρέα Αγγελιδάκη, τον διεθνώς αναγνωρισμένο εικαστικό και αρχιτέκτονα που εκπροσωπεί την Ελλάδα στην 61η Διεθνή Έκθεση Τέχνης – La Biennale di Venezia με το έργο «Escape Room» («Δωμάτιο Απόδρασης»), από τις 9 Μαΐου έως τις 22 Νοεμβρίου 2026.
Η εμβληματική πλατωνική αλληγορία ενεργοποιείται ως ένα εμβυθιστικό, κατοικήσιμο περιβάλλον που τοποθετείται στην εποχή της μετα-αλήθειας και της ανόδου του εθνικιστικού λαϊκισμού μέσα από την ελληνική συμμετοχή, σε επιμέλεια Γιώργου Μπεκιράκη.
«Από μόνος μου δεν θέλω να συγκρουστώ με κάτι. Απλώς βάζω μεγάλες ιδέες να συγκρούονται μεταξύ τους» ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου ο Ανδρέας Αγγελιδάκης.
Αντλώντας έμπνευση από τη δομή των escape rooms και με αφετηρία την αλληγορία του σπηλαίου του Πλάτωνα, το Ελληνικό Περίπτερο ως δωμάτιο απόδρασης, ενσαρκώνει μία πραγματικότητα που μοιάζει με παιχνίδι, ενώ σε συμβολικό επίπεδο φέρει το παράδοξο ενός κτιρίου που προσπαθεί να ξεφύγει από τον «εαυτό» του και άρα από την ίδια την ιστορία του.
Η σύλληψη του έργου για τον Ελληνικό Περίπτερο βασίστηκε στην πολυετή έρευνα του Ανδρέα Αγγελιδάκη πάνω στη σχέση της αρχαιολογίας, της αρχιτεκτονικής και της ιστορίας, μέσα από μία κριτική ματιά που τις προσεγγίζει ως έννοιες ρευστές και διαπραγματεύσιμες.
«Στο “Escape Room” ο Αγγελιδάκης δεν αντιμετωπίζει το Ελληνικό Περίπτερο ως έναν απλό εκθεσιακό χώρο αλλά ως αναπόσπαστο ενεργό μέρος του έργου. Το κτίριο του οποίου η ιστορία ξεκινά από το 1934 αντιμετωπίζεται ως ένας ιδεολογικά φορτισμένος χώρος που έχει χαρακτηριστικά εθνικού μνημείου. Ο καλλιτέχνης οικειοποιείται τη νεοβυζαντινή αρχιτεκτονική της πρόσοψης του περιπτέρου και τη χρησιμοποιεί για να σκηνοθετήσει ένα σύγχρονο ψηφιακό πλατωνικό σπήλαιο» δήλωσε ο επιμελητής της ελληνικής συμμετοχής Γιώργος Μπεκιράκης.
«Αντίθετα με το σπήλαιο του Πλάτωνα, στο σπήλαιο του Ανδρέα Αγγελιδάκη η αλήθεια δεν υπάρχει σαν απόλυτη αξία. Δανειζόμενος τη λογική του escape room , ενός παιχνιδιού δηλαδή όπου οι παίχτες καλούνται να παρατηρήσουν και να συνδέσουν αλληλουχίες προκειμένου να αποδράσουν και άρα να νικήσουν, το έργο παρουσιάζει μία πραγματικότητα όπου αλήθεια και αναπαράσταση συγχέονται. Παραθέτει στοιχεία αφήνοντας τον θεατή να προσανατολιστεί ανάμεσα στο πλήθος των ερεθισμάτων με τη δυνατότητα της απόδρασης, χωρίς όμως τη νίκη. Παράλληλα, θίγει κρίσιμα ζητήματα για τη σχέση του εθνικισμού με τη διαχείριση της ιστορίας σαν μηχανισμό προπαγάνδας . Μέσα από το “Escape Room” ο Αγγελιδάκης μας τοποθετεί σε μία οικεία συνθήκη μετα- αλήθειας, δυστοπική και ταυτόχρονα παιγνιώδη όπου το θέαμα είναι η κυρίαρχη τεχνολογία παραγωγής αλήθειας» συμπλήρωσε.
Μέσα από μια βαθιά κατάδυση στο ίδιο του το παρελθόν, το Ελληνικό Περίπτερο συναντά μια «σέλφι τραβηγμένη στο μπάνιο», όπου ο καθρέφτης έχει κολλήσει για πάντα στο Έτος Μηδέν (1934): τη χρονιά που οι Ναζί ξεκίνησαν τους διωγμούς κατά των ομοφυλόφιλων, ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι συναντήθηκαν για πρώτη φορά στη Βενετία στον απόηχο των σαρωτικών εκλογικών τους επικρατήσεων, την ίδια χρονιά πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του Ελληνικού και του Αυστριακού Περιπτέρου.
O Yφυπουργός Πολιτισμού, αρμόδιος για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού, Ιάσονας Φωτήλας, δήλωσε:
«Πιστεύω βαθύτατα στο δικαίωμα της τέχνης να συγκρούεται. Να αμφισβητεί. Να ενοχλεί. Ως πράξη ουσιαστική, η μόνη που μπορεί ακόμα να ανοίξει ρωγμές εκεί που όλα φαίνονται λεία και ρυθμισμένα. Η σύγκρουση που αξίζει δεν είναι αυτοαναφορική, δεν είναι εκπλήρωση μίας υποχρέωσης στο πλαίσιο ενός αναμενόμενου ρεπερτορίου διαμαρτυρίας. Είναι η σύγκρουση που βλέπει κάτι συγκεκριμένο, αληθινό, επείγον και αρνείται να συμφιλιωθεί μαζί του αβασάνιστα. Που επισημαίνει, που ανατρέπει, που αφυπνίζει. Η ελληνική συμμετοχή στην 61η Διεθνή Έκθεση Tέχνης – La Βiennale di Venezia κινείται με αυτό το πνεύμα. Έρχεται να θέσει ερωτήματα, με τόλμη, με ακρίβεια, με τέχνη που έχει κάτι να πει και ξέρει γιατί το λέει».
