ΑΘΗΝΑ
12:44
|
21.01.2022
Ο «ναός της αμερικανικής δημοκρατίας» έχει στο παρελθόν με την συνέργεια του Λευκού Οίκου στηρίξει πολυεπίπεδα (μιντιακά, οικονομικά, πολιτικά) πραγματικά πραξικοπήματα και όχι καρικατούρες αυτών.
Το μοιράζομαι:
Το εκτυπώνω

Πλήθος πολιτικών ηγετών ανά τον κόσμο έσπευσαν να δηλώσουν την 6η Ιανουαρίου συγκλονισμένοι με την εισβολή των ακροδεξιών οπαδών του απερχόμενου Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο Καπιτώλιο. Αν και η εικόνα του οργισμένου, γεμάτου συνωμοσιολογικές και ρατσιστικές αναφορές όχλου να εισβάλει με πρόθεση να αντιστρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα μόνο απέχθεια δύναται να προκαλέσει σε όσους διαθέτουν τα στοιχειώδη δημοκρατικά αντανακλαστικά, αποτελεί παράλληλα και μια ειρωνεία της τύχης.

Και αυτό γιατί ο «ναός της αμερικανικής δημοκρατίας» έχει στο παρελθόν –με την εξαίρεση ελάχιστων αντιπροσώπων του- και με την συνέργεια του Λευκού Οίκου στηρίξει πολυεπίπεδα (μιντιακά, οικονομικά, πολιτικά) πραγματικά πραξικοπήματα και όχι καρικατούρες αυτών. Μερικά μάλιστα εξ αυτών κατά τραγική ειρωνεία έλαβαν χώρα στο προαύλιο άλλων σεπτών για το δημοκρατικό ιδεώδες ενδιαιτημάτων.

Έχοντας υπόψην μάλιστα την ενεργή εμπλοκή του νέου προέδρου των ΗΠΑ στο πραξικόπημα του Euromaidan, μια ανασκόπηση σχετικά πρόσφατων περιπτώσεων -μακριά από την πόλωση που προσέφερε ως βολική δικαιολογία ο Ψυχρός Πόλεμος- φαίνεται πως δικαιώνει το κλισέ πως ο ασφαλέστερος οδηγός για την πρόβλεψη μιας συμπεριφοράς στο μέλλον είναι το παρελθόν.

Ρωσία, 1993

Στο μυαλό πολλών Μόσχα και Ουάσινγκτον βρίσκονται σε ανειρήνευτη πάλη εδώ και περίπου έναν αιώνα, εκπροσωπώντας δυο διαφορετικούς κόσμους σε επίπεδο κοινωνικής συγκρότησης, πολιτικής κουλτούρας και θεσμών. Υπήρξε όμως μια περίοδος, μάλιστα όχι τόσο μακρινή, που μόνο η εχθρότητα δεν χαρακτήριζε τις σχέσεις Κρεμλίνου και Οβάλ Γραφείου.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, η Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία έδινε –παρά την αντίθετη γνώμη της συντριπτικής πλειοψηφίας των πολιτών της- τη θέση της στην Ρωσική Ομοσπονδία. Ο πρώτος πρόεδρος της, Μπόρις Γέλτσιν, έχοντας κι ο ίδιος μετατραπεί από ένθερμο κομμουνιστή σε θιασώτη της αστικής δημοκρατίας και της ελεύθερης αγοράς, είχε θέσει ως προτεραιότητα να μετατρέψει την χώρα σε πιστό αντίγραφο των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών. Η προοπτική μιας Ρωσίας πλήρως ενσωματωμένης στις διεθνείς αγορές –η ακριβέστερα η προοπτική αποικιοποίησης της χώρας– μόνο ασυγκίνητη  δεν άφηνε την μόνη πλέον υπερδύναμη, γεγονός που πιστοποιήθηκε και από την θερμή υποδοχή του Γέλτσιν στο αμερικανικό Κογκρέσο το 1992, όπου ο τελευταίος έδωσε τα διαπιστευτήριά του με μια ομιλία που από πολλούς χαρακτηρίστηκε ορισμός της υποτέλειας.

Όταν λοιπόν κατά την διάρκεια της συνταγματικής κρίσης που είχε ξεσπάσει το 1993 ανάμεσα στο Κοινοβούλιο και τον Ρώσο ηγέτη ο τελευταίος διέταξε τον βομβαρδισμό του κτιρίου του κοινοβουλίου από τις δυνάμεις του ρωσικού στρατού που στήριζαν τον πρόεδρο, μόνο εντύπωση δεν προκάλεσε που o τότε πρόεδρος των ΗΠΑ (και ένθερμος υποστηρικτής της ενσωμάτωσης της Ρωσίας) Μπιλ Κλίντον έφτασε να επαινέσει κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής του συνομιλίας τον Ρώσο ομόλογό του για τον άψογο χειρισμό της κατάστασης. Του βομβαρδισμού ακολούθησε η κατάληψη του κτιρίου όροφο προς όροφο από τις διακείμενες υπέρ του Γέλτσιν δυνάμεις και η σύλληψη βουλευτών και υποστηρικτών του Κοινοβουλίου, με τη φήμη εκτελέσεων για μερικούς εξ αυτών να συνοδεύει την λήξη της κρίσης.

Η στήριξη του Κλίντον στον Γέλτσιν δεν σταμάτησε στην εισβολή στο Κοινοβούλιο. Ακολούθησαν οι προεδρικές εκλογές του 1996, όπου εν μέσω κατάρρευσης της ρωσικής κοινωνίας-ενδεικτικό πως το μέσο προσδόκιμο ζωής είχε μειωθεί ανάμεσα σε 1990 και 1994 κατά έξι έτη- η επικράτηση του κρίθηκε εξαιρετικά αμφίβολη. Σε μια κίνηση πολιτικής γενναιοδωρίας ο Αμερικανός πρόεδρος φρόντισε για την εκταμίευση δανείου ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Μόσχα, χρήματα τα οποία ο Γέλτσιν φρόντισε να διοχετεύσει σε πελατειακά δίκτυα, που σε συνδυασμό με την σχεδόν βέβαιη όπως γνωρίζουμε σήμερα νοθεία εξασφάλισαν την νίκη του επί του κομμουνιστή υποψηφίου Ζουγκάνοφ.

2003, Τυφλίδα

Ακόμη μια από τις αξιομνημόνευτες επαναστάσεις που «άνθισαν» στον ρημαγμένο κήπο των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών ήταν αυτή της «Επανάσταση των Ρόδων» στη Γεωργία. Αν και η προεδρία του μέχρι το 2003 προέδρου της καυκασιανής χώρας, Έντβαρντ Σεβαρνάτζε, δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιτυχημένη, εξαιτίας της εκτεταμένης διαφθοράς και της πλήρους ανικανότητας να ανταπεξέλθει στις βασικές ανάγκες των πολιτών, και σίγουρα δεν θα μπορούσε να της προσάψει κανείς αντιαμερικανισμό, έμελε κι αυτή να εκπληρώσει τον ρόλο της χάρη στην άμεση και έμμεση εμπλοκή των αμερικανικών θεσμών.

Η σταθερή αμφισβήτηση του Σεβαρνάτζε από την νέα τότε κυβέρνηση Μπους, όπως αυτή εκφράστηκε σε διπλωματικό και κυρίως οικονομικό επίπεδο (η μείωση της οικονομικής βοήθειας ακολούθησε την αναστολή της δόσης του ΔΝΤ) και το οικοσύστημα των  ΜΚΟ -η χώρα ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 είχε εξελιχθεί σε φυτώριο ΜΚΟ, με τον αριθμό τους να πλησιάζει τις  τέσσερις χιλιάδες σε μια χώρα περίπου τριών εκατομμυρίων κατοίκων- δημιούργησε την ιδανική συγχρονία για την όξυνση της αντιπολιτευτικής δράσης. Δράση που κορυφώθηκε στα σκαλιά του Κοινοβουλίου στις 22 Νοεμβρίου με την εισβολή δεκάδων από τους εκατοντάδες διαδηλωτές κραδαίνοντας αμερικανικές σημαίες και τριαντάφυλλα στα χέρια (εξού το όνομα της εξέγερσης) που συγκεντρώθηκαν μετά από κάλεσμα δύο εκ των κομμάτων της αντιπολίτευσης όταν ο Σεβαρνάτζε επιχείρησε να κηρύξει το άνοιγμα των εργασιών της νέας σύνθεσης όπως αυτή είχε προκύψει από τις πιθανότατα νοθευμένες εκλογές της 2ης Νοεμβρίου.

Ευτυχώς η φυγή του Σεβαρνάτζε άνοιξε τον δρόμο για την διεξαγωγή προεδρικών εκλογών σε λιγότερο από δύο μήνες, όπου ο ηγέτης της αντιπολίτευσης αναδείχθηκε νέος πρόεδρος με το υπεράνω πάσης υποψίας 96%.

Ουκρανία, 2004-2005

Αν και το η Βερχόβνα Ράντα (το νομοθετικό σώμα της Ουκρανίας) δεν έγινε αντικείμενο εισβολής την περίοδο των γεγονότων του Euromaidan, ήταν το πεδίο εντός του οποίου έλαβε χώρα η πρόβα του. H προσπάθεια του φυλοδυτικού Βίκτορ Γιούσενκο να ανατρέψει το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στις οποίες είχε επικρατήσει ο υποστηριζόμενος από τη Μόσχα, Βίκτορ Γιανουκόβιτς απαιτούσε την ανάλογη προώθηση από τις ΗΠΑ. Έτσι, το Freedom House σε συνεργασία με το φίλα προσκείμενο στους Δημοκρατικούς Εθνικό Δημοκρατικό Ινστιτούτο ανέλαβαν την χρηματοδότηση μιας καμπάνιας «παρακολούθησης και αξιολόγησης της εκλογικής διαδικασίας» που περιλάμβανε και την διεξαγωγή δημοσκοπήσεων.

Διόλου τυχαία τα exit poll έδωσαν μεγάλο προβάδισμα στον Γιούσενκο και με την ευρεία κάλυψη από τα ΜΜΕ προκατέλαβαν τον δημόσιο λόγο μεταφέροντας το βάρος της λογοδοσίας στην πλευρά των νικητών της κάλπης, σε μια επιχείρηση που ο μακαρίτης ανταποκριτής του Guardian, Ίαν Τρέινορ αποκάλεσε «σύνηθες μοντέλο απόκρισης των ΗΠΑ ».

Τις επόμενες ημέρες επαναλήφθηκε το γνώριμο μοτίβο των διαδηλωτών που κρατούσαν αυτή  τη φορά ναι μεν τριαντάφυλλα αλλά όχι σημαίες των ΗΠΑ όσο της ΕΕ και την πορτοκαλί σημαία που αντιστοιχούσε στα χρώματα του κόμμα τους του Γιούσενκο. Το κτίριο του κοινοβουλίου εξελίχθηκε σε τοπόσημο των διαμαρτυριών με τις εικόνες διαδηλωτών να στολίζουν τις αστυνομικές ασπίδες με τριαντάφυλλα σε πορτοκαλί χρώμα να κάνουν τον γύρο του κόσμου χάρη στα αμερικανικά και ευρωπαϊκά ΜΜΕ.

Μπίσκεκ, 2005

Τον Μάρτη του 2005 κατά τη διάρκεια των γεγονότων που ονομάστηκαν Επανάσταση της Τουλίπας εκατοντάδες διαδηλωτές εισέβαλαν  στον Λευκό Οίκο. Και αναφερόμενοι στον Λευκό Οίκο εννοούμε το μέγαρο που στεγάζει την Προεδρία της Δημοκρατίας της Κιργιζίας. Μια πρώτη διαπίστωση για το ποιόν των εισβολέων θα μπορούσε να είναι η κοινή γεωγραφική  καταγωγή τους, αφού επρόκειτο στην συντριπτική τους πλειοψηφία για κατοίκους του νότου της χώρας (η μάχη για την πολιτική εξουσία στη χώρα αφορούσε πρωτίστως περιφερειακές ελίτ παρά αντίπαλα πολιτικά προγράμματα). Ένα δεύτερο γεγονός αφορούσε την ανάμειξη της διαβόητης –και σχεδόν εξ ολοκλήρου κυβερνητικά  χρηματοδοτούμενης- ΜΚΟ, Freedom House  στην δημοσίευση εφημερίδων σκληρά αντιπολιτευόμενων στον πρόεδρο της χώρας, Ασκάρ Ακάγιεφ.

Φυσικά το Κογκρέσο δεν θα έμενε αμέτοχο, αφού χρησιμοποιώντας ως βάση το νομοθέτημα Freedom Support Act διοχέτευε μέσω της δικής του ΜΚΟ, NED(National Endowment for Democracy), επί σειρά ετών 12 εκατομμύρια για την ‘’ενδυνάμωση της δημοκρατίας’’, ένας πολύ ευγενικός όρος για να αποδώσει κανείς την χρηματοδότηση της αντιπολιτευτικής δραστηριότητας με κυριότερη εκείνη του ειδησεογραφικού πρακτορείου (αλησμόνητου για την αντικομμουνιστική του προπαγάνδα επί Ψυχρού Πολέμου) Radio Liberty.

Χονγκ Κονγκ, 2019

Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης απέναντι στην κυβέρνηση της Κάρι Λαμ οι διαδηλωτές δεν δίστασαν πολλάκις να σπάσουν τα ταμπού του ειρηνικού διαδηλωτή που έρχεται σε αντιπαράθεση με την βάρβαρη αστυνομία. Εξ αρχής χρησιμοποίησαν βόμβες μολότοφ και έκαναν οικοδομικά υλικά και οδοφράγματα από αυτοκίνητα κομμάτι της παρέμβασής τους, με τις αστυνομικές αρχές να αυξάνουν με τη σειρά τους την ένταση της βίας.

Φυσικά στο παλμαρέ των διαδηλώσεων δεν θα μπορούσε να απουσιάζουν τα δύο γνώριμα χαρακτηριστικά που διείπε τις προηγούμενες περιπτώσεις. Η ανάμειξη του αμερικανικού παράγοντα έγινε εφικτή εκτός της διπλωματικής οδού και μέσω του χρηματοδοτούμενου από το Κογκρέσο Open Technology Fund (OTF) το οποίο με τη σειρά του χρηματοδότησε την δημιουργία της εφαρμογής Signal που τόσο χρήσιμη στάθηκε στους φιλοαμερικανούς διαρτυρόμενους, ενώ πληροφορίες του περιοδικού TIME έκαναν λόγο και για κονδύλια άμεσης διάθεσης που δεν κατάφεραν να ενεργοποιηθούν. Ο δίαυλος των ΜΚΟ και πάλι ενεργοποιήθηκε με το Πολιτικό Μέτωπο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (CHRF), ένα συνασπισμό κομμάτων, συνδικαλιστικών οργανώσεων και ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην «διάδοση των δημοκρατικών ιδεωδών» να χρηματοδοτούνται από το NED.

Και ασφαλώς μια από τις στιγμές κορύφωσης της εξέγερσης περιλάμβανε την εισβολή στο κτίριο του Κοινοβουλευτικού Συμβουλίου την ημέρα της καθιερωμένης από το 1997 πορείας που διοργανώνει το CHRF, με τους διαδηλωτές να μην στέκονται αχάριστοι και να τιμούν όχι μόνο την αμερικανική αρωγή αλλά και το αποικιοκρατικό παρελθόν, επικαλύπτοντας τα σύμβολα του Χονγκ-Κονγκ με την βρετανική σημαία της αποικιακής περιόδου.

Το μοιράζομαι:
Το εκτυπώνω
ΣΥΝΑΦΗ

Ξεπέρασαν τα 343 εκ. τα κρούσματα κορονοϊού παγκοσμίως

Νew York Times: Οι ΗΠΑ κατέστρεψαν το φράγμα Τάμπκα στη Συρία

Διχασμένοι οι Σουηδοί για την ένταξη στο ΝΑΤΟ

Δωρεάν τηλεφωνική εξυπηρέτηση βλαβών από τον ΔΕΔΔΗΕ

Γραφτείτε συνδρομητές
Ενισχύστε την προσπάθεια του Κοσμοδρομίου με μια συνδρομή από €1/μήνα