Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016, το καθεστώς Ερντογάν εξαπέλυσε ευρείας κλίμακας εκστρατεία καταστολής φυλακίζοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους (μεταξύ των οποίων πολλοί δημοσιογράφοι και δικηγόροι) εξαιτίας των υποτιθέμενων σχέσεών τους με κουρδικές αυτονομιστικές οργανώσεις και την οργάνωση του ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν.
Ωστόσο, πέρα από τα πογκρόμ, μυστήριο παραμένει και η υπόθεση των εξαφανίσεων κατά την ίδια περίοδο, δεκάδων πρώην κρατικών υπαλλήλων, σύμφωνα με δημοσίευμα της την DW.
Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση του Χασάν Γκαλίπ Κυτσυκεζιγκίτ, νομικού, πρώην κυβερνητικού γραφειοκράτη, ο οποίος απολύθηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 και στη συνέχεια εξαφανίστηκε από την Άγκυρα χωρίς να αφήσει ίχνη. Κανείς δεν γνωρίζει τι ακριβώς του έχει συμβεί, καθώς ίχνη του δεν υπάρχουν ούτε σε νοσοκομεία αλλά ούτε σε κάποιο απ’ τ’ αστυνομικά τμήματα της Άγκυρας.
Η κόρη του Κυτσυκεζιγκίτ, ωστόσο, θεωρεί ότι ο πατέρας της απήχθη με εντολή της κυβέρνησης, καθώς η περίπτωσή του μοιάζει με άλλες ανάλογες υποθέσεις εξαφάνισης. Η Διεθνής Αμνηστία από την πλευρά της, υποθέτει ότι ο Κυτσυκεζιγκίτ καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης άνω των 6 ετών για συμμετοχή στο κίνημα του Γκιουλέν.
Προασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικοί της αντιπολίτευσης έχουν καταγγείλει δεκάδες περιπτώσεις ξαφνικών “εξαφανίσεων” μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει καλέσει τις αρχές να διερευνήσουν την υπόθεση Κυτσυκεζιγκίτ. Τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 είχαν υπάρξει εκατοντάδες τέτοιες περιπτώσεις εξαφανίσεων, κυρίως στις κουρδικές νοτιοανατολικές περιοχές της χώρας.
Για καιρό είχε επικρατήσει σιωπή γύρω από το θέμα, αλλά τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν και πάλι υποψίες για εξαφανίσεις ανθρώπων.
Μόνο το 2019 καταγράφηκαν 6 εξαφανίσεις. Από το 2016, έχουν απολυθεί πάνω από 100.000 κρατικοί υπάλληλοι, ενώ δεκάδες φυλακίστηκαν. Ο Κυτσυκεζιγκίτ εργάζονταν στο γραφείο του πρωθυπουργού, πριν απολυθεί. Η δίκη σε βάρος του πήγε στο εφετείο. Πριν εξαφανιστεί κυκλοφορούσε ελεύθερος.
Στελέχη του κουρδικού κόμματος HDP κατέθεσαν επερώτηση για την εξαφάνισή του, αλλά δεν έχουν πάρει ακόμη απάντηση.
Ο βουλευτής Ομέρ Φαρούκ Γκεγκέρλιογλου θεωρεί ότι από το 2016 έχουν εξαφανιστεί 30 άνθρωποι στην Τουρκία, πάντα με τον ίδιο τρόπο. Συχνά πρόκειται για πρώην κρατικούς υπαλλήλους των οποίων η υπόθεση δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς.
Ορισμένοι εμφανίζονται ξαφνικά μετά από μήνες κράτησης “λες και κάποιος τους διακτίνισε” αναφέρει ο Γκεγκέρλιογλου. Συχνά αντιμετωπίζουν την κατηγορία της κατασκοπείας, πολλοί σιωπούν, ενώ άλλοι δηλώνουν ότι απήχθησαν και βασανίστηκαν.
Ένας από αυτούς που έλυσαν τη σιωπή τους είναι ο Γκέκαν Τιρκμέν, αγνοούμενος μέχρι τον Νοέμβριο του 2019, όταν ξαφνικά εμφανίστηκε σε αστυνομικό κρατητήριο.
Απαγωγή από άνδρες της ασφαλείας, 271 ημέρες με δεμένα μάτια, χέρια και πόδια σε κελί, βασανισμοί, κακοποιήσεις, μαρτύρια χωρίς νερό φαγητό και ύπνο περιλαμβάνονται στα όσα καταγγέλλει ότι βίωσε. Ο ίδιος και η οικογένειά του δέχθηκαν τεράστιες πιέσεις.
Ωστόσο, ακόμη και οι δικηγόροι που ασχολούνται με τέτοιες υποθέσεις υφίστανται αντίποινα.
“Δεν αντιλαμβανόμαστε γιατί απαγάγονται αυτοί οι άνθρωποι”, λέει η Έμα Σινκλέρ Βεμπ από την Human Rights Watch. “Δεν γνωρίζουμε ποιες δυνάμεις κρύβονται από πίσω, εάν έχουν σχέση με το κράτος”.
Οι υποθέσεις είναι πολλές, όπως του εργάτη Γκέκαν Γκινές, η οικογένεια του οποίου τον αναζητούσε για μεγάλο διάστημα. Μετά την απελευθέρωσή του υποστήριξε ότι άγνωστοι τον συνέλαβαν σε στάση λεωφορείου, τον φόρτωσαν σε αυτοκίνητο και τον κακοποίησαν σε άγνωστο σημείο. Του έκαναν ηλεκτροσόκ και απείλησαν ότι θα τον βιάσουν. Οι βασανιστές του αυτοαποκαλούνταν “αόρατοι”.
Σημειώνεται ότι ο Ερτνογάν κατηγορεί τον Γκιουλέν ότι ήταν ο εγκέφαλος της απόπειρας πραξικοπήματος. Ο ιεροκήρυκας αρνείται πάντα την κατηγορία.
