Σύμφωνα με δημοσίευμα του Al Jazeera, το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει εκτενώς λευκό φώσφορο σε περιοχές του νοτίου Λιβάνου που ο στρατός του χαρακτηρίζει τώρα ως ζώνη «απαγορευμένης κυκλοφορίας» στους χάρτες που διανέμει στους Λιβανέζους, λέγοντάς τους να μην επιστρέψουν στα σπίτια τους εκεί.
Τον Μάρτιο, το Al Jazeera ανέφερε ισχυρισμούς ειδικών ότι το Ισραήλ προσπαθούσε να καταστήσει την περιοχή μη κατοικήσιμη με μέσα που περιελάμβαναν τη χρήση λευκού φωσφόρου.
Περισσότερα από 2.268 στρέμματα έχουν πληγεί με χρήση των αμφιλεγόμενων πυρομαχικών σε 191 επιθέσεις από τις 8 Οκτωβρίου 2023, σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξαν ο Λιβανέζος ερευνητής Αχμάντ Μπαϊντούν και η περιβαλλοντική ομάδα Green Southers.
Τα πυρομαχικά λευκού φωσφόρου αναφλέγονται όταν εκτίθενται σε οξυγόνο σε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου και πέφτουν σε στήλες πυκνού λευκού καπνού αναμεμειγμένου με οξείδια του φωσφόρου. Ο λευκός φώσφορος συνεχίζει να καίγεται –σε βλάστηση, κτίρια ή μέσα από ανθρώπινη σάρκα– μέχρι να οξειδωθεί πλήρως ή να του στερηθεί το οξυγόνο.
«Αυτό είναι κάτι παραπάνω από μια πολιτική καμένης γης, επειδή οι συνέπειες είναι αόρατες και μακροπρόθεσμες και η φύση δεν μπορεί να αναγεννηθεί», είπε Μπαϊντούν. «Πρέπει να γίνει προσπάθεια για απολύμανση», προσέθεσε.
Το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι χρησιμοποιεί πυρομαχικά λευκού φωσφόρου για να δημιουργήσει ένα προπέτασμα καπνού στο πεδίο της μάχης, ωστόσο οργανώσεις υποστηρίζουν ότι τα έχει χρησιμοποιήσει σε κατοικημένες περιοχές και όχι σε πεδία μάχης, τόσο στη Γάζα όσο και στον Λίβανο – κάτι που παραβιάζει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εντόπισε τουλάχιστον πέντε περιπτώσεις από τον Ιούνιο του 2024 όπου τα πυρομαχικά «χρησιμοποιήθηκαν παράνομα σε κατοικημένες οικιστικές περιοχές».
Οι περιοχές στις οποίες έχει καταγραφεί η χρήση λευκού φωσφόρου φέρονται να συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με τις περιοχές που ο ισραηλινός στρατός μοιάζει να επιχειρεί να μετατρέψει σε νεκρή ζώνη μετά την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στα τέλη Νοεμβρίου.
Μια μέρα μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, το Ισραήλ δημοσίευσε έναν χάρτη στον οποίο σημειώνεται μια «απαγορευμένη ζώνη».
«Σε αυτό το στάδιο απαγορεύεται να επιστρέψετε στα σπίτια σας νοτίως από αυτή τη γραμμή μέχρι νεωτέρας», έγραψε ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού στην αραβική γλώσσα Αβισάι Αντράε στο X.
Σύμφωνα με τους όρους της εκεχειρίας, το Ισραήλ πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά του από τον νότιο Λίβανο σε 60 ημέρες για να ανοίξει ο δρόμος για τον λιβανικό στρατό που θα αναπτυχθεί στο νότο. Ο ισραηλινός στρατός βρίσκεται ακόμα σε αυτήν την περιοχή.
Εκτεινόμενη μέχρι τον ποταμό Λιτάνι στα βόρεια, ο οποίος απέχει 6 χλμ. από τα λιβανέζικα σύνορα στο πλησιέστερο σημείο του και 28 χλμ. στο πιο απομακρυσμένο του σημείο, αυτή η περιοχή προβλέπεται επίσης να εκκενωθεί από στρατιωτικά μέσα της Χεζμπολάχ.
Το Public Works Studio, ένα εργαστήριο πολεοδομικού σχεδιασμού και χάραξης πολιτικής στον Λίβανο, δημοσίευσε επίσης στο διαδίκτυο μια σειρά χαρτών που τεκμηριώνουν την καταστροφή του νότιου Λιβάνου από το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης του λευκού φωσφόρου.
«Οι περισσότερες από τις περιοχές που επηρεάζονται από τον φώσφορο περιλαμβάνονται στη λωρίδα που ανέφερε ο Αβισάι Αντράε πως είναι απαγορευμένη για τους κατοίκους του νότου να επιστρέψουν», είπε στο Al Jazeera ένας ερευνητής στο Public Works Studio, ο οποίος ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του.
«Τίποτα στον κόσμο δεν θα εμποδίσει τους κατοίκους αυτών των παραμεθόριων χωριών [του Λιβάνου] να επιστρέψουν, έτσι νομίζω ότι οι Ισραηλινοί κερδίζουν χρόνο και κάνουν περισσότερη ζημιά και [ψάχνουν] για υποδομές της Χεζμπολάχ εντός αυτής της ουδέτερης ζώνης», είπε στο Al Jazeera ο Νίκολας Μπάνφορντ της δεξαμενής σκέψης Atlantic Council.
«Πιθανώς δεν είναι τυχαίο ότι η περιοχή στην οποία οι Ισραηλινοί απαγόρευσαν την είσοδο σε άτομα ταιριάζει σχεδόν πανομοιότυπα με την πρώην ζώνη κατοχής τους τις δεκαετίες του 1980 και του 1990», σχολίασε.
Κατά την εκτίμησή του, οι Ισραηλινοί δε θα μείνουν σε αυτή τη ζώνη για περισσότερο από τις 60 ημέρες, καθώς οποιαδήποτε μακροχρόνια κατοχή θα οδηγούσε σε μια ανανέωση της αντίστασης από τη Χεζμπολάχ.
Ωστόσο, μια στόχευση του Ισραήλ να δημιουργήσει μια ουδέτερη ζώνη, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης λευκού φωσφόρου, μοιάζει πιθανή. Έχει ήδη καταστρέψει τεράστιες εκτάσεις γης, δεκάδες χιλιάδες ελαιόδεντρων, και σύμφωνα με πληροφορίες έχει πλέον προχωρήσει στο να κατεδαφίζει κτίρια στις περιλαμβανόμενες σε αυτή τη ζώνη πόλεις, αναφέρει το Al Jazeera.
