Αυτό που βιώνει σήμερα η Συρία, ως αραβικό μοντέλο, αντικατοπτρίζει έναν περίπλοκο ιστό εσωτερικής, περιφερειακής και διεθνούς δυναμικής. Από τη μια πλευρά, το κληρονομικό αυταρχικό καθεστώς του Άσαντ (πατέρας και γιος) άφησε μια βαριά κληρονομιά καταστολής, διαφθοράς και πολιτικής απομόνωσης. Αυτό συνέβη μέσα σε ένα αραβικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε σε έναν αιώνα αστάθειας που διαιωνίστηκε από την αποικιοκρατία, δίχως περιθώρια για σταθερότητα. Η καταπίεση επικράτησε και η δικαιοσύνη απουσίαζε, ακόμη και με τη δική μας συμβολή σε αυτή την πραγματικότητα. Φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση χωρίς σοβαρές προσπάθειες να την αντιμετωπίσουμε, λόγω έλλειψης οράματος ή θέλησης. Όσοι τόλμησαν να οραματιστούν την αλλαγή αντιμετώπισαν την αδικία και πλήρωσαν βαρύ τίμημα, αποτελώντας σκληρό παράδειγμα στα αραβικά εδάφη που υποτίθεται ότι ήταν οι πατρίδες μας.

Από την άλλη πλευρά, δυνάμεις που ευθυγραμμίζονται με αυτό που ονομάζεται «πολιτικό Ισλάμ» εκμεταλλεύτηκαν αυτό το κενό που δημιουργήθηκε από την πραγματικότητα αυτών των καθεστώτων και των πρακτικών τους, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους ως εναλλακτική λύση ικανή να οδηγήσει μια «διορθωτική επανάσταση».

Ωστόσο, στην πραγματικότητα, αυτές οι δυνάμεις υπηρέτησαν ξένες ατζέντες και εφάρμοσαν ακόμη μεγαλύτερες φρικαλεότητες μέσα από την ιστορία, τα δόγματα και τις έννοιές τους, που απορρίπτουν κάθε ετερότητα.

Καθρέπτης του Αραβικού Κόσμου

Αυτό που συμβαίνει στη Συρία δεν είναι απομονωμένο από το ευρύτερο πλαίσιο των αραβικών κοινωνιών, οι οποίες έχουν υποφέρει -και συνεχίζουν να υποφέρουν- από την απουσία δημοκρατίας, πλουραλισμού και πολιτικής στασιμότητας. Αυτή η κατάσταση έχει επιδεινωθεί από την παρακμή των εθνικιστικών, αριστερών και προοδευτικών κομμάτων, τα οποία, για διάφορους λόγους, εγκατέλειψαν το πεδίο, αφήνοντας χώρο για την άνοδο του πολιτικού Ισλάμ στις κοινωνίες μας.

Το πολιτικό Ισλάμ, καθοδηγούμενο από την παγκόσμια ατζέντα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, δημιουργήθηκε ως εργαλείο της βρετανικής αποικιοκρατίας και έχει πλέον εξελιχθεί σε αμερικανικό όργανο για την εδραίωση της ηγεμονίας και την επιβολή γεωπολιτικών διαιρέσεων που εξυπηρετούν τα δυτικά συμφέροντα.

Η κληρονομιά του καθεστώτος Άσαντ: Συντριβή του πλουραλισμού και του διαλόγου

Από το πραξικόπημα του Χαφέζ αλ-Άσαντ εναντίον των συντρόφων του στο Αραβικό Σοσιαλιστικό Κόμμα Μπάαθ, το καθεστώς μετέτρεψε τους κρατικούς θεσμούς σε εργαλεία που εξυπηρετούσαν τα στενά του συμφέροντα. Εξάλειψε τον πολιτικό πλουραλισμό, αφήνοντας τη Συρία σε κατάσταση πολιτικής στασιμότητας, αντικατοπτρίζοντας άλλα αραβικά κράτη. Παρά τα ευρεία συνθήματα τέτοιων εθνικιστικών καθεστώτων, οι πολιτικές τους οδήγησαν στην υποβάθμιση και τον κατακερματισμό του κράτους, ανοίγοντας το δρόμο σε εξωτερικές δυνάμεις και εξτρεμιστικές ομάδες να αποσταθεροποιήσουν τη Συρία, το Ιράκ, την Αίγυπτο, τον Λίβανο και όχι μόνο.

Σήμερα, η κληρονομιά του καθεστώτος συμβάλλει στην τρέχουσα κατάρρευση της Συρίας. Η αποτυχία της να προστατεύσει το κράτος επέτρεψε στα ισραηλινά τανκς να σταθούν λίγα χιλιόμετρα από τη Δαμασκό και επέτρεψε άνευ προηγουμένου αεροπορικές επιδρομές σε όλο το συριακό έδαφος χωρίς το Ισραήλ να πληρώσει τίμημα.

Η άνοδος του πολιτικού Ισλάμ: Ξένο έργο με ντόπια εργαλεία

Η απουσία ενός εθνικού δημοκρατικού σχεδίου στη Συρία και την περιοχή δημιούργησε ένα κενό για να παρουσιαστεί το πολιτικό Ισλάμ ως εναλλακτική λύση. Αν και φαινομενικά αποτελούν μέρος του αραβικού κοινωνικού ιστού, αυτά τα κινήματα λειτουργούν παγκοσμίως κάτω από την ομπρέλα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, χωρίς εθνικό όραμα.

Βασιζόμενες στην εξτρεμιστική ιδεολογία και την ξένη υποστήριξη, αυτές οι ομάδες στρατολόγησαν ξένους μισθοφόρους από τον Καύκασο, τις ρωσικές δημοκρατίες και την Τουρκία, ενισχύοντας την εικόνα τους ως ένα διεθνικό έργο χωρίς εθνικές φιλοδοξίες. Εάν αυτές οι κινήσεις επιθυμούν να είναι μέρος της λύσης, πρέπει να πάψουν να αποτελούν μέρος του κλιμακούμενου προβλήματος. Πρέπει να υιοθετήσουν έναν εθνικό λόγο που να αναγνωρίζει τον πλουραλισμό, τη δημοκρατία και τις αρχές του πολιτικού κράτους, να σταματήσει την εισαγωγή μαχητών, να απαρνηθεί την τρομοκρατία και τον εξτρεμισμό και να εργάζεται για το εθνικό συμφέρον της κοινωνίας και του κράτους να ενσωματωθεί πραγματικά στον κοινωνικό ιστό.

Η παρακμή των εθνικιστικών και αριστερών κομμάτων: Μαθήματα από το παρελθόν

Εθνικιστικά, αριστερά και κομμουνιστικά κόμματα έπαιξαν σημαντικό ρόλο στους αντιαποικιακούς αγώνες και συνέβαλαν στην εθνική αναγέννηση, τον πολιτιστικό διαφωτισμό και την αντίσταση ενάντια στα αποικιακά σχέδια κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1950 και του 1960. Ωστόσο, αργότερα μειώθηκαν λόγω στρατηγικών λαθών στην αντιμετώπιση της αραβικής πραγματικότητας, παραμέλησης της έννοιας ενός ενοποιητικού εθνικιστικού σχεδίου, προτεραιότητας του διεθνισμού έναντι των εθνικών ζητημάτων και επαναλαμβανόμενων εσωτερικών διχασμών. Αυτό αποδυνάμωσε τη θέση τους και τον πρωτοποριακό ρόλο τους στις αραβικές κοινωνίες, οι οποίες υποβλήθηκαν σε μια κουλτούρα υποταγής και εξάρτησης.

Αυτό το κενό στους αραβικούς πολιτικούς χώρους άφησε το πεδίο ανοιχτό για το πολιτικό Ισλάμ να παρουσιαστεί ως εναλλακτική λύση, παρά την έλλειψη ενός γνήσιου εθνικού σχεδίου και την εξάρτησή του από ξένες ατζέντες που εκτιμούσαν την Κανταχάρ έναντι της Ιερουσαλήμ.

Εξωτερικές παρεμβάσεις και Ισραήλ

Καθώς το συριακό κράτος και άλλοι διαλύθηκαν, το Ισραήλ δεν έχασε χρόνο εκμεταλλευόμενο το κενό για να γίνει βασικός παίκτης στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής.

Υποστηριζόμενο από την απόλυτη αμερικανική υποστήριξη, το Ισραήλ διαμορφώνει τώρα το στρατηγικό τοπίο της περιοχής για να επιβάλει την κυριαρχία του.

Προς μια Προοδευτική Εθνική Δημοκρατική Εναλλακτική

Το μέλλον της Συρίας, με τη στρατηγική της σημασία, απαιτεί την εγκαθίδρυση ενός ευρύτερου, προοδευτικού εθνικού δημοκρατικού κινήματος. Τα ονόματα είναι ασήμαντα. Αυτό που έχει σημασία είναι να αποτραπεί η «αφγανοποίηση» ή η «σομαλοποίηση» της Συρίας. Αυτό το κίνημα πρέπει να ενώσει διαφορετικές δυνάμεις σε εθνικά θεμέλια με μια δημοκρατική μεθοδολογία, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση στα αυταρχικά καθεστώτα και στους κινδύνους του πολιτικού Ισλάμ.

Ένα τέτοιο κίνημα δεν πρέπει να περιορίζει τους στόχους του στην προώθηση των ελευθεριών, του πολιτικού πλουραλισμού, της κοινωνικής και οικονομικής δικαιοσύνης και ενός πολιτικού κράτους. Πρέπει επίσης να αναπτύξει ένα όραμα σε συνδυασμό με προγράμματα και εργαλεία για να νικήσει το σιωνιστικό αποικιακό σχέδιο που επιδιώκει να επιβάλει το όραμα του «Μεγάλου Ισραήλ» στην περιοχή. Το Ισραήλ εκμεταλλεύεται τη διαίρεση, τον κατακερματισμό και τους ανταγωνισμούς μεταξύ των περιφερειακών παραγόντων για να προωθήσει τους στόχους του.

Αυτό το κίνημα πρέπει να χρησιμεύσει ως αληθινή πλατφόρμα για κοινωνικό διάλογο και πολιτικό και πνευματικό πλουραλισμό, με στόχο την υποστήριξη των ανθρώπινων αξιών και της αξιοπρέπειας των Αράβων ως νόμιμων κατοίκων ελεύθερων πατρίδων.