Ογδόντα χρόνια μετά, ο κόσμος τιμά σήμερα τη μνήμη της απελευθέρωσης του Άουσβιτς-Μπιρκενάου, όπου στις τελετές που θα πραγματοποιηθούν στο χώρο αυτού του πρώην ναζιστικού γερμανικού στρατοπέδου συγκέντρωσης πρόκειται να συμμετάσχουν περίπου πενήντα επιζώντες. Κάτω από την ιστορική πύλη εισόδου του Μπιρκενάου, θα συμμετάσχουν σε μια επίσημη τελετή μαζί με δεκάδες ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, καθώς και ο καγκελάριος και ο πρόεδρος της Γερμανίας Όλαφ Σολτς και Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ. Η τελετή πρόκειται να αρχίσει στις 16:00 (τοπική ώρα, 17:00 ώρα Ελλάδας) με τη συμμετοχή 54 διεθνών αντιπροσωπειών.
Φέτος επικεντρωνόμαστε στους επιζώντες και στο μήνυμά τους, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Πάβελ Σαβίτσκι, εκπρόσωπος του μουσείου του Άουσβιτς. Δεν θα υπάρξουν ομιλίες πολιτικών, πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τους οργανωτές, μπορεί να πρόκειται για την τελευταία μεγάλη επέτειο στην οποία συμμετέχει μια σημαντική ομάδα επιζώντων.
«Ξέρουμε όλοι ότι σε δέκα χρόνια, για την 90ή επέτειο, δεν θα είναι πια δυνατό να έχουμε μια τόσο μεγάλη ομάδα», δήλωσε ο Σαβίτσκι.
Το Άουσβιτς-Μπιρκενάου έγινε το σύμβολο της γενοκτονίας που διαπράχθηκε από τη ναζιστική Γερμανία εναντίον έξι εκατομμυρίων Εβραίων της Ευρώπης, από τους οποίους ένα εκατομμύριο έχασαν τη ζωή τους στον χώρο αυτό από το 1940 ως το 1945, καθώς και περισσότερων από 100.000 μη Εβραίων.
#Auschwitz80 #Auschwitz
— Dennis (@Dodgydenzil) January 27, 2025
Today marks 80 years since the liberation of Auschwitz , after being there this year with my daughter you you can read all you want to be there in the winter is just something I will never forget 😢 pic.twitter.com/2Lu9RJxpIC
Πριν απ’ αυτή την 80ή επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς-Μπιρκενάου, γύρω στους σαράντα επιζώντες των ναζιστικών στρατοπέδων δέχθηκαν να μιλήσουν στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Σε 15 χώρες, από το Ισραήλ ως την Πολωνία, από τη Ρωσία ως την Αργεντινή, από τον Καναδά ως τη Νότια Αφρική, αφηγήθηκαν την ιστορία τους και πόζαραν για μια φωτογραφία, μόνοι ή περιτριγυρισμένοι από τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονά τους, απόδειξη της νίκης τους επί του απόλυτου κακού. Προειδοποίησαν κατά της ανόδου του μίσους και του αντισημιτισμού στον κόσμο και μοιράστηκαν τους φόβους τους μήπως η Ιστορία επαναληφθεί.
Η Τζούλια Βάλαχ, σχεδόν 100 ετών, δυσκολεύεται να μιλήσει για το παρελθόν χωρίς να κλάψει. «Είναι υπερβολικά σκληρό να το διηγούμαι, υπερβολικά σκληρό», λέει αυτή η Παριζιάνα που επέζησε δύο χρόνια στο Μπιρκενάου, όπου ένας ναζί την κατέβασε την τελευταία στιγμή από ένα φορτηγό με προορισμό τους θαλάμους αερίων.
Æret være deres minde 😥#auswitch #neveragain #aldrigigen pic.twitter.com/0XrWX5mNZO
— Finne Edtwodth – mediestøtte går til terrorstøtte (@Edtwodth) January 27, 2025
Αν και την πονάει να ξαναζεί αυτή τη φρίκη, αποφάσισε να συνεχίσει να καταθέτει τη μαρτυρία της. «Όσο μπορώ να το κάνω, θα το κάνω», επιμένει. Δίπλα της, η εγγονή της, η Φράνκι, αναρωτιέται: «Όταν δεν θα είναι πια εδώ, θα μας πιστεύουν εμάς, όταν θα μιλάμε γι’ αυτό;».
Γι’ αυτό η Εσθήρ Σενότ, 97 ετών, πήγε τον περασμένο μήνα στο Μπιρκενάου συνοδεύοντας Γάλλους μαθητές του λυκείου. Είναι μια υπόσχεση που είχε δώσει το 1944 στην ετοιμοθάνατη αδελφή της, την Φανί, η οποία, ξαπλωμένη πάνω στο άχυρο και φτύνοντας αίμα, της είχε ζητήσει με την τελευταία της πνοή να αφηγηθεί αυτό που συνέβη «ώστε η ιστορία να μην μας ξεχάσει».
Το στρατόπεδο δημιουργήθηκε το 1940 στους στρατώνες του Οσβιέτσιμ, στην κατεχόμενη νότια Πολωνία, και το όνομά του εκγερμανίσθηκε σε Άουσβιτς από τους ναζί. Οι 728 πρώτοι Πολωνοί πολιτικοί κρατούμενοι έφθασαν εκεί στις 14 Ιουνίου εκείνης της χρονιάς.
GRAZIE armata rossa #auswitch
— Ferruccio Antonucci (@Ferruccioapnea) January 27, 2025
Buongiorno mondo di tweetterini pic.twitter.com/4NwwOorQ9W
Στις 17 Ιανουαρίου 1945, μπροστά στην προέλαση των σοβιετικών στρατευμάτων, οι Ες-Ες αναγκάζουν 60.000 φυλακισμένους να κάνουν πορεία προς τη δύση, σ’ αυτό που θα αποκληθεί αργότερα «Πορεία του θανάτου». Από τις 21 ως τις 26 Ιανουαρίου, οι Γερμανοί ανατίναξαν υποχωρώντας τους θαλάμους αερίου και τους φούρνους αποτέφρωσης του Μπιρκενάου και αποσύρθηκαν. Στις 27 Ιανουαρίου, τα σοβιετικά στρατεύματα φθάνουν και βρίσκουν 7.000 επιζώντες.
Η ημέρα της απελευθέρωσης του στρατοπέδου κηρύχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος.
Μέχρι την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, μια ρωσική αντιπροσωπεία παρευρισκόταν πάντα στις επετειακές εκδηλώσεις, αλλά εδώ και τρία χρόνια δεν προσκαλείται πλέον, βάσει απόφασης των οργανωτών επικριτικής για τη Μόσχα.
Φήμες για ενδεχόμενη συμμετοχή του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου στις εκδηλώσεις προκάλεσαν επίσης αντιδράσεις. Πέρυσι, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Νετανιάχου ως ύποπτου για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Παιδείας, Γιοάβ Κις.
There’s no redemption for this. pic.twitter.com/jDsMPlNm0O
— Uri Israel (@Israel2252) January 5, 2025
Ελληνικό ΥΠΕΞ: «Χρέος μας να εντείνουμε τη συλλογική μάχη κατά του αντισημιτισμού»
«Η 27η Ιανουαρίου 2025 σηματοδοτεί την 80η επέτειο της απελευθέρωσης του ναζιστικού στρατοπέδου Άουσβιτς-Μπίρκεναου από τον σοβιετικό στρατό και τιμάται η Παγκόσμια και Εθνική Ημέρα Μνήμης των Εβραίων Θυμάτων του Ολοκαυτώματος», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.
Έξι εκατομμύρια Εβραίοι εξοντώθηκαν από τους Ναζί σε ολόκληρη την Ευρώπη και ανάμεσά τους 67.151 Έλληνες. Στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας αποτίνουμε φόρο τιμής, τονίζει και προσθέτει: Σήμερα, με λιγοστούς πια μαζί μας από τους Επιζώντες, μεγαλώνει το χρέος όλων μας και το βάρος της ευθύνης να μεταλαμπαδεύσουμε τον σεβασμό, τη γνώση και τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος στις νεότερες γενεές, ώστε να μην επαναληφθεί ‘ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ’ το ειδεχθέστερο έγκλημα, η μαζική κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δολοφονία κατά της ίδιας της ανθρωπότητας.
Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών για την Παγκόσμια και Εθνική Ημέρα Μνήμης των Εβραίων Θυμάτων του Ολοκαυτώματος
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) January 27, 2025
🔗 https://t.co/t8JscdweL0 pic.twitter.com/cOWoLupa0v
«Είναι χρέος μας να εντείνουμε τη συλλογική μάχη κατά του αντισημιτισμού, του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και των διακρίσεων και να εργασθούμε από κοινού για την ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων», καταλήγει η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας.
