Ακτιβιστές στην Καλιφόρνια επιδιώκουν να τεθεί σε ψηφοφορία η ανεξαρτητοποίηση της πολιτείας από τις ΗΠΑ. Παρόμοια απόπειρα είχε υπάρξει και μετά την πρώτη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ το 2016.

Την περασμένη εβδομάδα, η υπουργός Εξωτερικών της Καλιφόρνια, Σίρλεϊ Γουέμπερ, εξουσιοδότησε μια πρωτοβουλία πολιτών υπό τον Μάρκους Έβανς από το Φρέσνο της Καλιφόρνια για τη συλλογή υπογραφών για να τεθεί το θέμα στο ψηφοδέλτιο που θα συμπληρώσουν οι Καλιφορνέζοι κατά τις γενικές εκλογές του Νοεμβρίου 2028. Σε περίπτωση επιτυχούς συλλογής υπογραφών, οι ψηφοφόροι θα ερωτηθούν: «Πρέπει η Καλιφόρνια να εγκαταλείψει τις Ηνωμένες Πολιτείες και να γίνει μια ελεύθερη και ανεξάρτητη χώρα;»

In California, they began collecting signatures in support of secession from the United States – NYP.

The so-called "Calexit", if signatures can be collected, will be put on the ballot in 2028. Voters can answer the question: "Should California secede from the United States and… pic.twitter.com/X2H2gZuXRG

— Jürgen Nauditt 🇩🇪🇺🇦 (@jurgen_nauditt) January 27, 2025

Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, ο Έβανς πρέπει να συγκεντρώσει υπογραφές από 546.651 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, που αντιστοιχούν το 5% των ψήφων που κατατέθηκαν κατά τις εκλογές κυβερνήτη της Καλιφόρνια του 2022.

Εάν το ερώτημα συμπεριληφθεί στο ψηφοδέλτιο και αν εγκριθεί με τουλάχιστον 55% και 50% συμμετοχή των ψηφοφόρων, θα ισοδυναμούσε με «ψήφο δυσπιστίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής» και θα πυροδοτήσει τη δημιουργία μιας κρατικής επιτροπής για τη διερεύνηση της βιωσιμότητας της ανεξαρτησίας της Καλιφόρνια. Το προτεινόμενο 20μελές σώμα θα αναφέρει τα ευρήματά του το 2028.

Μια νομοθετική ανάλυση που προετοιμάστηκε για τον Γενικό Εισαγγελέα της Καλιφόρνια Ρομπ Μπόντα τόνισε ότι το σύνταγμα της πολιτείας δεν επιτρέπει την απόσχιση από τις ΗΠΑ και η πρόταση δεν περιλαμβάνει συνταγματικές τροποποιήσεις. Το έγγραφο υπολόγιζε το κόστος λειτουργίας της επιτροπής σε 2 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, επιπλέον των 10 εκατομμυρίων δολαρίων σε εφάπαξ δαπάνες που σχετίζονται με τις εκλογές.

Ο Έβανς υπήρξε στο παρελθόν αντιπρόεδρος του «Yes, California», μιας ομάδας υπέρ της ανεξαρτητοποίησης της πολιτείας που συγκέντρωσε ορισμένο ενδιαφέερον τον Νοέμβριο του 2016, μετά την πρώτη προεδρική νίκη του Τραμπ. Η καμπάνια που περιγράφηκε από τα μέσα ενημέρωσης ως «μακροπρόθεσμη» εκείνη την εποχή, ανεστάλη εννέα χρόνια αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2024 , σύμφωνα με την ιστοσελίδα της.

Σε ένα email στο CBS News την περασμένη εβδομάδα, ο Έβανς είπε: «Πιστεύουμε ότι τώρα είναι η καλύτερη στιγμή για το Calexit – ΤΩΡΑ είμαστε σε καλύτερη θέση για να πραγματοποιήσουμε το Calexit από ό,τι το 2016». Ο ακτιβιστής ανέφερε δύο παραπομπές του Τραμπ κατά την πρώτη του προεδρική θητεία και ομοσπονδιακές διώξεις εναντίον του κατά την προεκλογική του εκστρατεία το 2024.

Οι υποστηρικτές της ανεξαρτησίας της Καλιφόρνια επισημαίνουν την ισχυρή οικονομία της πολιτείας, υποστηρίζοντας ότι ως κυρίαρχη χώρα θα γίνει η πέμπτη μεγαλύτερη στον κόσμο. Η πολιτεία ανέφερε πως το ΑΕΠ της ανήλθε σε 3,8 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2023.