Στο ενδεχόμενο οι ελληνικές λιμενικές αρχές να υπέδειξαν στον καπετάνιο του μοιραίου πλοίου Adriana που βυθίστηκε στα ανοιχτά της Πύλου να δηλώσει ότι επιθυμεί να κατευθυνθεί προς την Ιταλία και όχι προς την Ελλάδα στέκεται σε σημερινό δημοσίευμά του το βρετανικό BBC.
Το δημοσίευμα, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ηχητικά αρχεία που διέρρευσαν από το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης, τα οποία δημοσιοποίησε προ ημερών το News247.
Το BBC επισημαίνει ότι η έρευνα που πραγματοποίησε μερικές ημέρες μετά τη βύθιση αμφισβητεί την εξήγηση που έδωσαν οι ελληνικές αρχές για το ναυάγιο. Έπειτα από ανάλυση των κινήσεων των άλλων πλοίων που βρίσκονταν στην περιοχή δείχνει ότι το αλιευτικό σκάφος δεν κινούνταν για τουλάχιστον επτά ώρες πριν ανατραπεί.
Leaked recordings challenge Greek account of deadly shipwreck https://t.co/XEOgaAwjEA
— BBC News (World) (@BBCWorld) February 27, 2025
Το δημοσίευμα αναφέρεται επίσης στην απόφαση που έλαβε πέρυσι το ελληνικό δικαστήριο το οποίο απέρριψε τις κατηγορίες εναντίον εννέα Αιγυπτίωνπου κατηγορούνταν ότι προκάλεσαν το ναυάγιο. Το κατηγορητήριο είχε δείξει ότι οι κατηγορούμενοι διώκονταν με στοιχεία που είχαν ήδη αντικρουστεί από τουλάχιστον έξι επιζώντες, οι οποίοι είπαν στο BBC ότι η ακτοφυλακή είχε προκαλέσει την ανατροπή του σκάφους τους και στη συνέχεια τους πίεσε να πλαισιώσουν τους Αιγύπτιους.
Ο δικηγόρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Δημήτρης Χούλης ο οποίος εκπροσώπησε ορισμένους από τους κατηγορούμενους μίλησε στο BBC και δήλωσε ότι δεν εξεπλάγη από τις ηχογραφήσεις που ήρθαν στην δημοσιότητα.
«Γνωρίζουμε για την τακτική της ακτοφυλακής είτε να απωθήσει είτε να μην σώσει ανθρώπους» υποστήριξε και πρόσθεσε πως υπήρξε «απόπειρα συγκάλυψης από την πρώτη μέρα».
«Είπαν [οι ελληνικές αρχές] την ιστορία “δεν ήθελαν να σωθούν” και έτσι προσέβαλαν τη μνήμη τόσων νεκρών», είπε στο BBC.
«Πείτε τους ότι δεν θέλετε να πάτε στην Ελλάδα»
Όπως σημείωσε στο σχετικό του δημοσίευμα το News247, ήδη από την ημέρα του ναυαγίου έχει προκύψει ένα κρίσιμο ερώτημα, που αφορά το γιατί το Λιμενικό δεν ξεκίνησε επιχείρηση διάσωσης των μεταναστών πριν το σκάφος βυθιστεί. Το Λιμενικό αναφορικά με αυτό το ζήτημα έχει πει πως το σκάφος, σε συνεχόμενα ερωτήματα, δεν ζήτησε καμία συνδρομή από το ελληνικό Λιμενικό Σώμα, το πλήρωμά του δήλωνε επανειλημμένα πως θέλει να πάει στην Ιταλία και πως είχε διαπιστωθεί ότι δεν υπήρχε πρόβλημα στην πλεύση του.
Τα ηχητικά που δημοσιεύτηκαν αποκαλύπτουν τηλεφωνικές κλήσεις που αφορούν το Κοινό Κέντρο Συντονισμού Διάσωσης (JRCC) και σχολιάζονται για την σπουδή εκ μέρους του ομιλούντος αξιωματικού να δηλωθεί και να αποτυπωθεί ότι το Adriana δεν κατευθύνεται προς την Ελλάδα.
Τα ηχητικά όπως μεταγράφονται και σχολιάζονται στο δημοσίευμα του News247:
Στις 18:51 της 13ης Ιουνίου, υπάρχει ηχογραφημένη επικοινωνία διάρκειας 1 λεπτού και 46 δευτερολέπτων Σε αυτήν, αξιωματικός του ΕΚΣΕΔ μιλάει με το ραδιοτηλεοπτικό κέντρο του λιμενικού (SSB) και λαμβάνει πληροφορίες για το στίγμα του Adriana όπως τις κατέγραψε το ελικόπτερο του λιμενικού.
Ωστόσο, στο βάθος ακούγεται ένας αξιωματικός, ο οποίος επικοινωνεί με το ίδιο το Adriana και μέρος της επικοινωνίας του έχει ηχογραφηθεί εμφανώς χωρίς εκείνος να το αντιλαμβάνεται. Σε αυτή τη συνομιλία ακούγεται να λέει στον κυβερνήτη του υπερφορτωμένου αλιευτικού:
«Γεια σου φίλε μου. Άκουσέ με. Βλέπεις το μεγάλο πλοίο; Εντάξει, άκουσέ με. Το σκάφος θα πλησιάσει σε σας προκειμένου να σας δώσει τροφή, νερό και (ακατάληπτο). Κανείς να μην κινηθεί (ακατάληπτο), εντάξει; Όλοι οι άνθρωποι να μείνουν ήρεμοι, κανείς να μην κινηθεί (ακατάληπτο)».
Μιλώντας για το «μεγάλο πλοίο» ο άνθρωπος του ΕΚΣΕΔ αναφέρεται στο δεξαμενόπλοιο Lucky Sailor, το οποίο βρίσκονταν κοντά στο Adriana εκείνη την ώρα και είχε πάρει εντολή να παρέχει νερό και τρόφιμα στο υπερφορτωμένο αλιευτικό με τους μετανάστες. Στη συνέχεια της συνομιλίας όμως ακούγεται κάτι περίεργο:
«Τo πλοίο πλησιάζει σε εσάς για να σας δώσει καύσιμο, νερό και τροφή. Και σε μια ώρα στέλνουμε δεύτερο πλοίο, εντάξει; Πες στον καπετάνιο του μεγάλου κόκκινου πλοίου “δεν θέλουμε να πάμε στην Ελλάδα”, εντάξει;».
Η σύσταση αυτή του ΕΚΣΕΔ προς τον καπετάνιο του Adriana προκαλεί πολλά ερωτηματικά. Ακόμη περισσότερα προκαλούνται όμως όταν αυτή η καταγραφή συνδυαστεί με τη δεύτερη συνομιλία που δημοσιεύει το NEWS 24/7 και η οποία γίνεται στις 20:10, μεταξύ του ΕΚΣΕΔ και του καπετάνιου του Lucky Sailor.
«Από ΕΚΣΕΔ Πειραιά. Είσαι ο καπετάνιος του Lucky Sailor;
– Ναι…
– Εντάξει καπετάνιε συγγνώμη για πριν, δεν σε άκουσα. Μου είπες τους έδωσες φαγητό, νερό και σου είπαν ότι δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα και θέλουν να πάνε στην Ιταλία και δεν θέλουν τίποτε άλλο;
– Ναι γιατί… γιατί τους ρώτησα με μεγάφωνο «Ελλάδα ή Ιταλία» και όλοι ουρλιάζοντας είπαν Ιταλία.
– Αααα εντάξει. Οκ εντάξει, όλοι ουρλιάζουν ότι δεν θέλουν την Ελλάδα και θέλουν την Ιταλία.
– Ναι, ναι, ναι.
– Εντάξει
– Είναι πάρα πολλοί, είναι πολύ γεμάτο το κατάστρωμα.
– Εντάξει καπετάνιε. Έχεις τελειώσει με τις προμήθειες;
– Ναι κύριε ναι.
– Καπετάνιε, θέλω αυτό, θέλω αυτό να το γράψεις στο βιβλίο συμβάντων σου, στο βιβλίο συμβάντων της γέφυρας.
– Ναι, εντάξει θα γράψουμε.
-Θέλω να το γράψεις για το ότι δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα και θέλουν να πάνε στην Ιταλία. Δεν θέλουν τίποτα από την Ελλάδα και θέλουν να πάνε στην Ιταλία.
– Εντάξει ναι, ναι. (…)».
Συνήγορος του Πολίτη: «Ενδεχόμενο να υπέδειξε στον αλλοδαπό τι θα πει»
Επισημαίνεται επιπλέον πως το News247 ανέφερε ότι, ερευνώντας το θέμα, διαπίστωσε πως όλα αυτά έχουν εντοπιστεί και από τον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος στις αρχές του μήνα ολοκλήρωσε το 148σελιδο πόρισμά του για το Ναυάγιο της Πύλου. Συγκεκριμένα, υπάρχει εκτενής αναφορά στην καταγραφή αυτής της συνομιλίας με το αλιευτικό.
Ο Συνήγορος γράφει στο πόρισμά του ότι απηύθυνε ερώτημα στον αξιωματικό του Λιμενικού που είχε την συνομιλία με το Adriana και έλαβε έγγραφες εξηγήσεις. Σε αυτές ο αξιωματικός αναφέρει: «Ήθελα να επιβεβαιώσει στον πλοίαρχο αυτό που μου έλεγε εμένα, ότι δεν θέλουν να έρθουν Ελλάδα, προκειμένου να το καταγράψει και ο πλοίαρχος στο δικό του ημερολόγιο».
Παρά τις έγγραφες εξηγήσεις, όμως, ο Συνήγορος σημειώνει πως «δεν δύναται να επαληθευτεί κατά τρόπο αντικειμενικό η παραπάνω αιτολόγηση του αξιωματικού, ότι ο σκοπός του ήταν η επιβεβαίωση αυτών που έλεγε ο αλλοδαπός στον ίδιο και παραμένει το ενδεχόμενο απλώς να υπέδειξε στον αλλοδαπό από το αλιευτικό τι να πει στο εμπορικό πλοίο, όπως κατ’ αρχήν προκύπτει από την ηχητική μονόπλευρη καταγραφή».
Στο πόρισμα, που είδε το NEWS 24/7 πάντως, ο Συνήγορος παραθέτει τα ερωτήματα που προκύπτουν για τους λόγους που ήταν απαραίτητη μια τέτοια καταγραφή και στο ημερολόγιο εμπορικού πλοίου, για το γεγονός ότι μια τέτοια δήλωση προερχόταν σε κάθε περίπτωση από έναν εκ των διακινητών του αλιευτικού και συνεπώς δεν θα μπορούσε να είναι αξιόπιστη, για την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση αξιολόγησης κινδύνου και διάσωσης των προσώπων ανεξαρτήτως αντίθετων βουλήσεων που έχει το Λιμενικό αλλά και για την ιεράρχηση των μελημάτων στην οποία προέβη ο εκπρόσωπος του ΕΚΣΕΔ. «Αποκαλυπτική της ιεράρχησης» αναφέρει στο πόρισμα ο Συνήγορος «είναι η επιμονή με την οποία ο εκπρόσωπος του ΕΚΣΕΔ υπαγορεύει στον καπετάνιο του Lucky Sailor “Θέλω να γράψεις ότι δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα και ότι θέλουν να πάνε Ιταλία”».
Κλείνοντας, γίνεται σαφές και στις διαπιστώσεις του Συνηγόρου πως «Η αρχική πρόθεση των μεταναστών να μεταβούν στην Ιταλία δεν αμφισβητείται, το καταθέτουν και οι ίδιοι οι επιζώντες. Το ερώτημα είναι αν την 5η πλέον ημέρα του ταξιδιού η πρόθεσή τους έχει αλλάξει γιατί έχει άρδην επιδεινωθεί η κατάστασή τους, όπως μπορούν λόγω της γνώσης και της εμπειρίας τους να πιθανολογήσουν οι αξιωματικοί του λιμενικού».
Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα πάντα με τις μαρτυρίες των επιζώντων, από την 4η ημέρα οι μετανάστες ζητούσαν να βγουν σε κάποια στεριά, ακόμη και να επιστρέψουν στη χώρα τους, καθώς είχε τελειώσει το νερό και τα τρόφιμα που είχαν στη διάθεσή τους. Παράλληλα τουλάχιστον ένας επιζώντας έχει καταθέσει πως είχε δει ο ίδιος έναν άνθρωπο να έχει χάσει τη ζωή του πάνω στο αλιευτικό την 4η ημέρα, είχε ακούσει για δεύτερο νεκρό τον οποίο δεν είδε, ενώ είπε πως η μηχανή του πλοίου ήταν χαλασμένη από την 3η ημέρα και επισκευαζόταν συχνά για να συνεχιστεί το ταξίδι.
