Το Κοινοβούλιο του Ισημερινού ενέκρινε την αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος ώστε να επιτραπεί η εγκατάσταση ξένων στρατιωτικών βάσεων στο έδαφος της χώρας, μέτρο που μένει να επικυρωθεί με δημοψήφισμα.

Ο πρόεδρος του Ισημερινού, Ντανιέλ Νομπόα, πρότεινε τον Οκτώβριο την αναθεώρηση του Συντάγματος ώστε να αρθεί η απαγόρευση της εγκατάστασης ξένων στρατιωτικών βάσεων στη χώρα, για να ενισχυθεί ο αγώνας εναντίον της διακίνησης ναρκωτικών και του κύματος βίας συμμοριών.

H παρουσία ξένων στρατιωτικών βάσεων είχε απαγορευτεί επί της προεδρίας του αριστερού Ραφαέλ Κορέα (2007-2017). Ως το 2009, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ διέθεταν στρατεύματα σε βάση της πολεμικής αεροπορίας του Ισημερινού (FAE) στο λιμάνι Μάντα (νοτιοδυτικά) για να διεξάγονται επιχειρήσεις κατά της διακίνησης ναρκωτικών.

Τον Απρίλιο, ο Νομπόα, που επανεξελέγη πρόεδρος φέτος, αν και το αποτέλεσμα των εκλογών αμφισβητείται έντονα ως προς την εγκυρότητά του, ζήτησε στρατιωτική βοήθεια από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ανακοίνωσε εξάλλου την ίδρυση «στρατηγικής συμμαχίας» με την αμερικανική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία Academi -την άλλοτε Blackwater-, υπό τον Έρικ Πρινς, ο οποίος θρυλείται ότι έχει προνομιακή σχέση με τον πρόεδρο Τραμπ.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος εγκρίθηκε από πλειοψηφία 82 μελών του κοινοβουλίου -επί συνόλου 151- σε ψηφοφορία μετά τη δεύτερη και τελευταία συζήτηση στην ολομέλεια.

Πρόκειται για «αποφασιστική συμβολή στην ασφάλεια», στον αγώνα εναντίον «του διακρατικού εγκλήματος» και «για την επιστροφή στην ειρήνη στην επικράτεια του Ισημερινού», επιχειρηματολόγησε η εθνική αντιπροσωπεία του Ισημερινού μέσω X.

#ATENCIÓN | A pesar de que @DanielNoboaOk vende la instalación de bases extranjeras como la solución a su incapacidad para combatir el crimen, EE.UU., en septiembre de 2024, ya anticipó que NO tiene planes de establecer presencia militar permanente.

Otra gran vendida de humo. pic.twitter.com/WY8LQPW9qF

— Álvaro Martín (@alvatin18) June 3, 2025

Το Συνταγματικό Δικαστήριο καλείται τώρα να εξετάσει και να εγκρίνει το κείμενο της αναθεώρησης, που κατόπιν θα τεθεί σε δημοψήφισμα που θα πρέπει να προκηρύξει ο πρόεδρος Νομπόα εντός 45 ημερών, δυνάμει του ισχύοντος Συντάγματος, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή το 2008.

Ο δείκτης των ανθρωποκτονιών στη χώρα αυξήθηκε αλματωδώς, από τις 6 ανά 100.000 κατοίκους το 2018 στις 38 ανά 100.000 το 2024, αφού κατέγραψε τραγικό ρεκόρ -47/100.000- το 2023.

Η απόφαση προκάλεσε εκτεταμένες επικρίσεις στην κοινωνία του Ισημερινού. Οι αυτόχθονες οργανώσεις και τα πολιτικά κινήματα, ιδίως το Κίνημα Πολυεθνικής Ενότητας Pachakutik, καταδίκασαν τη μεταρρύθμιση ως παραβίαση της κυριαρχίας του Ισημερινού και άνοιγμα σε ξένα συμφέροντα.

Σε επίσημη δήλωση, το Pachakutik τόνισε ότι η άρση της απαγόρευσης για ξένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις υπονομεύει την εθνική κυριαρχία και εκθέτει τη χώρα σε εξωτερικές ατζέντες.

Η οργάνωση επεσήμανε ότι σε άλλα έθνη της Λατινικής Αμερικής, η παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων όχι μόνο δεν κατάφερε να περιορίσει τη διακίνηση ναρκωτικών, αλλά έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για την καταστολή των κοινωνικών κινημάτων και της πολιτικής αντιπολίτευσης, καθώς και για την προστασία εδαφών που μισθώνονται σε ξένες εταιρείες εξόρυξης.

🚨¡𝑵𝑶 𝑨 𝑳𝑨𝑺 𝑩𝑨𝑺𝑬𝑺 𝑴𝑰𝑳𝑰𝑻𝑨𝑹𝑬𝑺 𝑬𝑿𝑻𝑹𝑨𝑵𝑱𝑬𝑹𝑨𝑺!

Aprobar su instalación es entregar la soberanía del país. No combaten el narco, pero sí protegen intereses extranjeros y reprimen a los pueblos.#Pachakutik pic.twitter.com/tSOGJq0i1e

— PACHAKUTIK NACIONAL (@PKnacional18) June 3, 2025

Το κίνημα προειδοποίησε ότι η μεταρρύθμιση επιτρέπει στην κυβέρνηση Νομπόα να παραπλανά τους πολίτες με κενές υποσχέσεις σχετικά με τον έλεγχο της διακίνησης ναρκωτικών. Ανέφεραν περιφερειακές εμπειρίες όπου ξένες στρατιωτικές δυνάμεις εμπλέκονταν σε παράνομες δραστηριότητες ή συνωμότησαν με εγκληματικές ομάδες, υπονομεύοντας την ασφάλεια που ισχυρίζονταν ότι βελτίωναν.

Η ίδια η ιστορία του Ισημερινού προσφέρει προειδοποιητικά μαθήματα. Μεταξύ 1999 και 2009, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν στρατιωτική βάση στη Μάντα. Παρά την εκτεταμένη εναέρια και θαλάσσια επιτήρηση, αυτή η περίοδος συνέπεσε με μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά ανθρωποκτονιών στην ιστορία του Ισημερινού και με επίμονα προβλήματα διακίνησης ναρκωτικών.

Μόνο μετά την εκδίωξη της αμερικανικής βάσης από τον πρώην πρόεδρο Ραφαέλ Κορέα, τα ποσοστά ανθρωποκτονιών μειώθηκαν και εφαρμόστηκαν νέες προσεγγίσεις ασφαλείας.Η μεταρρύθμιση προκάλεσε επίσης ανησυχίες από την πολιτική αντιπολίτευση. Ο Ρόκε Ορντόνιες, βουλευτής από το μπλοκ της Επανάστασης των Πολιτών, το οποίο διεκδίκησε με αξιώσεις την προεδρία και ζητά επανακαταμέτρηση καθώς ήταν δημοκοπικά πρώτο τις παραμονές των εκλογών, επέκρινε την τροπολογία για την κατάργηση του δόγματος ειρήνης του Ισημερινού και προειδοποίησε ότι κινδυνεύει να εμπλέξει τη χώρα σε ξένες γεωπολιτικές συγκρούσεις, θέτοντας σε κίνδυνο την ουδετερότητα και την κυριαρχία της.

Η ειδικός σε θέματα ασφάλειας Μαρία Φερνάντα Ζαμπράνο από το Λατινοαμερικανικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών σημείωσε ότι «η στρατιωτικοποίηση της ασφάλειας συχνά οδηγεί σε βραχυπρόθεσμες απαντήσεις που δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες του οργανωμένου εγκλήματος, όπως η φτώχεια, η διαφθορά και οι αδύναμοι θεσμοί».

Πρόσθεσε ότι ο Ισημερινός χρειάζεται ολοκληρωμένες κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές παράλληλα με στοχευμένες προσπάθειες πληροφοριών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών.

Επιπλέον, η ίδια η νομοθετική διαδικασία ελέγχεται για περιορισμένη διαφάνεια και δημόσια συμμετοχή. Η μεταρρύθμιση εγκρίθηκε λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων μιας νεοσύστατης φιλοκυβερνητικής πλειοψηφίας, με τους επικριτές να επισημαίνουν την απουσία ευρείας διαβούλευσης με τους πολίτες.

Η μεταρρύθμιση θα τεθεί τώρα σε εθνικό δημοψήφισμα που αναμένεται αργότερα φέτος, το οποίο οι αντίπαλοι φοβούνται ότι μπορεί να χρησιμεύσει περισσότερο ως δημοψήφισμα που υποστηρίζει την τρέχουσα κυβέρνηση παρά ως μια γνήσια δημοκρατική συζήτηση.

Οι περιφερειακοί παρατηρητές προειδοποιούν ότι ο Ισημερινός κινδυνεύει να επαναλάβει τα αποτυχημένα μοντέλα ασφάλειας που παρατηρήθηκαν στην Κολομβία και σε άλλες χώρες, όπου οι ξένες στρατιωτικές επεμβάσεις, όπως το Σχέδιο για την Κολομβία των ΗΠΑ, δεν εξάλειψαν τη διακίνηση ναρκωτικών, αλλά άφησαν μόνιμες κοινωνικές και περιβαλλοντικές ζημιές, αυξημένη στρατιωτικοποίηση και εξάρτηση από την ξένη στρατιωτική βοήθεια.

Η δημοσιογράφος Ντανιέλα Πατσέκο τόνισε ότι αυτές οι παρεμβάσεις οδήγησαν σε εκτοπισμό, οικονομική στρατιωτικοποίηση και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προειδοποιώντας: «Γιατί να είναι διαφορετικά αυτή τη φορά;» Τόνισε ότι η πραγματική λύση απαιτεί την ενίσχυση των δημόσιων θεσμών, την επένδυση σε κοινωνικά προγράμματα και την προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας — όχι μόνο της στρατιωτικής παρουσίας.

Διαβάστε ακόμα: