Εν αναμονή της ανακοίνωσης μίας εκεχειρίας στη Γάζα από τον Λευκό Οίκο, και ενώ το πολιτικό σκηνικό φαίνεται πως εισέρχεται σε φάση προσωρινής ανακούφισης, η βαθύτερη πραγματικότητα αφηγείται μία διαφορετική ιστορία. Γιατί αυτό που βλέπουμε δεν είναι το τέλος του πολέμου, αλλά η αρχή μίας νέας φάσης περιφερειακής «μηχανικής» αναμόρφωσης της δυναμικής ισχύος μέσω νέων διευθετήσεων στους τομείς της γεωγραφίας, της ασφάλειας και της οικονομίας.
Η αναμενόμενη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα δεν μπορεί να γίνει κατανοητή δίχως την προ ημερών σύγκρουση Ισραήλ και Ιράν που φάνηκε πιο πολύ σαν πρόβα επικείμενων εξελίξεων. Ο (Ισραηλινός πρωθυπουργός) Νετανιάχου, από την άλλη, θεωρεί ότι η σημερινή πολιτική συγκυρία στο Ισραήλ είναι μια ευκαιρία που συναντά κανείς «σε μία γενιά» με σπάνια και σχεδόν φανταστικά στρατηγικά ανοίγματα.
Κάθε μία από αυτές τις αρένες (Γάζα, Δυτική Όχθη, Ιράν, Συρία και Λίβανος) αποτελεί τμήμα ενός μεγαλύτερου υπό σχεδιασμό χάρτη. Ο απώτερος στόχος δεν είναι η «ειρήνη», αλλά η εκκαθάριση της ταυτότητας της παλαιστινιακής εθνικής απελευθέρωσης και η αναδιάρθρωση περιφερειακών ισορροπιών υπέρ μίας ηγεμονικής συμμαχίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ, με τις πιο βάρβαρες στρατιωτικές μεθόδους (όπως η γενοκτονία, ο λιμός, η καταστροφή) προκειμένου να επιβάλλει μία νέα πολιτική πραγματικότητα.
Η επικείμενη εκεχειρία που προβάλλεται σαν «διπλωματική επιτυχία» είναι απλώς το πολιτικό κάλυμμα για μία στρατηγική μετάβαση: από το σφοδρό βομβαρδισμό της Γάζας σε πιο ήπια βήματα στη Δυτική Όχθη (συμπεριλαμβανομένης της Ιερουσαλήμ), με διεθνή υποστήριξη και περιφερειακό συντονισμό. Ο άμεσος στόχος είναι η προσωρινή «εξουδετέρωση» της Γάζας (μετά από στρατιωτική, δομική και κοινωνική εξάντληση) μαζί με μία βαθμιαία εφαρμογή των σχημάτων εκτοπισμού σε διάφορες χώρες του κόσμου από ΗΠΑ και Ισραήλ. Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η εστίαση στην προσάρτηση της Δυτικής Όχθης, την διάλυση του δημογραφικού και γεωγραφικού ιστού της περιοχής και την ολοκλήρωση του ελέγχου επί της Ιερουσαλήμ που παρουσιάζεται ως το «καθυστερημένο βραβείο» του σιωνιστικού σχεδίου.
Η εκεχειρία, επομένως, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα στάδιο σε μία μακρά ακολουθία βημάτων που επιδιώκουν την επίτευξη μίας «επιπόλαιης διευθέτησης» που ανακαθορίζει τη σύγκρουση αντί να την επιλύει, στην υπηρεσία του σιωνιστικού οράματος και του ευρύτερου δυτικού αποικιοκρατικού σχεδίου.
Η Δυτική Όχθη στην καρδιά του Νέου Σχεδίου
Η επόμενη φάση οδηγεί σαφώς στην Δυτική Όχθη. Εκεί, το Ισραήλ επιδιώκει να εφαρμόσει το σχέδιο προσάρτησης σε διάφορα στάδια, με την αμερικανική υποστήριξη και την αραβική σιωπή. Σε ό,τι αφορά την Ιερουσαλήμ (που είναι τμήμα της Δυτικής Όχθης) η μάχη γι’ αυτήν ποτέ δεν σταμάτησε από την ντε φάκτο προσάρτησή της. Αυτό που συνεχίζεται είναι η εθνοκάθαρση, ο αργός θάνατος, η ανατριχιαστική διεύρυνση των εποικισμών, η επιβολή ενός θρησκευτικού και νομικού ταλμουδικού πλαισίου με τη βία της πραγματικότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι παλαιστινιακές οντότητες για ακόμη μία φορά υποβαθμίζονται σε μη κυρίαρχες «τοπικές αρχές» μέσω ξένων κεφαλαίων και περιορισμών ασφαλείας και οικονομίας, σε ένα περιφερειακό πλαίσιο που εξαλείφει την ιδέα ενός ανεξάρτητου κράτους αντικαθιστώντας το με περιορισμένες διοικητικές λειτουργίες.
Η πρόσφατη σύγκρουση με το Ιράν- και νωρίτερα με τον Λίβανο- αν και δεν αναπτύχθηκε σε πόλεμο πλήρους κλίμακας- εκδηλώθηκε σε μία ευαίσθητη πολιτική συγκυρία και αναμοχλεύτηκε στο πλαίσιο ευρύτερου σκηνικού. Ήταν δοκιμασία της ικανότητας του αμερικανο-ισραηλινού άξονα για την επιβολή νέων «εξισώσεων» όχι μόνο στο Ιράν αλλά σε όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης των ισραηλινών στρατιωτικών βάσεων στο συριακό έδαφος, παράλληλα με αυτές στο παλαιστινιακό- που είναι ο πιο αδύνατος κρίκος σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο αλλά ο πιο ισχυρός συμβολικά.
Και μολονότι αυτή η αντιπαράθεση αποκάλυψε τα όρια της ισραηλινής εξουσίας και την απόλυτη εξάρτησή της από τις ΗΠΑ, η απάντηση δεν ήρθε μόνον από την Τεχεράνη. Ήρθε και μέσω της επιτάχυνσης της διαπραγματευτικής κατάστασης στη Γάζα και της επείγουσας ανάγκης για ανακοίνωση μίας κατάπαυσης πυρός- λες και ο στόχος ήταν να ολοκληρωθεί το σχέδιο κάπου αλλού.
Το Πραγματικό Σχέδιο που εμφανίζεται επιδιώκει:
- Κατακερματισμό της παλαιστινιακής γεωγραφικής συνέχειας. Η Γάζα αντιμετωπίζεται ως μία προσωρινή έξωθεν διαχειρίσιμη ζώνη μέσω μεσολαβητών, η Δυτική Όχθη ως μείγμα περιορισμένης αυτοδιοίκησης και απροκάλυπτης στρατιωτικής παρουσίας και η Ιερουσαλήμ ως δημογραφικός στόχος που εξυπηρετείται σιωπηλά.
- Αντικατάσταση των εθνικών δικαιωμάτων με «λύσεις» στους τομείς της οικονομίας και της ασφάλειας, όπως σχέδια ανοικοδόμησης και χρηματοδότησης, ανεφοδιαστικής αλυσίδας, όλα σχεδιασμένα με τρόπο που θα αποτρέπει την οικοδόμηση παλαιστινιακού κράτους ενώ θα διατηρεί προσωρινά «ηρεμία».
- Επιβολή εξομάλυνσης στο πλαίσιο ενός τελικού περιφερειακού πλαισίου, όπου οι φάκελοι της σύγκρουσης θα κλείσουν σταδιακά και η «ειρήνη» θα επανακαθοριστεί ως το τέλος κάθε μορφής αντίστασης – ακόμη και πολιτιστικής- και όχι ως το τέλος της κατοχής.
Η PLO: Περιθωριοποιημένη σε κρίσιμη συγκυρία
Σήμερα, ενόψει αυτού του μετασχηματισμού, επίκειται ο παραγκωνισμός της PLO (Palestinian Liberation Organization). Ενώ διάφοροι δρώντες επιδίδονται σε αγώνα δρόμου για να αναμορφώσουν το μέλλον, η PLO απέχει λες και ποτέ δεν είχε ως σκοπό την εκπροσώπηση όλων των Παλαιστινίων. Της αφαιρέθηκε το απελευθερωτικό πνεύμα. Γι’ αυτό και η αποκατάσταση της PLO ως ενοποιητικού εθνικού μετώπου έχει καταστεί επείγουσα και όχι απλώς ιστορικό σύμβολο, αλλά ως ένα πρακτικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της επικείμενης ρευστοποίησης με πολιτικά, πολιτιστικά και οικονομικά εργαλεία.
Δεν υπάρχει τίποτε πιο επικίνδυνο από το να αφήσεις άλλους να επανακαθορίσουν τον αγώνα σου ενώ επιδιώκουν να τον εξαφανίσουν. Η εκεχειρία στη Γάζα, οι περιφερειακές συγκρούσεις, η ραγδαία προσάρτηση της Δυτικής Όχθης δεν είναι μεμονωμένα γεγονότα αλλά διασυνδεδεμένες φάσεις ενός ευρύτερου σχεδίου για τη διάλυση όσων απέμειναν από το σχέδιο της παλαιστινιακής εθνικής απελευθέρωσης και ευρύτερη αραβικής απελευθέρωσης.
Βρισκόμαστε επομένως σε μία βραχεία αλλά καθοριστική στιγμή. Ή θα την αδράξουμε για να ανοικοδομήσουμε την ενότητα και να καταστρώσουμε μία σαφής στρατηγική απελευθέρωσης, ή θα την αφήσουμε να ξεγλιστρήσει μέσα από τα χέρια μας, αφήνοντας τον εχθρό να αναμορφώσει την γεωγραφία μας και την ταυτότητά μας με τους δικούς του όρους.
Η τρέχουσα συγκυρία δεν επιτρέπει δισταγμό, σιωπή ή αναβολή. Ίσως είναι η τελευταία μας ευκαιρία για να σώσουμε ό,τι απέμεινε από το δικαίωμα της εθνικής απελευθέρωσης, της πολιτικής μας ταυτότητας και του δικαιώματος για αυτοδιάθεση και ύπαρξη.
Και η ιστορική ευθύνη τώρα πέφτει στους ώμους των πολιτικών δυνάμεων, των εθνικών ελίτ, και όλων εκείνων που γνήσια έχουν δεσμευτεί σε αυτή τη γη και το λαό της: ώστε να μην επιτρέψουμε να φύγει η στιγμή, όπως άλλοτε, δίχως σχέδιο και δίχως ουσιαστική αντίσταση.
