Το επιστημονικό περιοδικό LAND (www.mdpi.com) δημοσίευσε έρευνα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για τις δυσμενέστατες επιπτώσεις που αναμένεται να προκαλέσει η λειτουργία δεκάδων ανεμογεννητριών στην Κεντρική Εύβοια που σχεδιάζεται να εγκατασταθούν με στόχο την παραγωγή ρεύματος 279,6 MW.
Το άρθρο φέρει τον τίτλο «Θυσιάζοντας την άγρια φύση για τις ΑΠΕ;» και αφορά έρευνα του Εργαστηρίου Διατήρησης Βιοποικιλότητας του Τμήματος Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για το φαραωνικό έργο που περιλαμβάνει 98 γιγάντιες ανεμογεννήτριες σε 21 οικόπεδα εγκατάστασης στο όρος Πυξαριάς, εντός του Δήμου Διρφύων Μεσσαπίων.
Το άρθρο καταλήγει στο συμπέρασμα πως το έργο δεν θα πρέπει να υλοποιηθεί επειδή συνιστά «αντιπροσωπευτικό παράδειγμα ακατάλληλου χωροταξικού σχεδιασμού σε εθνικό επίπεδο» καθώς θα εκβιομηχανίσει τη γη «με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στο έδαφος, στα δάση, στη λειτουργία του οικοσυστήματος και στα είδη».
Με βάση την έρευνα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, αν το έργο κατασκευαστεί, ο χαρακτήρας της άγριας φύσης θα μειωθεί απότομα από 49% σε 4% και ένα άγριο φυσικό τοπίο θα μετατραπεί σε βιομηχανική γη. Το έργο εμπίπτει εντός δύο Περιοχών Ανευ Δρόμων (ΠΑΔ), εκ των οποίων η 20ή μεγαλύτερη ΠΑΔ (51,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα) από τις 451 περιοχές άνευ δρόμων της Ελλάδας, το όρος Πυξαριάς. Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε προς τον ΟΗΕ να προστατεύσει 55 ΠΑΔ μεγάλης έκτασης ως «Απάτητα Βουνά», όπως αναφέρεται στην τελευταία της εθνική αναφορά για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και συγκεκριμένα για τον στόχο προστασίας των βουνών.
Ομως η περιοχή χωρίς δρόμους του Πυξαριά, αντί να προστατευτεί, αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 77% και μια μικρότερη (16,1 τ.χλμ.) θα χαθεί ολοσχερώς. «Αυτές οι περιοχές είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχει απομείνει στην Ελλάδα» λέει η καθηγήτρια Βασιλική Κατή, επικεφαλής της έρευνας. «Τα δάση και τα λιβάδια τους αποτελούν επιπλέον αποθήκες άνθρακα, απορροφώντας τα αέρια του θερμοκηπίου. Η ελάτη, για παράδειγμα, απορροφά περίπου 100 κιλά διοξείδιο του άνθρακα ανά στρέμμα. Ο πρόσφατος ευρωπαϊκός κανονισμός αποκατάστασης της φύσης απαιτεί από τις χώρες να αποκαταστήσουν τέτοια οικοσυστήματα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, ενώ εμείς στην Ελλάδα τα καταστρέφουμε στο όνομα της κλιματικής κρίσης. Δεν είναι παράλογο;»
Η μελέτη απέδειξε πως η κατάληψη γης και η στεγανοποίηση του εδάφους θα είναι πολύ μεγάλη καθώς σχεδόν 15 τ.χλμ. φυσικών εκτάσεων θα χαθούν, ενώ η απώλεια φυσικής γης ανά εγκατεστημένη μονάδα ισχύος MW θα είναι τετραπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο λόγω κακής χωροταξίας. Πολύ μεγάλη θα είναι και η απώλεια δασικών εκτάσεων, με 6,7 τ.χλμ. δάσους κωνοφόρων και 2,7 τ.χλμ. φυσικών λιβαδιών να χάνονται, την ίδια στιγμή που η αλλαγή χρήσης γης αποτελεί νούμερο ένα απειλή για την απώλεια βιοποικιλότητας παγκοσμίως.
Επιπλέον, το έργο επικαλύπτεται σε μεγάλο βαθμό με το δίκτυο Natura 2000, συμπεριλαμβανομένης μίας σημαντικής περιοχής για άγρια πτηνά (84%) και πιθανή «Παγκόσμια Καίρια Περιοχή Βιοποικιλότητας» (κατά 27%).
Σύμφωνα με τον Κατάλογο Απειλούμενων Ειδών της IUCN, στην περιοχή εμφανίζονται 533 είδη (ζώα, φυτά και μύκητες) από τα οποία 23 είδη αξιολογούνται ως απειλούμενα με εξαφάνιση και 44 είναι ενδημικά της Ελλάδας. Επιπροσθέτως, η περιοχή παρέμβασης φιλοξενεί τρία πολύ σπάνια ενδημικά και παγκοσμίως απειλούμενα είδη ασπονδύλων ως προς τον κατάλογο της IUCN.
