Το πρόβλημα της λειψυδρίας και οι βασικοί άξονες αντιμετώπισής του παρουσιάστηκαν σήμερα σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου. Όπως σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, η αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας με έναν εθνικό σχεδιασμό αποτελεί επείγουσα μεταρρυθμιστική ανάγκη η οποία σε πρώτο χρόνο θα έρθει να απαντήσει στις  ανάγκες του σήμερα και, σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα, να προετοιμάσει τη χώρα για τις μεγάλες προκλήσεις των επόμενων 30 ετών.

Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο λειψυδρίας, ενώ τα αποθέματα στην Αττική έχουν μειωθεί πάνω από 50% σε σχέση με το 2022.

Ειδικώς στην Αττική η πίεση στο υδροδοτικό σύστημα που εξυπηρετεί περισσότερους από 4,4 εκατομμύρια κατοίκους, αυξάνεται συνεχώς τα τελευταία τρία χρόνια, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η μειωμένη βροχόπτωση έχουν ρίξει κατακόρυφα τα επίπεδα των αποθεμάτων όπως επισημαίνει το Bloomberg.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας με έναν εθνικό σχεδιασμό αποτελεί επείγουσα μεταρρυθμιστική ανάγκη τονίστηκε στη διάρκεια σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε σήμερα υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. Στο πλαίσιο της σύσκεψης για το πρόβλημα της λειψυδρίας και τους βασικούς άξονες αντιμετώπισής του έγινε σαφές ότι σε πρώτο χρόνο πρέπει να δοθούν απαντήσεις στις πιεστικές ανάγκες του σήμερα και, σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα, να προετοιμαστεί η χώρα για τις μεγάλες προκλήσεις των επόμενων 30 ετών ήταν

Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό και πόρος ζωτικής σημασίας και μόνο έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Στη σύσκεψη έγινε αναλυτική παρουσίαση των επιστημονικών δεδομένων, τα οποία δείχνουν ξεκάθαρα το μέγεθος του προβλήματος, λόγω της κλιματικής κρίσης, σε όλες τις χώρες της Μεσογείου, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος παγκοσμίως.

Με βάση τα στοιχεία, η χώρα μας κατατάσσεται στην 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο λειψυδρίας. Η στάθμη των φραγμάτων είναι σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ ενδεικτικό είναι πως τα αποθέματα στην Αττική έχουν μειωθεί πάνω από 50% σε σχέση με το 2022.

Υπό τα δεδομένα αυτά, αποφασίστηκε ένας ολιστικός τρόπος αντιμετώπισης του ζητήματος απέναντι στον κατακερματισμό, μεταξύ διαφορετικών φορέων, που υπάρχει σήμερα. Η κυβέρνηση πρόκειται να προχωρήσει σε ριζική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης των υδάτων στη χώρα, σε ένα πιο λειτουργικό σύστημα, με μεγαλύτερη αποδοτικότητα και περισσότερες επενδύσεις. Σ’ αυτή την προσπάθεια θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες, καθώς και συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού, όπως η αφαλάτωση.

Οι πέντε βασικοί άξονες του σχεδιασμού είναι:

– Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, όπως προβλέπει το Σύνταγμα και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας

– Βιώσιμες εταιρείες ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, με στόχο αποδεκτό κόστος για όλες τις χρήσεις

– Ολιστικός σχεδιασμός και κεντρική διαχείριση όλων των αναγκαίων έργων, μικρών και μεγάλων

– Κατεπείγουσες πρωτοβουλίες τους επόμενους έξι μήνες, σε συνδυασμό με εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών

– Νέες τεχνολογίες και συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού (αφαλάτωση, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση)

Οι παραπάνω άξονες αναμένεται να εξειδικευτούν στο αμέσως επόμενο διάστημα.

Ο σχεδιασμός υπογραμμίστηκε ότι θα θέσει, επίσης, τις βάσεις για την υλοποίηση έργων που έχουν ήδη δρομολογηθεί ή μελετώνται. Σήμερα είναι σε εξέλιξη περισσότερα από 1.200 έργα διαχείρισης και αξιοποίησης υδάτων, εκ των οποίων 1.090 αφορούν στην ύδρευση και 237 την άρδευση.

Όπως επισημάνθηκε τα έργα αυτά έρχονται να προστεθούν στα 278 που έχουν ήδη ολοκληρωθεί από το 2019 έως σήμερα. Ωστόσο έγινε σαφές ότι, είναι προφανής η ανάγκη περαιτέρω επενδύσεων και πιο συντεταγμένης προσπάθειας για την αντιμετώπιση αυτού του μεγάλου, κοινωνικού και εθνικού ζητήματος.

Ο πρωθυπουργός παρουσίασε στη σύσκεψη  τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις ενώ είχε προηγηθεί πριν από μερικές μέρες αντίστοιχη ευρεία σύσκεψη στην Αντιπροεδρία της κυβέρνησης.

«Μοντέλο ΔΕΗ» – Πρωταγωνιστικός ρόλος  σε  ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ 

Στο σχέδιο πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραματίζουν  οι εταιρείες ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ  οι οποίες θα αναλάβουν τον κεντρικό ρόλο συντονισμού και εποπτείας με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Στην εκπόνηση του νέου κεντρικού οργάνου για την διαχείριση των υδάτων θα ληφθούν υπόψιν το Σύνταγμα και η νομολογία του ΣτΕ που προβλέπουν ότι το νερό είναι δημόσιο αγαθό. Η ακτίνα δράσης των δύο εταιριών θα «ανοίξει» σημαντικά και θα κληθούν να διαχειρίζονται πολύ περισσότερες περιοχές, ενώ θα πρέπει να αλλάξουν και οι ίδιες ως προς τον τρόπο λειτουργίας τους. Πρακτικά, στις δύο εταιρίες θα εφαρμοστεί ένα «μοντέλο ΔΕΗ» που δοκιμάστηκε προ ολίγων μηνών και με τα τρένα, με βαθιές τομές στο καθεστώς τους, χωρίς όμως να τίθεται ζήτημα μερικής ιδιωτικοποίησης.

Σημαντικό ρόλο στο σχέδιο παίζουν οι συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης. Το εν λόγω μέτρο αφορά ιδιαίτερα τα νησιά, όπου οι παρεμβάσεις είναι πιο στοχευμένες, καθώς ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός τους πολλαπλασιάζεται. Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, βεβαίως, το σχέδιο θα λαμβάνει υπόψιν και τις κατά τόπους ιδιαιτερότητες, όπως τις λεκάνες απορροής κάθε περιοχής, αλλά και την ανάγκη τα έργα ύδρευσης να έχουν ταυτόχρονα και αντιπλημμυρική λειτουργία.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, από το 2019 έχουν γίνει πάνω από 270 έργα για τη διαχείριση των υδάτων και σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη περισσότερα από 1.200 έργα, όμως απαιτούνται επιπρόσθετες παρεμβάσεις και κυρίως αλλαγή στο μοντέλο διαχείρισης υδάτων, ώστε να μπει μια τάξη στο χάος που υπάρχει με τους περίπου 700 ενεργούς φορείς που διαχειρίζονται το νερό ανά τη χώρα. Φορείς που δεν διαλειτουργούν μεταξύ τους.

«Το Εθνικό Σχέδιο για τα Ύδατα είναι μια μεγάλη μεταρρύθμιση. Μεταρρύθμιση η οποία δεν έρχεται να απαντήσει απλά στις πιεστικές ανάγκες του σήμερα, αλλά κυρίως να προετοιμάσει τη χώρα για τις μεγάλες προκλήσεις των επόμενων 30 ετών», αναφέρουν κυβερνητικές πηγές.

Τι ανέφερε το Bloomberg, επικαλούμενο ανώνυμη κυβερνητική πηγή – Προς συγχώνευση περισσότερες από 700 επιχειρήσεις ύδρευσης

Όπως σημειώνει  σε άρθρο του το Bloomberg «Η Ελλάδα σχεδιάζει συγχώνευση εκατοντάδων εταιρειών ύδρευσης καθώς η ξηρασία επιδεινώνεται»  και τα φράγματα που υδροδοτούν την Αθήνα  βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών. Στο σχέδιο αντιμετώπισης  σύμφωνα με το ρεπορτάζ του  ειδησεογραφικού πρακτορείου, περιλαμβάνονται συγχωνεύσεις  εκατοντάδων μικρές εταιρείες ύδρευσης

Περισσότερες από 700 εταιρείες ύδρευσης, οι περισσότερες εκ των οποίων ελέγχονται από δήμους, θα συγχωνευθούν σε τρεις για τη βελτίωση της διαχείρισης αυτού του πολύτιμου πόρου, σύμφωνα με πρόσωπο που έχει γνώση του σχεδίου. Οι υφιστάμενες εταιρείες για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη — η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ — θα διευρύνουν την κάλυψή τους, ενώ μια τρίτη οντότητα θα αναλάβει την ευθύνη για την υπόλοιπη χώρα, πρόσθεσε το ίδιο πρόσωπο, ζητώντας να παραμείνει ανώνυμο καθώς το σχέδιο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.

Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση θα δημιουργήσει ένα νέο ταμείο για τη χρηματοδότηση φραγμάτων, μονάδων αφαλάτωσης και άλλων επενδύσεων που διασφαλίζουν την υδατική επάρκεια, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Η Αττική και η Κρήτη θα χαρακτηριστούν περιοχές με υδατικό έλλειμμα, ώστε να επιταχυνθούν νέα έργα.

Στόχος είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και ο καλύτερος συντονισμός της διαχείρισης του νερού, καθώς τα αποθέματα στους ταμιευτήρες της Αττικής βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 30 ετών.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το Bloomberg, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη δημιουργία νέου ταμείου, που θα χρηματοδοτεί κρίσιμα έργα όπως φράγματα, μονάδες αφαλάτωσης και άλλες επενδύσεις που ενισχύουν την υδατική ασφάλεια.

Η Αττική και η Κρήτη αναμένεται να χαρακτηριστούν επίσημα ως περιοχές με καθεστώς λειψυδρίας, κάτι που θα επιτρέψει την επιτάχυνση των αναγκαίων παρεμβάσεων.

Το τελικό σχέδιο αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες εβδομάδες, ενώ δεν αποκλείονται τροποποιήσεις κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης.

(Πηγές: Αθήνα 9,84, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Bloomberg)