Αναμόρφωση πλαισίου και διαδικασιών επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών. Αυτός είναι ο τίτλος του νομοσχεδίου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που κατατέθηκε απόψε στη Βουλή με στόχο την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και την επικαιροποίηση της ελληνικής νομοθεσίας σύμφωνα με την Οδηγία 2008/115/ΕΚ της Ε.Ε.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Τα κύρια σημεία του νομοσχεδίου είναι τα ακόλουθα:

• _ Επικαιροποίηση ορισμών σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του νέου κανονισμού.
• _Διεύρυνση έννοιας χώρας επιστροφής. Προστίθενται ως χώρες επιστροφής: α) η χώρα συνήθους διαμονής, β) η ασφαλής τρίτη χώρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 91 ν. 4939/2022 (Α’ 111), λόγω της οποίας η αίτηση διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε ως απαράδεκτη και γ) η πρώτη χώρα ασύλου λόγω της οποίας η αίτηση διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε ως απαράδεκτη.
• _Προσθήκη ορισμών κινδύνου διαφυγής σε πιο αυστηρή κατεύθυνση. Προστίθενται ως αντικειμενικά κριτήρια που αποτελούν κίνδυνο διαφυγής α) η μη ύπαρξη κατοικίας ή γνωστής διαμονής, β) η άνευ προηγούμενης ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών εγκατάλειψη ή μεταβολή τόπου κατοικίας ή γνωστής διαμονής και γ) η άρνηση υποβολής σε ταυτοποίηση με βιομετρικά ή άλλα μέσα.
• _Οικειοθελής αναχώρηση
• _Μείωση προβλεπόμενων προθεσμιών για οικειοθελή αναχώρηση (25 ημέρες -> 14 ημέρες), καθώς και για παράταση προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης για εξαιρετικούς λόγους (120 ημέρες -> 60 ημέρες).
• _Επιβολή ηλεκτρονικής επιτήρησης ως περιοριστικό μέτρο κατά την προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης.
• _Απαγόρευση εισόδου στη χώρα.

•  Αυστηροποίηση πλαισίου, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του κανονισμού. Προβλέπεται ως υποχρεωτικός λόγος απαγόρευσης εισόδου ο κίνδυνος από την παρουσία του πολίτη τρίτης χώρας για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, εθνικής ασφάλεια και δημόσια υγεία.
• Επεκτείνεται η διάρκεια χρονικού διαστήματος απαγόρευσης εισόδου (5 έτη σε 10 έτη) και εισάγεται δυνατότητα παράτασης αυτής μέχρι και για 5 έτη.
• Ποινικοποίηση της παράνομης παραμονής στη χώρα μετά την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας
•  Φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών, χρηματική ποινή 10.000 ευρώ, Μη δυνατότητα μετατροπής ή αναστολής έκτισης ποινής.
• Δυνατότητα αναστολής εκτέλεσης ποινής υπό τον όρο δήλωσης του καταδικασμένου πολίτη τρίτης χώρας σε εκούσια αναχώρηση από την Ελλάδα. Η αναστολή εκκινεί με την αναχώρηση από τη χώρα.
• Οι επιλογές όποιου παραμένει παράνομα στη χώρα θα είναι δύο: Ή φυλακή, ή επιστροφή.

Κράτηση

Επέκταση των λόγων κράτησης και σε θέματα ασφάλειας. Ρητή πρόβλεψη περί μη αναστολής κράτησης σε περίπτωση υποβολής αντιρρήσεων, επέκταση διάρκειας κράτησης, συμπεριλαμβανομένων προβλεπόμενων παρατάσεων, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του κανονισμού από 18 μήνες σε 24 και επανεξέταση της συνδρομής προϋποθέσεων κράτησης ανά εξάμηνο. Προβλέπεται επίσης:

• _Αύξηση της χρηματικής ποινής όσων επανέρχονται παράνομα στη χώρα, από 3.000 έως 10.000 ευρώ σε 10.000 έως 30.000 ευρώ.
• _Αύξηση των ορίων ποινής για όσους εισέρχονται παράνομα στην χώρα, από 3 μήνες σε τουλάχιστον 2 έτη, και σε περίπτωση επιβαρυντικών περιπτώσεων από 6 μήνες σε τουλάχιστον 3 έτη.
• _Αύξηση της χρηματικής ποινής από 1.500 σε 5.000 ευρώ, και σε περίπτωση επιβαρυντικών περιπτώσεων, από 3.000 σε 10.000 ευρώ.
• _Περιορισμός της δυνατότητας μεταγενέστερων αιτήσεων διεθνούς προστασίας.
• _Κατάργηση της χορήγησης άδειας διαμονής για όσους διαμένουν 7 χρόνια παράνομα στη χώρα.

Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο αυτό συνιστά ένα σημαντικό βήμα για τη δημιουργία αντικινήτρων για την παράνομη είσοδο ή παραμονή στη χώρα και ότι αποσκοπεί στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, στη διασφάλιση της έννομης τάξης, της κοινωνικής συνοχής και της εθνικής ασφάλειας.