Ο Ντόναλντ Τραμπ εκπέμπει μια εικόνα ισχύος, επιρροής και ηγεμονίας μόνο ή κυρίως έναντι των συμμάχων, των υποτακτικών και των εντολοδόχων του, και σχεδόν κανενός άλλου.
Πρόσφατο τελευταίο παράδειγμα, η αντίδραση από το Νέο Δελχί στις οικονομικές απειλές του Τραμπ. Πέρα από την επίσημη τοποθέτηση/δήλωση του εκπροσώπου του υπουργείου εξωτερικών υποθέσεων της Ινδίας (εικόνα), είχαμε τη συνάντηση τόσο του υπουργού Εξωτερικών όσο και του πρωθυπουργού της Ινδίας με τον υπουργό Εξωτερικών της Κίνας, και την επισήμανση του Ναρέντρα Μόντι ότι «από τη συνάντησή μου με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Καζάν πέρυσι, οι σχέσεις Ινδίας-Κίνας έχουν σημειώσει σταθερή πρόοδο, με οδηγό τον σεβασμό των αμοιβαίων συμφερόντων και ευαισθησιών» (Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι μετά τη σύνοδο κορυφής με τον Τραμπ στην Αλάσκα ο Πούτιν τηλεφώνησε στον Ινδό πρωθυπουργό Μόντι).
Οι οικονομικές απειλές των ΗΠΑ του Τραμπ εναντίον της Ινδίας του Μόντι ήρθαν σε συνέχεια της ανεπιθύμητης και μη επιδιωκτέας από ινδικής πλευράς παρέμβασης του πρώτου στη σύγκρουση με το Πακιστάν την άνοιξη. Η σύγκρουση πυροδοτήθηκε από μια τρομοκρατική επίθεση στην περιοχή του Κασμίρ στις 22 Απριλίου 2025, στην οποία σκοτώθηκαν 26 άμαχοι. Η Ινδία ξεκίνησε την επιχείρηση «Sindoor» στις 7 Μαΐου, με στόχο υποτιθέμενες τρομοκρατικές υποδομές στο Πακιστάν, η οποία οδήγησε σε τέσσερις ημέρες έντονων στρατιωτικών συγκρούσεων, στο πλαίσιο των οποίων έλαβε χώρα και αυτό που θεωρείται ως η μεγαλύτερη αερομαχία τουλάχιστον από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Στις 10 Μαΐου 2025 ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός, με τον Τραμπ να ισχυρίζεται ότι η μεσολάβηση των ΗΠΑ ήταν καθοριστική, το ίδιο ισχυρίστηκε και το Πακιστάν (υπήρξε επαναπροσέγγιση και συνεννόηση ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Ισλαμαμπάντ), ενώ η θέση της Ινδίας είναι ότι επρόκειτο για διμερή συμφωνία μεταξύ του ινδικού και του πακιστανικού στρατού.
Σε συνέντευξη που έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας στην οποία συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, ο ρόλος που ισχυρίζεται ότι διαδραμάτισε ο Ντόναλντ Τραμπ με τη μεσολάβησή του για τον τερματισμό της τετραήμερης σύγκρουσης μεταξύ της Ινδίας και του Πακιστάν, όταν ρωτήθηκε για το θέμα αφού χαμογέλασε, δήλωσε: «επιλύσαμε αυτή τη σύγκρουση προς το παρόν, με τη συγκεκριμένη στρατιωτική μορφή, μέσω συμφωνίας και κατανόησης, για την κατάπαυση του πυρός και τον τερματισμό των στρατιωτικών ενεργειών, και αυτό ήταν κάτι που διαπραγματευτήκαμε απευθείας μεταξύ των στρατών των δύο χωρών… αυτή τη στιγμή που υπάρχει μια σύγκρουση στην Ουκρανία, που έχει φτάσει στον τέταρτο χρόνο της. Έχετε μια πολύ σοβαρή κατάσταση, και πάλι, πολύ αιματοχυσία στη Μέση Ανατολή, και υπάρχουν και άλλες πτυχές, η Υεμένη, κ.λπ. Έτσι, αν έχετε, έναν παγκόσμιο ηγέτη που υποστηρίζει την επίλυση των συγκρούσεων και τη διευθέτηση, ως γενική αρχή, αυτό είναι προφανώς ευπρόσδεκτο. Τώρα, οι άνθρωποι μπορούν να έχουν απόψεις για το ποια είναι η καλύτερη πορεία, τι πρέπει να διαπραγματευτεί, ποιος πρέπει να διαπραγματευτεί, αυτό είναι ένα διαφορετικό ζήτημα».
Σε περίπτωση που δεν είναι γνωστό ο Ντόναλντ Τραμπ ο «Μέγας Ειρηνοποιός» έχει τελειώσει ο ίδιος, μόνος του, 6.214.958.637 πολέμους μέσα σε λίγους μήνες, και αυτό για έναν και μόνο λόγο: επειδή η Νορβηγική Επιτροπή των Βραβείων Νόμπελ Ειρήνης αποφάσισε να απονείμει στον Μπαράκ Ομπάμα το Νόμπελ Ειρήνης για το 2009, και έχει λυσσάξει να πάρει και ο ίδιος Νόμπελ Ειρήνης. Αυτός είναι ο λόγος.
Είναι πιθανόν να είπε στους Πακιστανούς: «Παιδιά, θα με προτείνετε για Νόμπελ ειρήνης, σωστά». Ιδού το αποτέλεσμα: η κυβέρνηση του Πακιστάν πρότεινε τον Τραμπ για το βραβείο Νόμπελ ειρήνης. Επίσης, δεν είναι καθόλου απίθανο ο Ντόναλντ Τραμπ να ζήτησε ή να ζητήσει και από τον Βλαντίμιρ Πούτιν να τον προτείνει για Νόμπελ ειρήνης.
Στο βιβλίο του «Μετά την Αυτοκρατορία», ο Εμάνουελ Τοντ είχε μιλήσει για «θεατρικό μιλιταρισμό» των ΗΠΑ που στόχευε να δώσει την εντύπωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής παρέμεναν το απαραίτητο έθνος (indispensable nation) για ολόκληρο τον πλανήτη. Πλέον έχουμε φτάσει στη φάση της «θεατρικής διπλωματίας» από πλευράς ΗΠΑ.
Αυτόν τον Μύθο του Απαραίτητου Έθνους της Μαντλίν Όλμπραϊτ καλλιεργεί ο Ντόναλντ Τραμπ (πέρα από τις προσωπικές του επιδιώξεις), και η ανεπάρκεια, η αδυναμία και η ανικανότητα των ευρωπαϊκών πολιτικών ηγεσιών -είτε αυτές είναι νεοσυντηρητικές, είτε νεοφιλελεύθερες είτε σοσιαλδημοκρατικές- τον επιβεβαιώνει. Μόνο που πλέον οι ΗΠΑ παραμένουν το απαραίτητο έθνος μόνο ή κυρίως για τους συμμάχους, τους υποτελείς τους και τους εντολοδόχους.
Όπως επιμένω, εδώ και χρόνια, «Δυτικοί», Ευρωπαίοι, Αμερικανοί και άλλοι εκπολιτιστές και αυτόκλητοι σωτήρες της ανθρωπότητας, έχουν καταλάβει λάθος την Ινδία, ή μάλλον δεν την έχουν καταλάβει καθόλου, ίσως γιατί τη θεωρούν ως αυτονόητη και δεδομένη (έχω αναφερθεί εκτενώς στην Ινδία στο βιβλίο μου, Το Τέλος της Μεγάλης Παρέκκλισης).
Παρακάτω ακολουθούν δύο ενδεικτικά αποσπάσματα από τοποθετήσεις Ινδών, δημοσίων προσώπων, προκειμένου ο αναγνώστης να έχει μια αίσθηση για το κλίμα που έχει διαμορφωθεί.
Πρώτο απόσπασμα
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν την Ινδία να διαλέξει πλευρά, καθώς οι δασμοί του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να τεθούν σε ισχύ. Η κυβέρνησή του αναφέρεται πλέον σε αυτούς τους δασμούς ως κυρώσεις. Ποια είναι λοιπόν η απάντηση της Νέου Δελχί; Η Ινδία στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα μέσω των ενεργειών της. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ βρίσκεται σε τριήμερη επίσκεψη στη Μόσχα, σηματοδοτώντας τη δεύτερη επίσκεψη υψηλού επιπέδου της Ινδίας στη Ρωσία τις τελευταίες εβδομάδες. Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Ατζίτ Ντοβάλ βρισκόταν στη Ρωσία. Μαζί, θέτουν τις βάσεις για βαθύτερους εμπορικούς δεσμούς και ισχυρότερη αμυντική συνεργασία με τη Μόσχα. Από το πετρέλαιο έως τους κινητήρες αεροσκαφών, η Ινδία και η Ρωσία αναδιατάσσουν τις σχέσεις τους και χτίζουν νέες γέφυρες. Αλλά δεν είναι μόνο η Ρωσία. Η Ινδία συνεργάζεται επίσης με την Κίνα. Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι βρισκόταν στο Νέο Δελχί αυτή την εβδομάδα, σηματοδοτώντας μια αναθέρμανση των σχέσεων. Η Ινδία συμφώνησε να επαναλάβει τις απευθείας πτήσεις προς την Κίνα και οι κανόνες για τη χορήγηση βίζας χαλαρώνουν. Οι δύο χώρες συζητούν μια ευρύτερη επανεκκίνηση των σχέσεών τους».
Δεύτερο απόσπασμα
«Έτσι, ο Τραμπ νόμιζε ότι η Ινδία θα τιμωρούνταν, και θα παρακαλούσε γονατιστή. Αλλά τι συνέβη; Η Ινδία στην πραγματικότητα αποκτά φθηνότερο πετρέλαιο, μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά και ισχυρότερους δεσμούς με τη Ρωσία. Εν τω μεταξύ, η Αμερική εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα. Δημιούργησαν ακόμη και μια νέα δύναμη για να δικαιολογήσουν τις επεμβάσεις (counter-narcotics measures). Αλλά όλοι γνωρίζουν την αλήθεια. Ο αμερικανικός στρατός ξηράς είναι αδύναμος. Θυμηθείτε την παρέλαση της 4ης Ιουλίου. Οι υπέρβαροι, ακατάλληλοι στρατιώτες που παρέλασαν έδειξαν την πραγματική τους κατάσταση. Χωρίς αεροπορική ισχύ και φανταχτερά όπλα, ο αμερικανικός στρατός είναι ένα τίποτα. Το Αφγανιστάν το έδειξε. Το Βιετνάμ το έδειξε. Ακόμα και η Ουκρανία το δείχνει. Γι’ αυτό οι ΗΠΑ δεν στέλνουν τα στρατεύματά τους στην Ουκρανία. Έτσι, η κυριαρχία της Αμερικής σήμερα στέκεται στην άμμο. Αυτές οι τακτικές εκφοβισμού δεν θα διαρκέσουν. Όποια οικονομική ζημιά κι αν υποτίθεται ότι προκαλούσαν αυτοί οι δασμοί, οι αγορές ήδη γνωρίζουν ότι δεν θα συμβεί. Στην πραγματικότητα, η εσωτερική αγορά της Ινδίας είναι ισχυρή… Ειλικρινά, λοιπόν, ακόμη και αν η Αμερική μπλοκάρει ορισμένα ινδικά προϊόντα, δεν έχει σημασία, επειδή η Ρωσία μόλις έδωσε στην Ινδία μια ακόμη ώθηση, καθιστώντας την οικονομία μας ισχυρότερη από πριν».
Στις 20 Αυγούστου 2025 η Ινδία εκτόξευσε με επιτυχία δοκιμαστικό βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς «Agni 5», ο οποίος διαθέτει με πυρηνική ικανότητα. Μια πράξη πυρηνικής αποτροπής. Στις 21 Αυγούστου ο υπουργός εξωτερικών της Ινδίας Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ, μετά από τη συνάντησή του με τον Ρώσο ομόλογό του, Λαβρόφ, δήλωσε «Πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ Ινδίας και Ρωσίας ήταν από τις πιο σταθερές από τις σημαντικότερες σχέσεις στον κόσμο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η γεωπολιτική σύγκλιση, οι επαφές ηγεσίας και το λαϊκό αίσθημα παραμένουν οι βασικοί κινητήριοι μοχλοί τους».
Όπως (υποτίθεται ότι) είπε ο Ναπολέων Βοναπάρτης «ποτέ μην διακόπτεις τον εχθρό σου όταν κάνει μια λάθος κίνηση» ή «ποτέ μην παρεμβαίνεις όταν ο εχθρός σου κάνει λάθος»… Η άλλη παραλλαγή της φράσης που αποδίδεται στον Ναπολέοντα έχει ως εξής: «Ποτέ μην παρεμβαίνεις όταν ο εχθρός σου βρίσκεται σε διαδικασία αυτοκαταστροφής».
Θυμίζω από παλαιότερο κείμενο που δημοσιεύτηκε το 2022, για τον ιδιαίτερο δρόμο της Ινδίας και τις έξι φάσεις της Ινδικής εξωτερικής πολιτικής από την ανεξαρτησία μέχρι σήμερα, τον άξονα ΗΠΑ-Κίνας-Πακιστάν που διαμόρφωσε την πιο απειλητική και επικίνδυνη συνθήκη στην ιστορία του νέου Ινδικού κράτους. Εναρκτήριο γεγονός αποτέλεσε η αποφασιστική νίκη στον Ινδο-Πακιστανικό πόλεμο του 1971 (ή πόλεμο της απελευθέρωσης του Μπανγκλαντές όπως ονομάζεται διαφορετικά), που οδήγησε στην ανεξαρτησία του Ανατολικού Πακιστάν υπό τη μορφή του Μπαγκλαντές, με την παρέμβαση και τη συνεισφορά της ΕΣΣΔ. Είχε προηγηθεί, λίγους μήνες νωρίτερα, η Ινδο-Σοβιετική συνθήκη Φιλίας και Συνεργασίας. Εδώ βρίσκονται τα θεμέλια της εμπιστοσύνης μεταξύ Ινδών και Ρώσων και δυσπιστίας μεταξύ Ινδών και Αμερικανών.
