Στη συνδρομή ψηφιακών εφαρμογών και ρομπότ στην αντιμετώπιση της ανθρώπινης μοναξιάς αλλά και στη ναρκισιστική δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης με αυτά αναφέρθηκε η γνωστή Ιταλίδα ψυχολόγος, ψυχαναλύτρια και συγγραφέας Αλεσάνδρα Λέμα στο πλαίσιο διάλεξης που έδωσε στο Β’ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο του περιοδικού «Θεολογία» στη Θεσσαλονίκη.
Η Αλεσάνδρα Λέμα, που ζει και δουλεύει εδώ και δεκαετίες στο Ηνωμένο Βασίλειο ως πανεπιστημιακή καθηγήτρια, και κλινική-συμβουλευτική ψυχολόγος και ψυχαναλύτρια, αναφέρθηκε εκτενώς στην αδυναμία ορισμένων ανθρώπων να βιώσουν ολοκληρωμένα την έννοια του πένθους όταν χάνουν αγαπημένα πρόσωπα λόγω των σχέσεων που αναπτύσσουν με ψηφιακούς «συντρόφους» και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορούν να μιμηθούν τη φωνή και την παρουσία τεθνεώτων, που είναι γνωστά ως «griefbots».
Υπενθύμισε επίσης τη φράση του Φρόιντ, ο οποίος υποστήριζε ότι η τεχνολογία γεννιέται από τη δυσαρέσκεια του ανθρώπου και σημείωσε ότι οι σύγχρονες συσκευές -ιδίως το κινητό τηλέφωνο- λειτουργούν συχνά ως προέκταση του σώματός μας και ότι δημιουργούν άγχος όταν απομακρυνόμαστε από αυτές.
In a world where technology is rapidly evolving, Eternal You reveals the fascinating story of 'griefbots'.
— Dogwoof (@Dogwoof) June 23, 2024
Watch the trailer here ⬇️ pic.twitter.com/pHg2OQPUvT
Η ανθρώπινη επαφή στην ασώματη τεχνοκρατία
Αναφέρθηκε στη σημασία της αφής στην ανθρώπινη επαφή, η οποία ενισχύει την εγγύτητα, σε αντίθεση με την ασώματη επικοινωνία.
Τα σώματά μας συνδέονται με τον υλικό κόσμο, είπε και πρόσθεσε ότι δεν είμαστε ποτέ πλήρως κυρίαρχοι του εαυτού μας.
Στην εποχή της ασώματης τεχνοκρατίας, εξήγησε, η άρνηση του σώματος ισοδυναμεί με άρνηση της ίδιας μας της ύπαρξης.
Υπογράμμισε δε τη σημασία της ενσώματης εμπειρίας, η οποία παραμένει κρίσιμη για την κατανόηση του εαυτού και της σχέσης μας με τον κόσμο. Ενδεικτικά ανέφερε το παράδειγμα ασθενούς της, που κατόπιν συνεχούς επαφής με ψηφιακό άβαταρ, έφτασε να περιγράφει το σώμα του σαν ένα απλό κέλυφος.
Το σώμα όμως έχει σημασία, καθώς λειτουργεί σαν ένα «νησί», που μας δείχνει το σημείο όπου βρισκόμαστε στον πραγματικό κόσμο.
Τόνισε ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες απειλούν τους χώρους όπου εκδηλώνεται η ετερότητα και τόνισε την ανάγκη να είμαστε πρόθυμοι να δούμε τον εαυτό μας, όπως μας βλέπουν οι άλλοι.
Η Δρ. Λέμα αναφέρθηκε επιπροσθέτως στον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες επιδρούν στην ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του ατόμου και έκανε λόγο για ανθρώπους που βιώνουν τη μοναξιά μπροστά στις οθόνες, σε μια εποχή συνεχούς σύνδεσης, και κάποτε φτάνουν στο σημείο να χάνουν ακόμη και την αίσθηση του χρόνου, καθώς η διάκριση μέρας και νύχτας θολώνει.
Η καθηγήτρια αναφέρθηκε, τέλος, στις εφαρμογές των Griefbots (ρομπότ θλίψης και πένθους), που δημιουργούν την ψευδαίσθηση της επικοινωνίας με προσφιλή άτομα, που έχουν φύγει από τη ζωή. Τέτοιες εφαρμογές, τόνισε, δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας του πένθους και παρότι μάς επιτρέπουν να αναγνωρίσουμε την απώλεια, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συνειδητή και βιωματική εμπειρία του θρήνου
