ΑΘΗΝΑ
11:21
|
04.06.2026
Αν στην πορεία δεν προσπαθήσεις να αλλάξεις τρόπο μετακίνησης και τόπο διαμονής απλά θα εξελίξεις το μέσον και το ενδιαίτημα. Το ίδιο και ως άνθρωπος.
Διονύσης Σαββόπουλος (1944-2025)
Το μοιράζομαι:
Το εκτυπώνω

Τον Σαββόπουλο τον γνώρισα σε μικρή ηλικία την εποχή που όποιος είχε κάτι να πει μπορούσε να το πει και να πιάσει τόπο. Ήταν η εποχή της λεγόμενης «μεταπολίτευσης». Την εποχή εκείνη ήμουν οκτώ χρόνων και τα μεγάλα μου ξαδέλφια πάνω από τα 20 και ήταν αυτά που μου έδωσαν τα πρώτα ερεθίσματα από τον μουσικό κόσμο του Σαββόπουλου.

Πρώτα η «Συννεφούλα» που ήταν πιο κοντά στις παιδικές μου αναζητήσεις. Σύντομα ήρθαν και τα υπόλοιπα τραγούδια που ικανοποιούσαν τις εφηβικές μου ανησυχίες. Μετά όμως μεγαλώνοντας τίποτα. Ο Σαββόπουλος έπαψε να δονεί τη σκέψη και την ψυχή μου. Κάτι πήγαν να κάνουν τα «Τραπεζάκια» για ένα μικρό διάστημα, αλλά στεκόμενος κριτικά απέναντι στο πόνημα δεν γλίστρησα στην παγίδα.

Ο Σαββόπουλος παραπονιόταν για τα Χατζηδάκια και τα Θοδωράκια που δεν του άφηναν χώρο να «χορτάσει». Έτσι έσκυψε κάτω από το τραπέζι και ασχολήθηκε με τα ψίχουλα που δεν μπορούσαν να πιάσουν «μεγάλοι». Ή τέλος πάντων δεν τα ανέδειξαν στην ένταση που πιθανά να τους άξιζε κατά την κρίση του Σαββόπουλου.

Η θεματική του έχει να κάνει με τη μικρή εικόνα των πραγμάτων, τη χαμένη τρυφερότητα της μεταπολεμικής Ελλάδας, την αγανάκτηση εκείνης της μερίδας της γενιάς του Πολυτεχνείου που δεν βολεύτηκε σε δημόσιους ή κομματικούς θώκους, την αναδυόμενη -εκείνη την εποχή- συναισθηματική κούραση μια κοινωνίας που ασθμαίνει να φτάσει το καρότο που κάθε φορά κρεμάνε μπροστά της. Όλο αυτό τελικά κατέληξε να θωπεύει την πιο αδύναμη και ποταπή πλευρά του νεοέλληνα. Την αδυναμία να αντιμετωπίσει το «τραύμα», τη διολίσθηση στον συναισθηματισμό, στη δραματοποίηση, στο μελό. Αυτό τον νεοέλληνα που λίγο αργότερα θα τον αποκαλέσει «κωλοέλληνα».

Ο Σαββόπουλος πυροδότησε, ανεξάρτητα από τα κίνητρά του, με τη στάση του στα μουσικά δρώμενα της εποχής του μια διαδικασία που μέχρι σήμερα κρατάει καλά. Με τον Σαββόπουλο εμφανίζεται η μορφή του τραγουδοποιού, του ανθρώπου που γράφει τους στίχους και τη μουσική και κάνει και την ερμηνεία. Επαναπροσδιορίζεται δηλαδή, ο δημιουργός της παραδοσιακής λαϊκής μουσικής στο περιβάλλον του άστεως πλέον. Αυτή η δυναμική είναι αποτέλεσμα και της ανάγκης των ανθρώπων που συνωθήθηκαν στις μεγάλες πόλεις από το 1949 και μετά, φέρνοντας μαζί τους την κουλτούρα της λαϊκής παράδοσης της υπαίθρου ζωής και που από τότε μέχρι μετά τη «μεταπολίτευση» παραμένουν μουγκοί στην πολιτισμική τους έκφραση. Υπάρχουν βέβαια τα, λαϊκά λεγόμενα, τραγούδια της εποχής αυτής που εκφράζουν μεν τον κοινωνικό νταλκά για τη μη πραγματοποιημένη ανατροπή αλλά αδυνατούν ή δεν θέλουν, να εκφράσουν την όποια ριζοσπαστικότητα. Στη ουσία τους είναι και παραμένουν θρήνοι.

Ο Σαββόπουλος, λοιπόν, πιάνει αυτό το νήμα και το διεγείρει. Η εποχή είναι πρόσφορη. Η ριζοσπαστικότητα κάνει πάρτι στους δρόμους. Ό,τι και να εξαγγείλει θα βρει ευήκοα ώτα. Ακόμα και ο «αντιγραμμένος» εξάγγελος. Η «δουλειά» δείχνει εύκολη για έναν ταλαντούχο άνθρωπο σαν τον «Νιόνιο». Δεν έχει ανάγκη πλέον να τσακώνεται με τα Χατζηδάκια και τα Θοδωράκια. Τώρα έχει και εκείνος αναγνωριστικό υποκοριστικό: «Νιόνιος» σε αντιδιαστολή με το Μάνος και Μίκης, μόνο που δεν το έβαλε προμετωπίδα σε κανέναν δίσκο του.

Τελικά ο Σαββόπουλος ήταν ένας ταλέντο που χαραμίστηκε στην αναζήτηση «τροφής» την οποία τελικά φαίνεται ότι βρήκε σε επάρκεια. Από την παράγκα μέχρι την αυλή του Κοτσολιούτσου η απόσταση είναι τεράστια και κανένα ιδεολόγημα δεν την καλύπτει. Μόνο η κωλοτούμπα. Έτσι κι αλλιώς μας είχε συνηθίσει σε τσιρκολάνικες εμφανίσεις.

Το καλλιτεχνικό έργο αποστασιοποιείται από τον καλλιτέχνη όσο κι αν ο νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας το συνδέει με αυτόν εφ’ όρου ζωής. Και ναι, η συγκέντρωση της ΕΦΕΕ πάντα θα με συγκινεί και θα με συνεγείρει, ο Μπάλος θα βάζει φωτιά στην ψυχή μου και πάντα η θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη θα με βασανίζει. Αυτά είναι πλέον μέρος της νεοελληνικής μουσικής πραγματικότητας συνδεδεμένα και καταχωρημένα στο συλλογικό και στο ατομικό συνειδητό ανεξάρτητα από τον δημιουργό τους. Έχουν τη δική τους πολιτική διαδρομή ακλόνητα δεμένη με την εποχή τους.

Δεν συμμερίζομαι την, μεσσιανικής εν πολλοίς αντίληψη, άρρηκτη σύνδεση του δημιουργού με το έργο του. Αυτή υπάρχει στο αγοραίο πεδίο και μόνο για την επιβίωση του καλλιτέχνη.

Ως καλλιτέχνης ξεκινώντας, λοιπόν, από μια παράγκα με ένα φορτηγό αν στην πορεία δεν προσπαθήσεις να αλλάξεις τρόπο μετακίνησης και τόπο διαμονής απλά θα εξελίξεις το μέσον και το ενδιαίτημα. Το ίδιο και ως άνθρωπος.

Το μοιράζομαι:
Το εκτυπώνω
ΣΥΝΑΦΗ

Δεν υφίσταται από σήμερα κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Αριστεράς

ΟΠΕΚΕΠΕ: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα σε Αγρίνιο και Κοζάνη-14 συνολικά οι συλλήψεις

«6ος Αγώνας RUN BIKE CARE 2026» την Κυριακή 7 Ιουνίου-Ποιες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις θα ισχύσουν

Αυτοκίνητο έπεσε στο λιμάνι του Πειραιά-Νεκρός ο οδηγός (upd)

Γραφτείτε συνδρομητές
Ενισχύστε την προσπάθεια του Κοσμοδρομίου με μια συνδρομή από €1/μήνα