Επιστρέφοντας στο Πεκίνο παρακολουθήσαμε το Φόρουμ Lanting με τίτλο «Προωθώντας την παγκόσμια διακυβέρνηση για να οικοδομήσουμε μια κοινότητα κοινού μέλλοντoς για την ανθρωπότητα». Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι, ο οποίος εξήγησε τη νέα πρόταση της Κίνας για μεταρρύθμιση του διεθνούς συστήματος διακυβέρνησης.
H «Πρωτοβουλία για την Παγκόσμια Διακυβέρνηση» (GGI) προτάθηκε πριν ένα μήνα από τον Κινέζο πρόεδρο κατά τη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιαντζίν για τον εορτασμό της 80ής επετείου των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Κινέζος ΥΠΕΞ εξήγησε ότι η κινέζικη πρωτοβουλία βασίζεται σε πέντε βασικές έννοιες: την τήρηση της κυρίαρχης ισότητας, την τήρηση του διεθνούς κράτους δικαίου, την εφαρμογή της πολυμερούς προσέγγισης, την υπεράσπιση μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης και την εστίαση στην ανάληψη πραγματικών δράσεων.
Προειδοποίησε πως το διεθνές σύστημα με πυρήνα τα Ηνωμένα Έθνη κινδυνεύει, καθώς «τα απομεινάρια της μονομερούς προσέγγισης αναδύονται ξανά», σπρώχνοντας τον κόσμο «πίσω στον νόμο της ζούγκλας». Απέναντι σε αυτό τον κίνδυνο, η κινέζικη πρωτοβουλία είναι «μια επίκαιρη έκκληση για αλληλεγγύη σε έναν κόσμο που απειλείται από κατακερματισμό»· είναι η «κινεζική απάντηση» στο πώς να βελτιώσουμε την παγκόσμια διακυβέρνηση ώστε να προσαρμοστεί στον επερχόμενο πολυπολικό κόσμο. Όπως άλλωστε τόνισε η ιστορική τάση προς την πολυπολικότητα είναι μη αναστρέψιμη, παρά τις αποφάσεις κάποιων, εννοώντας προφανώς τις ΗΠΑ, «να εγκαταλείψουν διεθνείς οργανισμούς και συμφωνίες και να κλειστούν σε μονομερείς συνασπισμούς».
Γι’ αυτό η πρωτοβουλία, που υποστηρίζεται ήδη από περισσότερες από 140 χώρες και διεθνείς οργανισμούς, στοχεύει «να καταστήσει το παγκόσμιο σύστημα διακυβέρνησης πιο δίκαιο και ισότιμο και να τους ενώσει όλους στην κατεύθυνση μιας κοινότητας με κοινό μέλλον για την ανθρωπότητα». Με τον όρο «κοινότητα με κοινό μέλλον για την ανθρωπότητα» το ΚΚΚ περιγράφει το διεθνές όραμά του για την οικοδόμηση ενός ανοιχτού, χωρίς αποκλεισμούς, καθαρού και όμορφου κόσμου με διαρκή ειρήνη, καθολική ασφάλεια και κοινή ευημερία.
Ο Γουάνγκ ανέφερε η ισότιμη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών στη λήψη σημαντικών αποφάσεων είναι το «κλειδί» για μια δίκαιη και αποτελεσματική παγκόσμια διακυβέρνηση. Ενδεικτικά, κάλεσε σε μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ώστε να ακούγεται η φωνή των αναπτυσσόμενων χωρών, τονίζοντας πως το διεθνές όργανο «δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις προσδοκίες της διεθνούς κοινότητας». Στο σημείο αυτό αξίζει να υπενθυμίσουμε την κατάχρηση του βέτο από τις ΗΠΑ στα ψηφίσματα του ΣΑ για τη γενοκτονία στη Γάζα, κάτι που δικαιώνει πλήρως τη θέση της Κίνας. Όπως ανέφερε σε άλλο σημείο ο Κινέζος ΥΠΕΞ «κανείς δεν πρέπει να επιτρέπεται να παραλύει τα Ηνωμένα Έθνη».
Ο Γουάνγκ χαιρέτισε την εκτόνωση της ανθρωπιστικής κρίσης στην Παλαιστίνη κατά την πρώτη φάση της συμφωνίας, αλλά προειδοποίησε πως «η ειρήνη παραμένει εύθραυστη» όσο δεν υπάρχει μια «μόνιμη και διαρκής κατάπαυση πυρός» με αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους. Στο φόντο της αποικιακής πρότασης Τραμπ για επιβολή ξένης διοίκησης στη Γάζα, ο ΥΠΕΞ της Κίνας επεσήμανε την σημασία της αρχής «οι Παλαιστίνιοι να κυβερνούν την Παλαιστίνη». Για την Ουκρανία, επανέλαβε την πρόθεση της Κίνας να συμβάλει στις ειρηνευτικές συνομιλίες, οι οποίες υπενθυμίζουμε πως σύμφωνα με το Πεκίνο πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ασφάλεια της Ρωσίας.
Ο Γουάνγκ ανακοίνωσε πως η Κίνα δεν θα επιδιώξει εκ νέου την ειδική μεταχείριση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, λέγοντας πως με τον τρόπο αυτό δίνει «ψήφο εμπιστοσύνης στο διεθνές εμπορικό σύστημα». Αντίστοιχα, σε άλλη μια έμμεση αναφορά προς τις ΗΠΑ, τις κάλεσε να σταματήσουν να πολιτικοποιούν τα οικονομικά και εμπορικά ζητήματα, να κατακερματίζουν την παγκόσμια αγορά και να κάνουν εμπορικούς και δασμολογικούς πολέμους.
Πριν κάποιες δεκαετίες ελάχιστοι θα περίμεναν πως το Πεκίνο θα εγκαλούσε την Ουάσιγκτον για κάτι τέτοιο. Η παγκοσμιοποίηση προωθήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες σαν όχημα ιμπεριαλιστικής εξάπλωσης με τη μορφή της «αμερικανοποίησης». Όταν η Κίνα ξεκίνησε να ανοίγει την οικονομία της, οι αμερικανικές εταιρείες βρήκαν μια τεράστια αγορά και φθηνά εργατικά χέρια . Όμως μέσω του ανοίγματος η Κίνα κατάφερε να αναπτύξει τις παραγωγικές της δυνάμεις, χωρίς αλλάξει το πολιτικό της μοντέλο όπως ήλπιζαν οι Δυτικοί. Πλέον, όχι μόνο μπορεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ, αλλά βοηθάει στην ανάπτυξη και άλλων χωρών του Παγκόσμιου Νότου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αισθάνονται ότι τα προνόμιά τους απειλούνται από την ειρηνική ανάπτυξη των αναπτυσσόμενων χωρών και κλείνουν τις πόρτες τους, καλώντας τους συμμάχους του να κάνουν το ίδιο με το καρότο και με το μαστίγιο. Έτσι ενώ ο Τραμπ έχει εξαπολύσει ένα πόλεμο δασμών εναντίον εχθρών και φίλων, ο Κινέζος ΥΠΕΞ δεσμεύτηκε πως η χώρα του «θα ανοίξει την πόρτα της περισσότερο», ανακοινώνοντας μηδενικούς δασμούς στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και στις αφρικανικές χώρες.
Ανάμεσα στις δεσμεύσεις που ανακοίνωσε είναι ένας Παγκόσμιος Μηχανισμός Ανάπτυξης για τις χώρες του Νότου μεταξύ Κίνας και ΟΗΕ και ένα Παγκόσμιο Κέντρο για Βιώσιμη Ανάπτυξη σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για την επιτάχυνση της εφαρμογής της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Επιπλέον, δεσμεύτηκε πως η Κίνα θα κάνει το καλύτερο βάσει της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα (από την οποία έχουν αποχωρήσει οι ΗΠΑ), καλώντας τις ανεπτυγμένες χώρες να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους για μείωση των εκπομπών και παροχή υποστήριξης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ειδική αναφορά έκανε στις προσπάθειες της Κίνας για ενδυνάμωση των γυναικών, με αφορμή την πρόσφατη Συνάντηση Παγκόσμιων Ηγετών για τις Γυναίκες στο Πεκίνο.
Ο Γουάνγκ εξέφρασε τη δέσμευση της Κίνας θα προωθήσει την οικοδόμηση μιας Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών της Ασίας-Ειρηνικού από τη θέση της εκ περιτροπής προεδρίας της Οικονομικής Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού (APEC), Ακόμα, τόνισε πως το Πεκίνο υποστηρίζει τη διεύρυνση των BRICS και την επέκταση της συνεργασίας του SCO με τον ΟΗΕ, στα πλαίσια του νέου διεθνούς συστήματος διακυβέρνησης.
Σε σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη, ανέφερε πως θα πρέπει να υπηρετεί την ανθρωπότητα και να μην μονοπωλείται από λίγες χώρες, ανακοινώνοντας την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Συνεργασίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (WAICO), με σκοπό την υποστήριξη του Παγκόσμιου Νότου.
Η Κίνα έχει δηλώσει την ετοιμότητά της σε περίπτωση οικονομική ή στρατιωτικής σύγκρουσης. Ωστόσο, όπως επαναλαμβάνει και αποδείχθηκε στην πρόσφατη συνάντηση Σι-Τραμπ, είναι πάντα ανοιχτή σε διαπραγματεύσεις, προκρίνοντας την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Άλλωστε, γνωρίζει πως η ίδια και ο υπόλοιπος Παγκόσμιος Νότος χρειάζονται ειρήνη για να συνεχίσουν να αναπτύσσονται. Αντίθετα, αυτοί που προκαλούν και διαιωνίζουν τους πολέμους είναι όσοι θέλουν να σταματήσουν την άνοδο των αναπτυσσόμενων χωρών και του πολυπολικού κόσμου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γουάνγκ μίλησε για την πρόσφατη ίδρυση του Διεθνούς Οργανισμού Διαμεσολάβησης (IOMed) στο Χόνγκ Κόνγκ. Πρόκειται για τον πρώτο διακυβερνητικό οργανισμό για ειρηνική επίλυση των διαφορών μέσω διαμεσολάβησης, με ιδρυτικά μέλη την Κίνα, την Αλγερία, τη Λευκορωσία, την Καμπότζη, το Τζιμπουτί, την Ινδονησία, το Λάος, το Πακιστάν, τη Σερβία και το Σουδάν. Είναι μια προσφορά της Κίνας στην παγκόσμια ειρήνη και καλεί τις άλλες χώρες να συνταχθούν σε αυτή την προσπάθεια.
Μετά την ομιλία του Κινέζου ΥΠΕΞ ακολούθησε πάνελ όπου συμμετείχαν ο πρώην Εκτελεστικός Διευθυντής του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών Έρικ Σόλχαϊμ, η πρώην γενική διευθύντρια της UNESCO Ιρίνα Μπόκοβα, ο καθηγητής Γράχαμ Άλισον του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και ο πρόεδρος της Ασιατικής Τράπεζας Επενδύσεων σε Υποδομές Τζι Λικούν, χαιρετίζοντας την κινεζική πρωτοβουλία για τη μεταρρύθμιση του διεθνούς συστήματος διακυβέρνησης.
Μια σύνθεση που φανερώνει την αποτυχία των ΗΠΑ να απομονώσουν την Κίνα και εξηγεί τη δική τους… αυτοεξορία.
Διαβάστε επίσης:
