Εκδήλωση της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ρόδου πραγματοποιήθηκε το βράδυ της 8ης Νοέμβρη σε κεντρικό ξενοδοχείο του νησιού για την παρουσίαση του βιβλίου του Μάικλ Φρανκ, «Εκατό Σάββατα» των εκδόσεων «Ίκαρος».
Κεντρική ηρωίδα του βιβλίου είναι η επιζήσασα του Ολοκαυτώματος, Στέλλα Λεβή την οποία ο συγγραφέας συνάντησε τυχαία στη Νέα Υόρκη όταν εκείνη ήταν 92 ετών (ενώ σήμερα είναι 103) και έδινε μία διάλεξη στο Casa Italiana του Πανεπιστημίου της Ν. Υόρκης.
Σε αυτή τη συνάντηση η Στέλλα Λεβή ζήτησε από τον Μ. Φρανκ να τη βοηθήσει να επιμεληθεί μία ομιλία της για τη ζωή στην Τζουντερία της Ρόδου κάτι που έμελλε να διαρκέσει… «100 Σάββατα» όπως μαρτυρά και ο τίτλος του βιβλίου.
Μέσα από αυτά τα εκατό Σάββατα, η Στέλλα ξεδιπλώνει τη ζωή της σαν παραμύθι και μαρτυρία μαζί: από το ηλιόλουστο νησί του παιδικού της παραδείσου, στους εφιάλτες των στρατοπέδων συγκέντρωσης, κι έπειτα στη Νέα Υόρκη, ως μία από τους μόλις 150 επιζώντες Εβραίους της Ρόδου. Μια σύγχρονη Σεχραζάτ του Greenwich Village, που αφηγείται όχι για να κερδίσει τη ζωή της, αλλά για να χαρίσει ζωή στη μνήμη των άλλων.
«Το βιβλίο αυτό, όπως η καλή λογοτεχνία, ανασυστήνει το παρελθόν μέσα από τα θραύσματα, για να φτάσει εντέλει σε μια προσέγγιση που καταφέρνει όχι μόνο να μην προδώσει το ιστορικό παρελθόν αλλά και να το αναδείξει σε ένα πολυεπίπεδο και βαθύτερο τρόπο από τη μεταγραφή μιας προφορικής ιστορίας. Σε ένα πρώτο επίπεδο είναι η ιστορία της Τζουντερίας. Όσο είναι αυτό, άλλο τόσο είναι μια έμφυλη ιστορία της ενηλικίωσης μιας εβραιοπούλας, των διλημμάτων, των ονείρων, των φλερτ, της μάχης μεταξύ παράδοσης και εσωτερικότητας, των ρόλων της καλής κόρης αλλά και της ανεξαρτησίας», ανέφερε χαρακτηριστικά επίκουρος καθηγητής Ιστορίας Εβραϊκών Κοινοτήτων του ΑΠΘ, Γιώργος Αντωνίου, άνοιξε την εκδήλωση με λόγια γεμάτα θέρμη για «ένα από τα πιο εντυπωσιακά και επιδραστικά βιβλία» που διάβασε φέτος.
Ο Αντωνίου υπενθύμισε πως η Τζουντερία δεν ήταν απλώς τόπος, αλλά τρόπος ζωής, σύμπλεγμα φωνών και εμπειριών. Και πως το βιβλίο του Frank κατορθώνει να αναστήσει όχι μόνο τον χώρο, αλλά και το ψυχικό τοπίο μιας εποχής που έσβησε με τον πιο βίαιο τρόπο.
Η Στέλλα Λεβή, στα 103 της χρόνια, συνεχίζει να ζει στη Νέα Υόρκη. Από το Greenwich Village, όπου κάθε Σάββατο αφηγούνταν στον Michael Frank τις ιστορίες της Ρόδου, στέλνει ένα μήνυμα πέρα από χρόνο και θάνατο: πως η μνήμη, όταν ειπωθεί με ειλικρίνεια και αγάπη, μπορεί να γίνει φως.
Τελευταία φορά που η Στέλλα Λεβή επισκέφθηκε τη Ρόδο ήταν το 2019. Στη Ρόδο επιθυμεί να επιστρέψει και για το «τελευταίο ταξίδι» ώστε να επιστρέψει το σώμα της στη γενέθλια γη, σύμφωνα με τη διευθύντρια της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ρόδου και στενή της φίλη Κάρμεν Κοέν.
