Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου έχει γνωρίσει ραγδαίους και επικίνδυνους μετασχηματισμούς, που δεν μπορούν να διαχωριστούν από τη συνεχιζόμενη επιθετικότητα στη Λωρίδα της Γάζας, ούτε από τις προσπάθειες επανασχεδιασμού των χαρτών περιφερειακής επιρροής στο πλαίσιο της ασφάλειας, της ενέργειας και της λεγόμενης «επόμενης μέρας».
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αναδεικνύεται ως ένας από τους παράγοντες που σταδιακά εντάσσονται σε στρατιωτικές εξισώσεις ασφαλείας που υπερβαίνουν τα πραγματικά συμφέροντα της χώρας και δεν εξυπηρετούν την περιφερειακή σταθερότητα ή τη διεθνή δικαιοσύνη.
Τις επόμενες ημέρες και συγκεκριμένα σήμερα, Δευτέρα, 22/12 θα πραγματοποιηθεί στο Ισραήλ τριμερής συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, για να συζητηθούν θέματα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, κυρίως στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας.
Αυτή η συνάντηση έρχεται σε μια πολύ ευαίσθητη στιγμή, καθώς διεξάγεται ενώ ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει διεθνή νομική δίωξη στο φόντο σοβαρών εγκλημάτων και παραβιάσεων που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του γενοκτονικού πολέμου στη Γάζα. Αυτό και μόνο εγείρει πολιτικά και ηθικά ερωτήματα σχετικά με τη φύση των εταιρικών σχέσεων που δημιουργούνται υπό το πρίσμα αυτής της πραγματικότητας, πέρα από τα όρια νομικής και πολιτικής ευθύνης που προκύπτουν από οποιαδήποτε ανάμειξη στη σημερινή «διευθέτηση» στο κατεχόμενο κράτος της Παλαιστίνης.
Πολιτικό και νομικό ρίσκο
Σε αυτό το πλαίσιο, το θέμα της συμμετοχής της Ελλάδας στη λεγόμενη φάση της «επόμενης ημέρας» στη Γάζα τίθεται εκ νέου χωρίς τη συμμετοχή του της PLO ως κατόχου της πολιτικής και γεωγραφικής δικαιοδοσίας.
Αυτή η συμμετοχή μπορεί να φαίνεται εκ πρώτης όψεως τεχνική ή ανθρωπιστική, αλλά στην ουσία της ενέχει μεγάλους πολιτικούς και νομικούς κινδύνους. Συμμετέχοντας στη διαχείριση των συνεπειών της επιθετικότητας και του πολέμου, χωρίς να αντιμετωπιστούν οι κατοχικές ρίζες και η απουσία πολιτικής λύσης, σημαίνει ουσιαστικά συμβολή στη διαιώνιση μιας πραγματικότητας που επιβάλλεται από την ισραηλινή στρατιωτική δύναμη με αμερικανική συμμετοχή, όχι τον τερματισμό της.
Οι διαστάσεις αυτού της παρέμβασης γίνονται πιο ξεκάθαρες μέσα από όσα δημοσίευσε η εβραϊκή εφημερίδα «Maariv», η οποία αποκάλυψε ότι το Ισραήλ έχει πράγματι αρχίσει να αναπτύσσει και να οικοδομεί μια περιφερειακή συμμαχία που περιλαμβάνει Ελλάδα και Κύπρο, με στόχο να αντιμετωπίσει αυτό που περιγράφει ως «τουρκική επέκταση» στην ανατολική Μεσόγειο στη Λιβύη, τη Συρία και τη Γάζα. Σύμφωνα με την εφημερίδα, το θέμα δεν περιορίστηκε στον πολιτικό συντονισμό, αλλά ανατέθηκε στον διοικητή της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας να ηγηθεί απευθείας συνεννόηση σε στρατιωτικό επίπεδο, που περιελάμβανε τριμερείς συναντήσεις με ομολόγους του σε Ελλάδα και Κύπρο και συνεργασίες για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων συστημάτων αεράμυνας.
Το πιο επικίνδυνο σε αυτό το πλαίσιο είναι η ισραηλινή αντίληψη της Κύπρου ως προηγμένου «αεροπλανοφόρου», καθώς τα αεροδρόμιά της έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί ως στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις για την ισραηλινή αεροπορία κατά τη διάρκεια της γενοκτονικής επίθεσης και του πολέμου και διεξάγεται εκπαίδευση για τη χρήση της σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτή η προοπτική εγείρει εύλογα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο που προτίθεται να παίξει η Ελλάδα στο μέλλον. Είναι ο ρόλος ενός εταίρου στη διατήρηση της σταθερότητας ή μια προηγμένη πλατφόρμα σε περιφερειακές συγκρούσεις που μπορεί να μετατραπούν σε ανοιχτούς πολέμους που δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα του ελληνικού λαού ή την ασφάλειά του, σύμφωνα με το αμερικανικό όραμα για την περιοχή;
Η σύνδεση της Γάζας με τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και σε θέματα που αφορούν ενεργειακές συμφωνίες και κινήσεις εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης συμφωνίας μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ για εξαγωγές ισραηλινού αερίου στο Κάιρο ως το 2040 (συμφωνία αξίας 35 δις. δολαρίων), αεροπορικών διαδρόμων και στρατιωτικών συμμαχιών αποκαλύπτει ότι η συζήτηση για «μη στρατιωτική» ελληνική συμμετοχή κρύβει πίσω της ένα ευρύτερο σχέδιο στρατιωτικοποίησης της περιοχής. Είναι ένα σχέδιο που εγκυμονεί πραγματικούς κινδύνους για την περιφερειακή σταθερότητα και βάζει την Ελλάδα μπροστά σε επιλογές που ενδέχεται να έρχονται σε σύγκρουση με την πολιτική ιστορία του λαού της να αντιστέκεται σε κατακτητικούς πολέμους είτε επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας, είτε επί Ναζιστικής Γερμανίας αργότερα, σε αντίθεση με τις αρχές του διεθνούς δικαίου με τις οποίες η Ελλάδα δεσμεύεται.
Από την άλλη, δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς τη θέση του φιλικού ελληνικού λαού, ο οποίος εκφράζει ξεκάθαρα καθημερινά τη βαθιά του αλληλεγγύη προς τον παλαιστινιακό μας λαό και τον δίκαιο αγώνα του.
Η Ελλάδα έγινε πρόσφατα «θέατρο», όπως και σε προηγούμενες δεκαετίες, σε μια σειρά λαϊκών, συνδικαλιστικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων για την υποστήριξη της Παλαιστίνης, σε ορισμένες από τις οποίες συμμετείχα, συμπεριλαμβανομένης της συνέντευξης Τύπου του Συλλόγου «Μανώλης Γλέζος», όπου ξεκίνησε εκστρατεία υπογραφών προκειμένου η ελληνική κυβέρνηση να λάβει σοβαρά μέτρα για να πιέσει το Ισραήλ να απελευθερώσει όλους τους κρατούμενους, συμπεριλαμβανομένου του πολιτικού ηγέτη Μαρουάν Μπαργούτι. Αυτό το λαϊκό κίνημα αντικατοπτρίζει ξεκάθαρα το χάσμα ανάμεσα στη γενική διάθεση του ελληνικού λαού και της ελληνικής δεξιάς κυβέρνησης επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα έχει ακόμη την ευκαιρία να σταθεί στο πλευρό της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αυτό που χρειάζεται σήμερα η Γάζα δεν είναι πρόσθετες δυνάμεις ούτε νέες ρυθμίσεις ασφαλείας που θα στηρίξουν την κατοχή και να οδηγήσουν στον διαχωρισμό της Λωρίδας από τη Δυτική Όχθη, αλλά να σταματήσει η ισραηλινή επιθετικότητα, να τερματιστεί η κατοχή και να ξεκινήσει μια πραγματική πολιτική πορεία βασισμένη στο διεθνές δίκαιο και τα διεθνή ψηφίσματα.
Αν η Ελλάδα θέλει να διαδραματίσει θετικό και επιδραστικό ρόλο στην περιοχή, ο φυσικός της ρόλος είναι να στηρίξει αυτό το μονοπάτι ξεκάθαρα χωρίς διπλά μέτρα και σταθμά, δίχως πολιτική υποκρισία και όχι να εμπλέκεται σε αμφιλεγόμενα στρατιωτικά σχέδια που μπορεί να της κοστίσουν ιστορικά και πολιτικά.
Σε αυτή την πολύ περίπλοκη περιφερειακή συγκυρία, καθίσταται απαραίτητο να γίνει διάκριση μεταξύ εταιρικών σχέσεων που υπηρετούν την ειρήνη και την ασφάλεια και εκείνων που παρασύρουν τις χώρες σε πολέμους άλλων. Η Ελλάδα, με την ιστορία της, τον αγώνα του λαού της και τη δημοκρατική της πείρα, καλείται σήμερα να κάνει μία επιλογή που θα συνάδει με τις αξίες και τα συμφέροντά της και με τη φωνή του λαού της, των προοδευτικών δυνάμεών της, του ιδρυτή του σύγχρονου κράτους της Ανδρέα Παπανδρέου και των λαών του κόσμου σε αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη.
