Ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δεσμεύτηκε να αναδιοργανώσει την οικονομία του Ιράν που αντιμετωπίζει δυσκολίες, λέγοντας ότι η κυβέρνησή του είναι «έτοιμη να ακούσει τον λαό της» μετά από δύο εβδομάδες ολοένα και πιο βίαιων διαδηλώσεων σε εθνικό επίπεδο, αναφέρει το Al Jazeera.
Ο Πεζεσκιάν υιοθέτησε μια συμφιλιωτική προσέγγιση κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης στην κρατική τηλεόραση την Κυριακή, λέγοντας ότι η κυβέρνησή του, η οποία βρίσκεται σε δύσκολη θέση, ήταν αποφασισμένη να επιλύσει τα οικονομικά προβλήματα της χώρας, ενώ παράλληλα κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι υποκινούν θανατηφόρες αναταραχές.
Η κρίση ξέσπασε μετά την κατακόρυφη πτώση του ιρανικού νομίσματος στα τέλη Δεκεμβρίου μετά από χρόνια οικονομικής πίεσης, πυροδοτώντας μαζικές διαμαρτυρίες για το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και τον πληθωρισμό. Αυτές οι διαμαρτυρίες έχουν έκτοτε αποκτήσει πιο πολιτικό και αντικυβερνητικό χαρακτήρα.
Ο πρόεδρος κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι προσπαθούν να «σπείρουν χάος και αταξία» κατευθύνοντας στοιχεία της αναταραχής και κάλεσε τους Ιρανούς να αποστασιοποιηθούν από αυτό που περιέγραψε ως «ταραξίες και τρομοκράτες».
Οι διαδηλώσεις είναι οι μεγαλύτερες στο Ιράν από το κίνημα διαμαρτυρίας του 2022-2023 που πυροδοτήθηκε από τον θάνατο κατά τη διάρκεια της κράτησης της Μαχσά Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί για φερόμενη παραβίαση του αυστηρού ενδυματολογικού κώδικα για τις γυναίκες.
«Οι άνθρωποι έχουν ανησυχίες. Θα πρέπει να καθίσουμε μαζί τους και, αν είναι καθήκον μας, θα πρέπει να επιλύσουμε τις ανησυχίες τους», δήλωσε ο Πεζεσκιάν. «Αλλά το υψηλότερο καθήκον είναι να μην επιτρέψουμε σε μια ομάδα ταραχοποιών να έρθει και να καταστρέψει ολόκληρη την κοινωνία».
Ο Τοχίντ Ασαντί, ανταποκριτής του Al Jazeera στην Τεχεράνη, δήλωσε ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι πέρασαν την περασμένη εβδομάδα προσπαθώντας να κάνουν μια διάκριση μεταξύ διαδηλωτών και αυτών που περιέγραψαν ως εκπαιδευμένους στο εξωτερικό ταραξίες.
Ο Ασαντί πρόσθεσε ότι ανώτεροι αξιωματούχοι αναγνώρισαν την οργή του κοινού ως δικαιολογημένη, επικαλούμενοι «τις εκτινάξεις των τιμών, τον υψηλό πληθωρισμό και τη δραστική υποτίμηση του τοπικού νομίσματος που αυτή τη στιγμή ασκεί τεράστια πίεση στις τσέπες των ντόπιων».
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι 109 μέλη του προσωπικού ασφαλείας έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ ενίσχυσε τη διάκριση μεταξύ ειρηνικών και ένοπλων διαδηλωτών κατά τη διάρκεια δηλώσεών του προς τους νομοθέτες την Κυριακή, λέγοντας ότι το Ιράν αναγνωρίζει «τις ειρηνικές διαμαρτυρίες του λαού για οικονομικά ζητήματα», αλλά θα αντιταχθεί στους «τρομοκράτες».
Πρώην διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο Καλιμπάφ εξέδωσε επίσης μια αυστηρή προειδοποίηση προς την Ουάσινγκτον αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με στρατιωτική δράση εάν οι ιρανικές αρχές σκοτώσουν διαδηλωτές.
«Σε περίπτωση επίθεσης στο Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη [Ισραήλ] καθώς και όλες οι αμερικανικές βάσεις και πλοία θα είναι ο νόμιμος στόχος μας», είπε καθώς ορισμένοι νομοθέτες φέρεται να φώναζαν αντιαμερικανικά συνθήματα.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι ΗΠΑ ήταν «έτοιμες να βοηθήσουν» το Ιράν, υπονοώντας πιθανές επιθέσεις αλλά αποκλείοντας την αποστολή χερσαίων στρατευμάτων. Τα σχόλιά του αντιπροσώπευαν μια σημαντική κλιμάκωση καθώς η Τεχεράνη αντιμετωπίζει την πιο σοβαρή εσωτερική πρόκληση εδώ και χρόνια.
Το Υπουργείο Εσωτερικών ισχυρίστηκε ότι οι αναταραχές υποχωρούν, καθώς ο γενικός εισαγγελέας του Ιράν προειδοποίησε τους συμμετέχοντες ότι θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τη θανατική ποινή. Μια πανεθνική διακοπή του διαδικτύου συνεχίζεται για περισσότερες από 60 ώρες, σύμφωνα με ομάδες παρακολούθησης.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέφεραν ότι τουλάχιστον 51 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί από τις δυνάμεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων εννέα παιδιών, με εκατοντάδες ακόμη να έχουν τραυματιστεί και μαζικές συλλήψεις να έχουν πραγματοποιηθεί σε όλη τη χώρα.
