Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε το Σάββατο να εφαρμόσει ένα κύμα αυξανόμενων δασμών στους Ευρωπαίους συμμάχους μέχρι να επιτραπεί στις Ηνωμένες Πολιτείες να αγοράσουν τη Γροιλανδία, κλιμακώνοντας τη διαμάχη για το μέλλον του τεράστιου αρκτικού νησιού της Δανίας, αναφέρει το Reuters.
Σε μια ανάρτηση στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι πρόσθετοι δασμοί εισαγωγής 10% θα τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Μεγάλη Βρετανία — όλα αυτά που ήδη υπόκεινται σε δασμούς που έχει επιβάλει ο Τραμπ.
Αυτοί οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25% την 1η Ιουνίου και θα συνεχιστούν μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, έγραψε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επιμείνει ότι δεν θα συμβιβαστεί με τίποτα λιγότερο από την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας, μιας αυτόνομης περιοχής της Δανίας. Οι ηγέτες τόσο της Δανίας όσο και της Γροιλανδίας έχουν επιμείνει ότι το νησί δεν πωλείται και δεν θέλει να αποτελέσει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μια δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos σε κατοίκους των ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα διαπίστωσε ότι λιγότεροι από ένας στους πέντε ερωτηθέντες υποστηρίζουν την ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας.
Ο ΤΡΑΜΠ ΘΕΛΕΙ ΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΟΡΥΚΤΑ
Ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των ΗΠΑ λόγω της στρατηγικής της θέσης και των μεγάλων ορυκτών κοιτασμάτων και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για να την καταλάβει. Τα ευρωπαϊκά έθνη έστειλαν αυτή την εβδομάδα στρατιωτικό προσωπικό στο νησί κατόπιν αιτήματος της Δανίας.
«Αυτές οι χώρες, που παίζουν αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, βάζουν στο παιχνίδι ένα επίπεδο κινδύνου που δεν είναι βιώσιμο ή ανεκτό», έγραψε ο Τραμπ. Διαδηλωτές στη Δανία και τη Γροιλανδία διαδήλωσαν το Σάββατο κατά των απαιτήσεων του Τραμπ και ζήτησαν να αφεθεί η περιοχή να καθορίσει το μέλλον της.
Οι χώρες που κατονόμασε ο Τραμπ το Σάββατο υποστήριξαν τη Δανία, προειδοποιώντας ότι η στρατιωτική κατάληψη μιας περιοχής στο ΝΑΤΟ από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να καταρρεύσει τη στρατιωτική συμμαχία που ηγείται η Ουάσινγκτον.
«Η ανακοίνωση του προέδρου αποτελεί έκπληξη», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ήταν ασυνήθιστα ευθύς στην καταδίκη της απειλής του Τραμπ, λέγοντας στο X ότι η χώρα του θα θέσει το ζήτημα απευθείας στην Ουάσινγκτον.
«Η εφαρμογή δασμών σε συμμάχους για την επιδίωξη της συλλογικής ασφάλειας των συμμάχων του ΝΑΤΟ είναι εντελώς λάθος», δήλωσε ο Στάρμερ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσαν σε ξεχωριστές αλλά πανομοιότυπες αναρτήσεις στο X ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση τάσσεται «πλήρης αλληλεγγύη» με τη Δανία και τη Γροιλανδία.
«Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα διακινδύνευαν μια επικίνδυνη καθοδική πορεία. Η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και δεσμευμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της», δήλωσαν.
Αξιωματούχοι από τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία και τη Γερμανία επανέλαβαν την υποστήριξή τους προς τη Δανία το Σάββατο και δήλωσαν ότι οι δασμοί δεν θα πρέπει να αποτελούν μέρος των συζητήσεων για τη Γροιλανδία.
Η Κύπρος, η οποία ασκεί επί του παρόντος την προεδρία της Ε.Ε., δήλωσε ότι ζήτησε έκτακτη συνάντηση των πρεσβευτών από τις 27 χώρες της ένωσης την Κυριακή.
ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ;
Η απειλή του Σαββάτου θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις προσωρινές συμφωνίες που έκανε ο Τραμπ πέρυσι με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Μεγάλη Βρετανία. Οι συμφωνίες περιελάμβαναν βασικούς δασμούς 15% στις εισαγωγές από την Ευρώπη και 10% στα περισσότερα βρετανικά προϊόντα.
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, μου φαίνεται, είναι η απόφασή του να φερθεί σε ορισμένες χώρες της Ε.Ε. διαφορετικά από άλλες», δήλωσε ο Ουίλιαμ Ράινς, ειδικός σε θέματα εμπορίου στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών. «Δεν με εκπλήσσει… Μπορεί κάλλιστα να πείσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι είναι άσκοπο να εγκρίνει την εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, αφού ο Τραμπ την παρακάμπτει ήδη».
Ο Τραμπ παρουσίασε την γενική ιδέα των δασμών για τη Γροιλανδία την Παρασκευή, χωρίς να αναφέρει κάποια νομική βάση για να το πράξει. Οι δασμοί έχουν γίνει το όπλο της επιλογής του στην προσπάθειά του να αναγκάσει Αμερικανούς αντιπάλους και συμμάχους να ικανοποιήσουν τα αιτήματά του.
Είπε αυτή την εβδομάδα ότι θα επιβάλει δασμούς 25% σε οποιαδήποτε χώρα που εμπορεύεται με το Ιράν, καθώς η χώρα αυτή κατέστειλε τις αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες, αν και δεν υπάρχει επίσημη τεκμηρίωση από τον Λευκό Οίκο για την πολιτική στον ιστότοπό του, ούτε πληροφορίες σχετικά με τη νομική εξουσία που θα χρησιμοποιούσε ο Τραμπ.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει ακούσει επιχειρήματα σχετικά με τη νομιμότητα των σαρωτικών δασμών του Τραμπ και οποιαδήποτε απόφαση από το ανώτατο δικαστικό όργανο των ΗΠΑ θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και στις προεδρικές εξουσίες των ΗΠΑ.
Η αυξανόμενη παρουσία της Κίνας και της Ρωσίας καθιστά τη Γροιλανδία ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ, δήλωσε ο Τραμπ. Δανοί και άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν επισημάνει ότι η Γροιλανδία καλύπτεται ήδη από το συλλογικό σύμφωνο ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
Μια στρατιωτική βάση των ΗΠΑ, η Διαστημική Βάση Πιτουφίκ, βρίσκεται ήδη στη Γροιλανδία, με περίπου 200 άτομα προσωπικό, και μια συμφωνία του 1951 επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να αναπτύξουν όσες δυνάμεις θέλουν στο δανικό έδαφος.
Αυτό έχει οδηγήσει πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους στο συμπέρασμα ότι ο Τραμπ παρακινείται περισσότερο από την επιθυμία να επεκτείνει το έδαφος των ΗΠΑ παρά από ανησυχίες για την ασφάλεια.
«Η Κίνα και η Ρωσία πρέπει να έχουν τρελαθεί από τη χαρά τους. Αυτές είναι που επωφελούνται από τις διαιρέσεις μεταξύ των συμμάχων», δήλωσε η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. Κάγια Κάλλας στο X, απαντώντας στην απειλή του Τραμπ.
Κάποιοι γερουσιαστές των ΗΠΑ επίσης αντέδρασαν. «Η συνέχιση αυτής της πορείας είναι κακή για την Αμερική, κακή για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και κακή για τους συμμάχους της Αμερικής», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι γερουσιαστές Τζιν Σαχίν και Τομ Τίλις, δικομματικοί συμπρόεδροι της Ομάδας Παρατηρητών του ΝΑΤΟ της Γερουσίας.
Οι Ευρωπαίοι δεν πρέπει να αντιδράσουν βιαστικά στην απειλή δασμών του Τραμπ, δήλωσε ο Κάρστεν Μπρζέσκι, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών στην ING Research.
«Απλώς αγνοήστε το και περιμένετε και δείτε», δήλωσε ο Μπρζέσκι στο Reuters. «Η Ευρώπη έχει δείξει ότι δεν θα δεχτεί τα πάντα, και έτσι οι δασμοί είναι στην πραγματικότητα ήδη ένα βήμα μπροστά σε σύγκριση με την απειλούμενη στρατιωτική εισβολή».
