Καμπάνα κινδύνου «χτυπούν» πολλές δεκάδες άρρωστα, ξερά ή μισοξεραμένα κυπαρίσσια και πεύκα στο άλσος της Νέας Φιλαδέλφειας, τα οποία πολλαπλασιάζονται όσο περνά ο καιρός.
Περιδιαβαίνοντας κανείς κυρίως το νότιο και νοτιοανατολικό τμήμα του άλσους βλέπει πολλές δεκάδες δέντρα να στέκουν ξερά, με απλωμένα κλωνιά, που μοιάζουν σαν χέρια απλωμένα ζητώντας βοήθεια.
Η κατάσταση είναι ανησυχητική αν όχι κρίσιμη καθώς σπάνια πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Αρκετά άρρωστα ή ξερά δέντρα στέκονται σε κοντινή απόσταση το ένα με το άλλο. Δείχνουν δε να ξεχωρίζουν από τα άλλα μεγαλύτερης ηλικίας δέντρα που ακολουθούν μία φυσική πορεία γήρανσης και κατάληξης. Και αυτό γιατί ανάμεσά τους, συναντά κανείς ακόμη και νεαρά πεύκα που έχουν παραδοθεί σχεδόν αμαχητί «φιλοξενώντας» στις άκρες κλαδιών φωλιές πιτυοκάμπης (Thaumetopoea pityocampa). Το καφέ χρώμα στις βελόνες και η ξήρανση στα χαμηλά και μεσαία τμήματα των δέντρων υποδεικνύουν σοβαρή ή μακροχρόνια προσβολή.
Σύμφωνα με ειδικούς, η εικόνα της εκτεταμένης αποδυνάμωσης που παρουσιάζουν άρρωστα ή ολότελα ξερά δέντρα «τροφοδοτεί» ενδείξεις για την πιθανή ανάπτυξη δευτερογενών προσβολών όπως μυκήτων (Diplodia pinea, Sphaeropsis sapinea) ή εισβολή εντόμων του φλοιού.
Σε κάθε περίπτωση ένα είναι φανερό: Το άλσος που δημιουργήθηκε από τους προγόνους μας πριν 115 χρόνια σε έναν (τότε) γυμνό και ξερό λοφίσκο, δημιουργώντας έναν πολύτιμο πνεύμονα οξυγόνου για την ευρύτερη περιοχή, χρειάζεται περισσότερη φροντίδα και συστηματική παρακολούθηση για να καταφέρει να ξεπεράσει τη σημερινή δύσκολη κατάσταση.
Το Κοσμοδρόμιο κατέγραψε με το «φακό» του ορισμένες χαρακτηριστικές εικόνες μαρασμού, ξήρανσης, ή και εγκατάλειψης και ήρθε σε άμεση επαφή με την αρμόδια Διεύθυνση Πρασίνου και Τεχνικών Εργασιών του Δήμου της Νέας Φιλαδέλφειας.
Η Ευτυχία Παπαλουκά, Αντιδήμαρχος Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών-Υπηρεσία Δόμησης Φιλοζωίας, Αυτοτελούς Γραφείου Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων και Αναπληρώτρια Δημάρχου, είχε την καλοσύνη να απαντήσει σε ορισμένες από τις ερωτήσεις μας έχοντας προηγουμένως συμβουλευτεί τους ειδικούς.
Όπως μας τόνισε, μία βασική αιτία των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν αρκετά από τα άρρωστα δέντρα του άλσους σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή που οξύνει παλιά ή δημιουργεί νέα προβλήματα κάνοντας την χλωρίδα της περιοχής ευάλωτη σε διάφορες ασθένειες ή κακουχίες.
«Λόγω κάποιων ασθενειών τα δέντρα ξεραίνονται. Λόγω κλιματικής αλλαγής η διαδικασία αυτή έχει επιταχυνθεί και τα φαινόμενα αυτά γίνονται πιο έντονα. Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου έχει διαρκώς υπόψη τη διαδικασία κοπής ξερών ή νοσούντων δέντρων σε ένα πλαίσιο συνδυασμού με τη φροντίδα για το πράσινο στις γειτονιές της πόλης. Είμαστε ένας δήμος που έχει πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό πρασίνου σε σχέση με άλλους δήμους της Αττικής. Το προσωπικό μας είναι λίγο γι’ αυτό και δεν μπορεί να γίνει πιο γρήγορα η απομάκρυνση των δέντρων» μας εξηγεί σε σχετική ερώτηση που της υποβάλλαμε μέσω τηλεφώνου.
Η ίδια επισημαίνει αρκετά συχνά στη συνομιλία μας το ζήτημα της έλλειψης προσωπικού, κάτι που συναντά κανείς συχνά σε αρκετές δημόσιες υπηρεσίες και δημοτικές επιχειρήσεις ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση του 2009-2010 που σάρωσε τη χώρα, και στέρησε πολύτιμους πόρους για βασικές ανάγκες όπως η προστασία και ανάπτυξη του πράσινου στον αστικό ιστό της Αθήνας.
Η αρμόδια Αντιδήμαρχος και υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων της Νέας Φιλαδέλφειας ακούγεται αισιόδοξη με την πεποίθηση ανθρώπου που προσπαθεί να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες με τα υπάρχουσα (λίγα…) μέσα.
Όπως μας εξηγεί «παρόλα τα προβλήματα, πραγματοποιείται ένα τακτικό πρόγραμμα» καθώς «ταυτόχρονα η Διεύθυνση προχωρά σε αντικαταστάσεις με νέες φυτεύσεις».
Ο Δήμος φαίνεται να έχει αντιληφθεί το πρόβλημα και δρομολογεί διαδικασίες αντιμετώπισης αλλά και ανάπλασης ιδιαίτερα μετά την ολοκλήρωση σχετικής μελέτης το Δεκέμβριο του 2025. Στην παρούσα φάση, αναζητούνται πόροι, πέρα από την απαραίτητη στήριξη της Περιφέρειας Αττικής.
Ακολουθεί η συνομιλία που είχαμε με την Ευτυχία Παπαλουκά, ώστε να βγάλετε και εσείς αβίαστα τα δικά σας συμπεράσματα, και να συνεισφέρουμε από την πλευρά μας με τις δικές μας δυνάμεις στην ανάγκη κλιμάκωσης των προσπαθειών για την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το άλσος της Νέας Φιλαδέλφειας.
Συνέντευξη με την Αντιδήμαρχο Ν. Φιλαδέλφειας
Προ μερικών ετών υπήρχε έντονο πρόβλημα στην Αττική με φοίνικες που ξεραίνονταν λόγω ενός σκαθαριού. Στο άλσος υπάρχει κάτι ανάλογο που να εξηγεί γιατί αργοπεθαίνουν τόσα κυπαρίσσια και πεύκα;
Σύμφωνα με αρμόδιους γεωπόνους, έχουμε ενημερωθεί πως δεν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο που δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια. Απλά υπάρχει και η φυσική διαδικασία γήρανσης αλλά σε μεγάλο βαθμό το φαινόμενα επηρεάζεται από το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής που οξύνει ασθένειες που υπάρχουν ούτως ή άλλως και την φυσική διαδικασία ξήρανσης και γήρανσης των δέντρων…
Επειδή περνώντας από το Άλσος, διαπίστωσα ότι το πρόβλημα είναι σοβαρό. Ιδιαίτερα σε νέα δέντρα, φρεσκοφυτεμένα. Υπάρχει μία αίσθηση εγκατάλειψης του άλσους. Πολλά πεύκα είχαν πρόβλημα με κάμπιες…
Υπάρχει συγκεκριμένο πρόγραμμα για τον καθαρισμό ξερών και άρρωστων δέντρων και ψεκασμούς που γίνεται σε τακτική βάση. Αυτό που δεν μπορεί να γίνει λόγω έλλειψης προσωπικού είναι όλα τα δέντρα που έχουν πρόβλημα να απομακρυνθούν εν μία νυκτί. Δεν μπορεί να γίνει απομάκρυνση όλων των προβληματικών δέντρων…
Κατανοητό το πρόβλημα έλλειψης του προσωπικού Όμως το ζήτημα είναι να θεραπευτούν τα δέντρα όχι να κοπούν…
Δυστυχώς αυτή είναι η φύση. Υπάρχουν δέντρα που προσβάλλονται και λόγω της κλιματικής αλλαγής. Δεν είναι όμως κάτι ιδιαίτερο πρόβλημα στο δικό μας άλσος. Σύμφωνα με τους γεωπόνους του δήμου είναι κάτι που συμβαίνει συχνά σε ανάλογους χώρους με τέτοια δράση.
Εγώ είδα και θάμνους, ακόμη και ανθεκτικά σε άλλες συνθήκες, δεντρολίβανα που έχουν πρόβλημα και ξεραίνονται… Μου κάνει εντύπωση!
Όμως μας λένε πως δεν είναι κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό. Γίνονται οι απαραίτητες ενέργειες. Βάσει πρωτοκόλλων που υπάρχουν γι’ αυτές τις περιπτώσεις. Απλά συμβαίνει πιο έντονα τα τελευταία χρόνια λόγω κλιματικής αλλαγής.
Φαντάζομαι ο κ. Δήμαρχος που διατέλεσε στο παρελθόν και αντιδήμαρχος Πρασίνου θα έχει μεγαλύτερη ευαισθησία στο θέμα του Άλσους;
Γενικότερα, αυτό που προσπαθούμε όλοι, και ο δήμαρχος Γιάννης Τομπούλογλου, και όλοι μας, είναι να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα του πρασίνου. Όμως, είμαστε ένας δήμος με πολύ περισσότερο πράσινο από άλλους και έχουμε περιορισμένα μέσα και προσπαθούμε για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Πέρα από την καθημερινή φροντίδα, για το άλσος έχει ολοκληρωθεί μελέτη ανάπλασης η οποία πρόκειται να υλοποιηθεί και θα έχουμε μεγαλύτερη αλλαγή στην σημερινή εικόνα που βλέπουν οι πολίτες.
Υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα;
Παραδόθηκε πολύ πρόσφατα και παρουσιάστηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο στο τέλος του 2025 και τώρα αναζητούμε πόρους χρηματοδότησης για την υλοποίησή της.
Υπάρχει συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής στο θέμα του άλσους;
Με την Περιφέρεια Αττικής έχουμε καλή συνεργασία. Χρηματοδοτεί ήδη έργα στην πόλη μας πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Εδώ και πολλά χρόνια…
Για το Άλσος όμως;
Υπάρχει θετική συνεργασία και έχουμε ανοικτές πόρτες με τον κύριο Περιφερειάρχη Νίκο Χαρδαλιά για εξυγίανση και ενίσχυση του πρασίνου. Για το άλσος θα υπάρξει συνεργασία πιθανώς στο κομμάτι της ανάπλασης αλλά δεν μπορούμε να πούμε άλλα πράγματα προς το παρόν πιο συγκεκριμένα.
