Σε συνέχεια του προηγούμενου άρθρου για την επανέναρξη μαχών στη Συρία θα χρειαστεί να έρθουμε στα πρόσφατα γεγονότα καθώς η επικαιρότητα κινείται με ταχύτατους ρυθμούς.
Η εξέλιξη των μαχών
Η μάχη της Ράκα όσο γρήγορα ξεκίνησε τόσο γρήγορα τελείωσε και η τακτική υποχώρηση του κουρδικού SDF στα ανατολικά του Ευφράτη για χρήση του ποταμού για άμυνα απέτυχε.
Στη Ράκα αφού κατελήφθη η νότια όχθη ξεκίνησαν γρήγορα μάχες για την κατάληψη της κεντρικής πόλης στα βόρεια του Ευφράτη, όμως από ό,τι φαίνεται οι ντόπιοι Άραβες της πόλης δεν είχαν επιθυμία να παραμείνουν υπό κυβέρνηση Κούρδων και σε συνδυασμό με τη μεγάλη συγκέντρωση δυνάμεων του HTS η πόλη άρχισε να πέφτει.
Παράλληλα η Δαμασκός έστειλε τελεσίγραφο στον SDF για:
- Άμεση παράδοση εδαφών με αραβική πλειοψηφία
- Να δοθούν τα συνοριακά περάσματα με Ιράκ και Τουρκία
- Παράδοση φυλακίων και πετρελαιοπηγών
- Κατά άτομο ενσωμάτωση μελών του SDF στον συριακό στρατό
- Άμεση εφαρμογή του τελεσιγράφου και διορία 24 ωρών για αποδοχή
Ταυτοχρόνως η μάχη του Ντέιρ Εζ Ζορ είχε ξεκινήσει με τον SDF να καταστρέφει τις γέφυρες του Ευφράτη για να μην περάσει ο HTS και κινητοποίησε δυνάμεις μακριά από τις πετρελαιοπηγές προς το μέτωπο. Ο νέος συριακός στρατός όμως φάνηκε πως ήταν ήδη έτοιμος να κάνει αμφίβια αποστολή και ενώ ακόμα επικρατούσε πανικός διέσχισε τον ποταμό.
Η κυβέρνηση του SDF γρήγορα κατάλαβε την ματαιότητα της κατάστασης έχοντας μείνει δίχως συμμάχους όπως είχαμε εξηγήσει στο προηγούμενο άρθρο αλλά και επιπλέον τώρα με την καταδίκη από τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν ο οποίος δήλωσε:
Η κατάσταση αυτή είναι προσπάθεια δολιοφθοράς της διαδικασίας ειρήνης και εκδημοκρατισμού της χώρας (Τουρκίας).
Για να κατανοηθεί και το βάρος αυτής της δήλωσης, ο Οτσαλάν αποτελεί τον κύριο ιδεολόγο του YPG δηλαδή του συριακού τμήματος του PKK που ηγείται του SDF.
Μόλις την επομένης της έναρξης των μαχών η διαδικασία ειρήνευσης είχε ξεκινήσει μεταξύ Άχμεντ αλ-Σαράα και Μαζλούμ Αμπντί. Η συμφωνία προσθέτως εμπεριείχε και τα εξής:
- Ενσωμάτωση πολιτικών δομών στο συριακό κράτος
- Ο συριακός στρατός αναλαμβάνει τα σύνορα
- Προάσπιση της ασφάλειας των στρατιωτών και εργαζομένων της Αυτόνομης Διοίκησης Βορειοανατολικής Συρίας
Ο SDF έχασε το 40% των εδαφών του σε μόλις μερικές μέρες, οι τακτικές «Blitzkrieg» που χρησιμοποιήθηκαν και εναντίον του Μπασάρ αλ Άσαντ πέτυχαν ξανά.
Μια εικόνα φρικαλεότητας
Μπορεί «στα χαρτιά» η υπόθεση ενός νέου εμφυλίου στη Συρία να έκλεισε αλλά στο πεδίο η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική. Οι μάχες στους δρόμους δεν σταμάτησαν και πιθανώς αρκετοί Κούρδοι αρνήθηκαν να παραδώσουν όπλα.
Σαλαφιστικές πολιτοφυλακές μαζί με Άραβες της περιοχής άρχισαν να λεηλατούν μνημεία που είχε χτίσει ο SDF και να κάνουν βανδαλισμούς ενώ δεν έλειψαν οι ξυλοδαρμοί και οι απειλές προς Κούρδους. Εδώ πρέπει και να αναφέρουμε το εξής ότι πολλοί από τους Άραβες του Ευφράτη στήριζαν τον Άσαντ πριν την πτώση και όταν παραδόθηκαν οι περιοχές στον SDF υπήρχε μίσος, όπως και φυσικά υπάρχουν Άραβες που έχουν στηρίξει τον ISIS στο παρελθόν.
Αναφορές για εκτελέσεις δεν άργησαν να έρθουν αφού γρήγορα έγινε αντιληπτό ότι μαχητές του HTS είχαν ήδη αρχίσει να απελευθερώνουν μέλη του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) από τις φυλακές. Σειρά από βίντεο κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο με μαχητές του νέου στρατού να απειλούν γυναίκες ότι θα τις σκλαβώσουν και με τεράστια πλήθη ανθρώπων του ISIS να βγαίνουν από φυλακές και δομές κράτησης. Από τις πρώτες ώρες μάλιστα υπήρχαν φήμες για 35.000 δραπέτες (πιθανώς στον εν λόγω αριθμό συμπεριλαμβάνονται και οι οικογένειες όσων κρατούνταν σε φυλακές και σε άλλες δομές). Οι καταστάσεις θύμιζαν την εποχή του ζενίθ του ISIS σε Συρία και Ιράκ. Ανέδειξαν τον ερασιτεχνισμό του νέου στρατού της Συρίας αλλά και την έλλειψη πειθαρχίας.
Οι δυνάμεις του συριακού στρατού ξεκίνησαν μέσω του Ντέιρ Εζ Ζορ να προελαύνουν προς την Αλ Χασακά όπου και σταμάτησαν στα νότια προάστιά της. Η κυβέρνηση του αλ-Σαράα ήδη κατηγορούσε ότι ο SDF επίτηδες αφήνει τον ISIS ελεύθερο και ότι είχε έρθει για να ελέγξει την κατάσταση και να καταλάβει τη φυλακή Αλ-Σίνα (τη μεγαλύτερη με κρατούμενους, πρώην τζιχαντιστές). Οι φρουροί όπως και σε άλλες φυλακές αρνήθηκαν. Εδώ ήταν που επενέβησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες με στρατό από κοντινή βάση και έβαλαν φρένο στην απελευθέρωση και άλλων μαχητών του ISIS. Βέβαια αυτό το πρόβλημα δεν λύθηκε σε άλλες φυλακές που βρίσκονταν επίσης υπό πολιορκία με κίνδυνο την απελευθέρωση περισσότερων τζιχαντιστών.
Ο SDF μάλιστα ανέφερε ότι: «Οι δυνάμεις που μας επιτίθονται (ο συριακός στρατός) υψώνει σημαίες του ISIS», ισχυρισμός που υποστηρίζεται σε ρεπορτάζ της τουρκικής τηλεόρασης.
Τα γεγονότα αυτά άμεσα προκάλεσαν μεγάλες αντιδράσεις στις κουρδικές κοινότητες της Τουρκίας και του Ιράκ, οι οποίες ξεκίνησαν μαζικές διαδηλώσεις με τους διαδηλωτές στο Ερμπίλ (πρωτεύουσα Ιρακινού Κουρδιστάν) να στοχοποιούν την πρεσβεία των ΗΠΑ.
Προοπτικές και αποτίμηση
Κούρδοι από Τουρκία και Ιράκ έχουν ήδη κινητοποιηθεί για την προστασία της Ροζάβα, εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες έχουν ήδη διασχίσει τα σύνορα για να προστατεύσουν τους ομοεθνείς τους. Μάλιστα το Ιρακινό Κουρδιστάν έστειλε και μονάδα ειδικών δυνάμεων από την πόλη Σουλεϊμανίγια. Όμως η ανάκτηση εδαφών αναδεικνύεται δύσκολη έως και απίθανη (εφόσον και οι Άραβες της περιοχής φαίνεται ότι δεν τους θέλουν στην εξουσία) και μένει μόνο η άμυνα ως επιλογή με μια πιθανότητα για ημιαυτονομία στην επαρχία Αλ Χασακά και ίσως το Κομπάνι.
Τα σχέδια των Κούρδων για μια άλλη Συρία έχουν καταρριφθεί με τον Τομ Μπάρακ (ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Συρία) να δηλώνει:
- Ο ρόλος που ο SDF είχε ενάντια στον ISIS έχει λήξει
- Υπάρχει επιτέλους ευκαιρία για ένα μονοπάτι για να ενσωματωθούν πλήρως οι Κούρδοι σε μια συριακή κοινωνία, με μειονοτικά δικαιώματα
- Ότι ο Μαζλούμ Αμπντί προσπάθησε να μπλέξει το Ισραήλ στα εσωτερικά ζητήματα της Συρίας
Τα παραπάνω δείχνουν πως οι ΗΠΑ επιμένουν στο να μην παραβιαστούν οι κόκκινες γραμμές της Τουρκίας για το κουρδικό ζήτημα αλλά και ότι μπαίνει ένα φρένο στις μεγαλύτερες επιδιώξεις του Ισραήλ στη Συρία. Οι ΗΠΑ θέλουν μια ενωμένη Συρία προς το παρόν για τις στρατηγικές επιδιώξεις τους. Βέβαια να σημειωθεί ότι έγιναν και υποχωρήσεις από πλευράς συριακής κυβέρνησης αφού ο Άχμεντ αλ-Σαράα όχι μόνο επικύρωσε συμφωνία για στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ αλλά επίσης απαγόρευσε την είσοδο Παλαιστινίων στη χώρα του δίχως βίζα. Αυτό θέτει τη Συρία σε μια σχετική ουδετερότητα και με συζητήσεις να γίνονται και για πιθανή αποχώρηση του Ισραήλ από το όρος Χερμόν.
Βέβαια το μέλλον για την ειρήνη στην περιοχή κείται μακράν. Με την μαζική απελευθέρωση μελών του ISIS και με την εμφανή αδιαφορία της Δαμασκού για το γεγονός αυτό αποκαλύπτει μια άλλη πτυχή πιθανώς για το ζήτημα της Συρίας, δηλαδή το να γίνει η Συρία προπύργιο σαλαφιστικών και ουαχαμπιστικών επιθέσεων.
Αλλά ποιος θα είναι ο στόχος αυτού του πλάνου; Τα βλέμματα εδώ πέφτουν σε Λίβανο, Ιράκ, Ιράν και το συριακό αντάρτικο στις δυτικές επαρχίες. Και ίσως απόδειξη αυτού αποτελεί ότι οι ΗΠΑ εκκένωσαν και τη βάση Αλ Άσαντ στο Ιράκ και ότι οι Ιρακινοί άμεσα κινητοποιήθηκαν στα σύνορα με τη Συρία και τα έκλεισαν, με τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (σιιτικές πολιτοφυλακές) να δηλώνουν ότι όποιος προσπαθήσει να περάσει θα εκτελείται. Οι δυνάμεις πλησίον του Ιράν όπως και το ίδιο έχουν ήδη καταλάβει ότι η προσοχή των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των συμμάχων τους έχει πέσει πάνω τους και προσπαθούν να πάρουν μέτρα άμυνας.
Μάλιστα εδώ υπάρχει και το σενάριο ότι εφόσον τα εγχειρήματα των Κούρδων σε Ιράκ, Συρία και Τουρκία τελειώνουν αυτό θα θέσει και την πλήρη προσοχή του αυτονομιστικού κινήματος τους πλήρως προς τις κουρδικές επαρχίες στο Ιράν. Βέβαια έως τώρα δεν φαίνεται η υπόθεση της Συρίας να τελειώνει καθώς η εκεχειρία δείχνει να σπάει οριστικά και να μπαίνουν σε έναν νέο κύκλο μαχών.
Με λίγα λόγια Σουνίτες φονταμενταλιστές, Κούρδοι και οι δυνάμεις της συλλογικής Δύσης πιθανώς στρέφουν τα όπλα προς συγκεκριμένο αντίπαλο, έναν αντίπαλο που συνεχώς οι ΗΠΑ προσπαθούν να αποσπάσουν από τη Ρωσία και την Κίνα. Μια πτώση του Ιράν θα σήμαινε μεγάλες αλλαγές στην Μέση Ανατολή και θα ενίσχυε και την περικύκλωση της Ρωσίας. Ένα Ιράν υπό διάλυση θα σήμαινε ένα σταδιακό τέλος προς τα πρόβλημα που έχει η Δύση με τους Χούθι, της Χαμάς, την Χεζμπολάχ και θα εξασφάλιζαν την εξουσία τους στην περιοχή.
Το κατά πόσο αυτό είναι το πραγματικό πλάνο θα φανεί αλλά τα δεδομένα μαζί με τη διεθνή κατάσταση μάς οδηγούν σε αυτά τα συμπεράσματα.
