Το ζήτημα της Γροιλανδίας ενώ ήταν ένα φλέγον ζήτημα της διεθνούς πολιτικής και ειδικότερα της ευρωπαϊκής φαίνεται να μπήκε προς στιγμήν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Ξάφνου ένα θέμα οριακά casus belli καταπνίγηκε στη ροή των ειδήσεων. Εν τέλει όμως ούτε εξηγήθηκε ποτέ το τι πραγματικά αφορούσε, ούτε υπήρξε μια εμπεριστατωμένη σφοδρή απάντηση της Ευρώπης στο ζήτημα. Αφορούσε ποτέ αμφισβήτηση της εδαφικής ακεραιότητας ενός νατοϊκού συμμάχου; Αφορούσε τις απαιτήσεις ενός «τρελού προέδρου»; Αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο άρθρο.
Γιατί θέλουν οι ΗΠΑ την Γροιλανδία;
Για να απαντηθεί ορθά το ερώτημα του γιατί οι ΗΠΑ θέλουν απεγνωσμένα τη Γροιλανδία πρέπει πρώτα να οριστεί η σημασία του νησιού για την πολιτική του ΝΑΤΟ. Η Γροιλανδία αποτελεί κομμάτι της Βόρειας Αμερικής το οποίο λόγο θέσης μπορεί να αποτελέσει σημείο τοποτηρητή του Βορείου Ατλαντικού όπως σχεδόν ομοίως πράττει η Ισλανδία και το βόρειο Ηνωμένο Βασίλειο. Από τη στιγμή λοιπόν που λιώνουν οι πάγοι στην Αρκτική και άρα δημιουργούνται περαιτέρω δυναμικές για την οικονομική αξιοποίηση της από την Κίνα και τη στρατιωτική από τη Ρωσία, η Γροιλανδία γίνεται κομβικής σημασίας για την άμυνα των ΗΠΑ. Επιπροσθέτως εάν εξετάσουμε τη γενικότερη αγγλοσαξονική σχολή γεωπολιτικής και ειδικά το «Δόγμα Μονρόε» και τις θεωρήσεις του Μάχαν τότε ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια αμερικανική πολιτική η οποία βλέπει την εξασφάλιση της «αμερικανικής νήσου» σαν κόκκινη γραμμή.
Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν στον σχεδιασμό τους την «ουδετεροποίηση της Αμερικής» από «εξωτερικές επιρροές» έτσι ώστε να προβάλουν επιτυχώς ισχύ δια θαλάσσης χωρίς να ανησυχούν για απειλές από «τη γειτονιά τους». Προφανώς η όλη θεώρηση αυτή των ΗΠΑ για τον κόσμο και την αμερικανική ήπειρο είναι εξόχως ιμπεριαλιστική, θέλουν μια αχανή ήπειρο υπό τον έλεγχο τους για τη διατήρηση της πολιτικής τους.
Ένα άλλο ζήτημα που δημιουργείται είναι αυτό της ΑΟΖ της Γροιλανδίας. Η Γροιλανδία αποτελεί έδαφοςκλειδί για την ΑΟΖ και εν μέρει τον έλεγχο της Αρκτικής αφού α) ήδη κατέχει ένα σημαντικό τμήμα της αρκτικής ΑΟΖ και β) μπορεί σαν έδαφος να δώσει πρόσβαση μέσω διεκδικήσεων στο κέντρο του Βορείου Πόλου (κυρίως χάρη στην κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας οροσειρά Λομονόσοφ). Η ΑΟΖ να υπενθυμίσουμε ότι δίνει δικαιώματα για την εκμετάλλευση του βυθού αλλά δίνει και δικαιώματα αστυνόμευσης στο κράτος που κατέχει τα κυριαρχικά δικαιώματα. Άρα και η εξασφάλιση της Γροιλανδίας κατέχει έναν εξόχως σημαντικό ρόλο όχι μόνο για τον Βόρειο Ατλαντικό αλλά και για τον αρκτικό κύκλο και την αντιμετώπιση της Ρωσίας.
Γροιλανδική ανεξαρτησία και προβληματισμοί
Όμως γιατί δεν εμπιστεύονται τη Γροιλανδία στους Δανούς συμμάχους τους όπως έκαναν και κατά τον Ψυχρό Πόλεμο θα αναρωτηθείτε. Εδώ πρέπει να αναδείξουμε ότι στη Γροιλανδία έχουν γίνει δύο σημαντικές δημοσκοπήσεις, η πρώτη κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ και η δεύτερη κατά τη δεύτερη, οι οποίες ανέδειξαν ότι ο λαός της Γροιλανδίας επιθυμεί ανεξαρτησία. Μάλιστα το ενδεχόμενο ανεξαρτησίας το διαφυλάσσει και το σύνταγμα της Γροιλανδίας που δόθηκε από τη Δανία. Ήδη στη Γροιλανδία όλα τα πολιτικά κόμματα της Βουλής της έχουν στην πολιτική τους ατζέντα τη διεκδίκηση ανεξαρτησίας και μάλιστα το δεύτερο κόμμα Narelaq το οποίο απαιτεί άμεση ανεξαρτησία έχει διπλασιάσει τα ποσοστά του και πήρε ήδη 24,8% στις εκλογές.
Το ενδεχόμενο μιας ανεξάρτητης Γροιλανδίας φοβίζει τις Ηνωμένες πολιτείες αφού το νέο ανεξάρτητο κράτος θα έπρεπε κατόπιν ανεξαρτησίας να ενταχθεί σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ και για ένα διάστημα ίσως η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ θα έπρεπε να είναι απούσα από το νησί. Σε ένα ακόμα χειρότερο σενάριο για τις ΗΠΑ θα μπορούσε το νέο κράτος να αρνηθεί και τη στρατιωτική τους παρουσία, πράγμα που έκανε ευάλωτες τις ΗΠΑ με βάση τη στρατηγική τους. Ακόμα χειρότερο σενάριο για τον ιμπεριαλισμό θα ήταν να αναπτυχθεί κινεζική οικονομική παρουσία αγοράζοντας λιμάνια ή να περνούν ανενόχλητα ρωσικά υποβρύχια.
Μάλιστα εδώ χρειάζεται να αναφέρουμε και την υπόθεση των Νησιών Τσάγκος όπου η βρετανική κυβέρνηση πιέζεται μέσω διεθνών θεσμών να παραδώσει τα νησιά στο κράτος του Μαυρικίου. Τα νησιά Τσάγκος όμως δεν βρίσκονται υπό βρετανικό έλεγχο τυχαία, ούτε και εκδιώχθηκε ο πληθυσμός τους χωρίς λόγο πριν από περίπου 50 χρόνια. Μέσω της νήσου Ντιέγκο Γκαρσία και της βρετανο-αμερικανικής βάσης του, η αυτοκρατορία προβάλλει ισχύ σε όλο τον Ινδικό ωκεανό! Και γι’ αυτό έγινε και η δήλωση Τραμπ όπου πιέζει τη Βρετανία να μην παραδώσει το νησί, και δηλώνει ότι η παράδοσή του θα αποτελέσει μια κίνηση εξευτελισμού. Άρα η υπόθεση της Γροιλανδίας δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό και άρα αντίδραση σε μια γενικότερη κατάσταση όπου η Δύση χάνει στρατηγικό έδαφος σε διάφορα μέτωπα.
Από αυτά φτάνουμε και σε ένα συμπέρασμα το οποίο μάλλον παραμένει ταμπού να εκφραστεί στη νατοϊκή Ευρώπη, ότι οι ανησυχίες των ΗΠΑ έχουν βάση και δεν είναι οι απαιτήσεις ενός τρελού αυταρχικού ηγέτη.
Τραμπισμός και ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Η στρατηγική του Τραμπ για την αυτοκρατορία είναι αρκετά ξεκάθαρη ως τώρα: «Δεν γίνεται να τα κάνουμε όλα εμείς», αυτό θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι το κεντρικό σλόγκαν για τη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών. Μάλιστα αυτό έγινε σαφές και από το πρόσφατο δημοσιευμένο κείμενο της νέας στρατηγικής των ΗΠΑ. Στο κείμενο αυτό οι ΗΠΑ αναδεικνύουν ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι πρέπει να αναλάβουν εξ ολοκλήρου το «μέτωπο με τη Ρωσία» και ότι έχουν όλες τις δυνατότητες (οικονομικές και πληθυσμιακές) για να το κάνουν. Οι ΗΠΑ μπαίνουν σε μια θέση όπου κατανοούν ότι ο διεθνής συσχετισμός αλλάζει και ότι πρέπει να επαναπροσδιορίσουν την παγκόσμια στρατηγική τους, καθήκον τους είναι η εξασφάλιση της αμερικανικής ηπείρου πρωτίστως και η αντιμετώπιση της Κίνας δευτερευόντως.
Ήδη οι ΗΠΑ σπατάλησαν τρισεκατομμύρια δολάρια για την υπόθεση της Ουκρανίας, χρήματα τα οποία απεγνωσμένα ζητούσε το αμερικανικό Ναυτικό για να αντιμετωπίσει καλύτερα τον στόλο των Κινέζων. Έναν στόλο μάλιστα που ήδη είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο. Κάνοντας λοιπόν μια ανασκόπηση και βλέποντας ότι οι δυνάμεις της Ευρασίας συσπειρώνονται εναντίον τους κάνουν ένα βήμα πίσω και δηλώνουν ότι πρόβλημα υπάρχει μονάχα με την Κίνα, με την ελπίδα ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να αναζωπυρώσει και τους ανταγωνισμούς μεταξύ των «Ευρασιατών» (εννοούνται οι Ρώσοι, Κινέζοι, Ινδοί, Ιρανοί κτλπ). Το κατά πόσο κάτι τέτοιο μπορεί να λάβει χώρα είναι μια άλλη συζήτηση γενικά αλλά μπορούμε στο ελάχιστο να πούμε ότι αλλάζει πλήρως την προσέγγιση των ΗΠΑ ως προς τους Ευρωπαίους εταίρους.
Η Ευρώπη πλέον παύει να είναι μια ήπειρος υπό «αμερικανική στρατιωτική κηδεμονία». Οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν πλέον ούτε να είναι η κύρια δύναμη που ενισχύει τους ευρωπαϊκούς στρατούς, ούτε και αναγκαία ένας βασικός οικονομικός συνεργάτης (ειδικά στην αμυντική βιομηχανία). Οι Ευρωπαίοι πλέον αναγκάζονται να αναπτύξουν τις δικές τους μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις, να κόψουν τις δαπάνες στα κοινωνικά τους κράτη, να αναπτύξουν πιο αυτόνομες βιομηχανίες όπλων που δεν χρειάζονται αμερικανικά εξαρτήματα και πάνω από όλα να χτίσουν οικονομίες που δεν θα χρειάζονται τόσο την αμερικανική αγορά για να επιβιώσουν. Με την ίδια λογική προτάσσει και ο Τραμπ την παραγωγική ανασυγκρότηση των ΗΠΑ στον νέο αυτό κόσμο και την «απεξάρτηση» από εξωτερικές αγορές. Καθώς λοιπόν ετοιμάζονται σύσσωμοι οι δυτικοί για τις νέες πολεμικές αναμετρήσεις πρέπει και να «αναλάβουν τις ευθύνες τους» όπως είχε δηλώσει και ο Ντόναλντ Τραμπ.
Το παραπάνω γεγονός προκαλεί τριγμούς και γκρίνιες σε ένα μέρος της υπόλοιπης Δύσης, η οποία ανησυχεί με το τι μπορεί να φέρει μια αλλαγή του κοινωνικού της συμβολαίου στο εσωτερικό. Από την άλλη, η επιθετική ρητορική των ΗΠΑ βοηθάει και στην επιστράτευση των Ευρωπαίων στην νέα πολιτική, βλέπουμε ήδη πχ. πως παρά τα παράπονα οι Ευρωπαίοι πραγματοποιούν τις απαιτήσεις των ΗΠΑ. Άρα πιθανώς και η αντιμετώπιση των ΗΠΑ ως έναν απολυταρχικό τύραννο βοηθάει στην συσπείρωση διαφόρων πολιτικών ρευμάτων κάτω από τη νέα ευρωπαϊκή σημαία, αυτό το νέο λάβαρο των σταυροφοριών που έρχονται.
Ας μην γελιόμαστε εξάλλου, είναι προφανές ότι καθώς η εξουσία της Δύσης αμφισβητείται παγκοσμίως και ο ιμπεριαλισμός χάνει έδαφος ότι πρέπει να ανακτήσει τις χαμένες επαρχίες του και νεοαποικίες του. Ο δυτικός κόσμος, η αυτοκρατορία της Pax Americana, δεν επιβιώνει χωρίς την καταλήστευση του υπόλοιπου πλανήτη και αυτό οι Ευρωπαίοι το ξέρουν πολύ καλά. Μάλιστα και για αυτό το λόγο ξεπηδούν και διάφορα ακροδεξιά και λαϊκίστικα ρεύματα πανευρωπαϊκά, γιατί πολιτικές δυνάμεις πλέον διεκδικούν να πραγματοποιήσουν τα νέα ιμπεριαλιστικά σχέδια πιο αποδοτικά από τα κλασσικά αστικά ρεύματα (πχ. ΝΔ) ή αυτά της ταξικής συνεργασίας (πχ. ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ). Η νέα Ευρώπη χρειάζεται Freikorps όπως οι ΗΠΑ χρειάζονται ICE, χρειάζεται καταστολή στο εσωτερικό πλάι στην επιθετική εξωτερική πολιτική.
Επίσης εξ αφορμής ας μην ξεχνάμε και την πολιτική πορεία της Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία ή και του ίδιου του Τραμπ, από ειρηνοποιοί και απομονωτιστές έγιναν οι πιο βίαιοι και επεκτατικοί πολιτικοί. Δεν γίνεται να υπάρχει εμπιστοσύνη προς καθαρά φιλοαστικά «κόμματα της ειρήνης» αφού οι αστοί σε όλη τη Δύση γνωρίζουν πολύ καλά πως πρέπει να εξασφαλίσουν τα προνόμια τους, κόμματα της ειρήνης δεν υπάρχουν πρωτίστως όταν ανήκουν ανοιχτά στην ακροδεξιά! Η αστική τάξη μονίμως ψάχνει να φέρει τους κύκλους των διαφόρων στρωμάτων κοντά της μέσω της αντίδρασης και της τρομολαγνίας!
Η Γροιλανδία λοιπόν εν κατακλείδι δεν αποτελεί ένα τυχαίο γεγονός, ούτε αφορά στις σχιζοφρενικές τάσεις ενός νέου δικτάτορα, όχι! Αποτελεί μελετημένη τακτική και σχέδιο για τη νέα πολιτική του δυτικού κόσμου. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία ή δεν πρέπει να γίνει γεγονός ή πρέπει να γεμίσει με βάσεις όπως αυτές των Βρετανών στην Κύπρο (να τους ανήκει το έδαφος δηλαδή). Δεν γίνεται να επιτραπεί σε Ρώσους ή Κινέζους να ασκήσουν επιρροή εκεί! Είναι επίσης, η τέλεια αφορμή για την πραγματοποίηση της έως τώρα ταμπού «ανεξάρτητης ευρωπαϊκής πολιτικής», με άλλα λόγια της προετοιμασίας της Ευρώπης για πόλεμο με τη συναίνεση των πολιτών. Ήδη βλέπουμε την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς μπροστά στα μάτια μας, ήδη δολοφονούνται αθώοι άνθρωποι δίχως κανένα συλλογισμό περί «κράτους δικαίου» (ένας μαρξιστής βέβαια γνωρίζει πως κάτι τέτοιο δεν υπάρχει στο αστικό σύστημα), ήδη προπαγανδίζεται η αντίδραση για εξωτερικούς και εσωτερικούς εχθρούς. Όμως εμείς εν τέλει τι κάνουμε;
