Η συζήτηση για το μέλλον της Παλαιστινιακής Αρχής, εντός του υποτιθέμενου πλαισίου αναφοράς της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), δεν είναι πλέον μια μεταρρυθμιστική συζήτηση με την παραδοσιακή έννοια. Αντίθετα, αφορά τη συζήτηση για την τύχη της ίδιας της ανεξάρτητης παλαιστινιακής εθνικής απόφασης — σε ποιον ανήκει, πώς ασκείται και για ποιο πολιτικό σχέδιο κινητοποιείται.
Οι αμερικανικές εκθέσεις που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, βασισμένες σε όσα έχουν δημοσιευτεί από το Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον για την Πολιτική της Εγγύς Ανατολής σχετικά με μοντέλα διαχείρισης μεταπολεμικών εδαφών, αντικατοπτρίζουν ένα όραμα που ορισμένοι θεωρούν ότι υπερβαίνει τα παραδοσιακά εργαλεία που κυριαρχούσαν στις προσεγγίσεις πολιτικής διευθέτησης τις τελευταίες δεκαετίες από διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ – προσεγγίσεις που ήταν θεμελιωδώς άδικες για τον λαό μας.
Αυτό το όραμα προτείνει ρητά την παράκαμψη της Παλαιστινιακής Εθνικής Αρχής μέσω εναλλακτικών τεχνοκρατικών και διοικητικών πλαισίων. Δεν αντικατοπτρίζει απλώς μια αξιολόγηση μιας βαθιάς ταραγμένης παλαιστινιακής απόδοσης, αλλά μάλλον σηματοδοτεί μια στρατηγική αλλαγή στην προσέγγιση της παλαιστινιακής υπόθεσης.
Ο πραγματικός κίνδυνος σε αυτές τις εκθέσεις δεν έγκειται στην κριτική τους για την απόδοση της Παλαιστινιακής Αρχής (κριτική που περιλαμβάνει ορισμένα στοιχεία και γνωστά δομικά ελαττώματα για τα οποία έχουμε επανειλημμένα προειδοποιήσει) αλλά στο πολιτικό πλαίσιο στο οποίο παρουσιάζονται αυτά τα συμπεράσματα.
Αυτές οι εκθέσεις αποσυνδέουν σκόπιμα την παλαιστινιακή κρίση από τη βασική της αιτία: την ισραηλινή εποικιστική κατοχή, τις πολιτικές της ακροδεξιάς και το ίδιο το αποικιακό όραμα. Αντ’αυτού, η κρίση εμφανίζεται σαν αποτέλεσμα «εσωτερικής παλαιστινιακής διοικητικής αποτυχίας», επιτρέποντας έτσι το μαρκετίστικο πλασάρισμα μίας «εναλλακτικής διοίκησης» σαν «λύση».
Αυτό που προτείνεται σήμερα από τις ΗΠΑ, στο ευρύτερο όραμα του Προέδρου Τραμπ για τη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες υποθέσεις, είναι ένα μοντέλο που βασίζεται στη μεταφορά των βασικών λειτουργιών της πολιτικής, οικονομίας και ασφάλειας σε παράλληλα, μη πολιτικά πλαίσια που υποστηρίζονται εξωτερικά, διατηρώντας παράλληλα μια «επίσημη πολιτική δομή» ως μια κούφια πρόσοψη που υποτίθεται ότι συνδέεται με τον PLO. Αυτό το μοντέλο αντικατοπτρίζει την πεποίθηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ ότι η παραδοσιακή μορφή της Παλαιστινιακής Αρχής δεν είναι πλέον βιώσιμη και επιδιώκει να ρυθμίσει την περιοχή σύμφωνα με τα αμερικανικά συμφέροντα συνυφασμένα με εκείνα των συμμάχων της. Αυτή η διαδικασία είναι αυτό που μπορεί να περιγραφεί ως «σιωπηλή παράκαμψη»: τερματισμός του παλαιστινιακού πολιτικού ρόλου χωρίς επίσημη δήλωση και χωρίς άμεσο πολιτικό κόστος ή κόστος ασφάλειας.
The Washington Institute for Near East Policy shared with the media a series of assessments by its senior fellows, warning that without a credible ISF, Israel would insist on retaining broad freedom of military action in Gaza. https://t.co/8NpUBrWLEf
— Asad Ali Toor (@AsadAToor) January 6, 2026
Η εμπειρία της τεχνοκρατικής λεγόμενης «Επιτροπής Διοίκησης Γάζας» που προέκυψε από το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Προέδρου Τραμπ και συνδέεται με την «Εκτελεστική Επιτροπή» ως σημείο αναφοράς (μαζί με την επιτροπή ασφαλείας που ανακοινώθηκε προ ημερών με τα σιωνιστικά προσανατολισμένα στοιχεία της) προωθείται πολιτικά ως γενικό μοντέλο. Αυτό δεν οφείλεται στο ενδιαφέρον για την παλαιστινιακή πολιτική ενότητα, αλλά μάλλον για μια φόρμουλα «επιτυχούς» διαχείρισης πληθυσμού υπό έλεγχο και ανακύκλωσης της κατοχής εκτός του πλαισίου της εθνικής απελευθέρωσης.
Ακόμη πιο επικίνδυνο είναι το γεγονός πως αυτή η προσέγγιση βρίσκει ανταπόκριση μεταξύ ορισμένων παλαιστινιακών κύκλων, είτε υπό την πίεση της συσσωρευμένης αποτυχίας -που περιγράφονται στις εκθέσεις ως «δείκτες δομικού αδιεξόδου»- είτε από την επιθυμία να διατηρήσουν περιορισμένες θέσεις και επιρροή προκειμένου να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα συμφέροντα.
Η τρέχουσα παλαιστινιακή κρίση είναι μια κρίση ενός πολιτικού συστήματος που δεν έχει ανανεωθεί, παρά τις πολυάριθμες εθνικές εκκλήσεις, δεν έχει λογοδοτήσει και δεν έχει εξελιχθεί. Ωστόσο, αυτή η κρίση δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως δικαιολογία για την παράδοση της εθνικής απόφασης σε εξωτερικούς παράγοντες.
Η εναλλακτική λύση στην αποτυχία δεν είναι η κηδεμονία και η εναλλακτική στην αποδυναμωμένη νομιμότητα δεν είναι η παράκαμψή της, αλλά μάλλον η επείγουσα αποκατάσταση της, μέσω του λαού, που θα πρέπει να είναι και η μοναδική πηγή εξουσίας και νομιμότητας.
Η Δυτική Όχθη, η οποία προωθείται ως «σταθερή», στην πραγματικότητα βιώνει μια εύθραυστη διοικητική σταθερότητα που βασίζεται σε δίκτυα συμφερόντων, ρυθμίσεις ασφαλείας και κέντρα επιρροής, παρά σε ανανεωμένη λαϊκή συναίνεση. Οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής ενός εξωτερικά υποστηριζόμενου εναλλακτικού πλαισίου θα βαθύνει το χάσμα μεταξύ της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος και θα καταργήσει το εθνικό εγχείρημα του απελευθερωτικού του περιεχομένου.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει η παλαιστινιακή ηγεσία σήμερα δεν είναι η απώλεια θέσεων, αλλά η παραμονή σε αυτές ενώ χάνει την εξουσία λήψης αποφάσεων, κινδυνεύοντας να γίνει απλώς ένας μάρτυρας της μεταφοράς εξουσίας σε παράλληλα πλαίσια, ενώ της ζητείται μόνο να παράσχει πολιτική κάλυψη.
Συνεπώς, η στιγμή της παλαιστινιακής δράσης δεν μπορεί πλέον να αναβληθεί. Αυτό που απαιτείται δεν είναι ούτε συνθήματα ούτε μάταιες αντιπαραθέσεις, αλλά η έναρξη μιας ορθολογικής, οργανωμένης εθνικής πολιτικής διαδικασίας – που δεν βασίζεται σε έναν κενό «πολιτικό ρεαλισμό», αλλά στην ανεξάρτητη βούληση, τον Βασικό Νόμο και τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Αυτή η διαδικασία πρέπει να στοχεύει στην ανανέωση της νομιμότητας, στην οικοδόμηση ενός γνήσιου συστήματος λογοδοσίας, στον ξεκάθαρο διαχωρισμό των εξουσιών και στην αποκατάσταση της πολιτικής ως έκφρασης της λαϊκής συμμετοχής και της συλλογικής βούλησης, όχι απλώς στη διαχείριση κρίσεων.
Στο επίκεντρο της παρούσας φάσης βρίσκεται η ευθύνη των κεντρικών δυνάμεων του παλαιστινιακού πολιτικού συστήματος, η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η Φατάχ, που ηγήθηκε του εθνικού εγχειρήματος για δεκαετίες, μαζί με άλλες συνιστώσες του εθνικού κινήματος, βρίσκεται σήμερα σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Είτε θα ξεκινήσει μια ειλικρινή κριτική αναθεώρηση και μια πραγματική, θαρραλέα πολιτική μεταρρύθμιση που θα αποκαταστήσει την ταυτότητά της ως εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα, αναβιώνοντας τη δημοκρατική εθνική νομιμότητα και την απελευθερωτική ουσία της παλαιστινιακής υπόθεσης, – είτε θα βρεθεί ξεπερασμένη, ως κίνημα και ως ηγετική δύναμη της PLO.
Υπάρχει άραγε κάποιος που ακούει τον ήχο του τελευταίου κουδουνιού κινδύνου; Που κινείται για να κάνει ό,τι απαιτείται για την προστασία της κληρονομιάς μας, του παρόντος και του εθνικού μας μέλλοντος -αποκαθιστώντας πρώτα τα πολιτικά μας δικαιώματα και τερματίζοντας την κατοχή;
Τέλος, ας τονίσουμε ότι όσα αναφέρονται εδώ, βασίζονται σε ερευνητικές και αναλυτικές εκθέσεις και σε ένα ολοκληρωμένο πολιτικό πλαίσιο, όχι σε ένα και μόνο έγγραφο, ούτε αποκλειστικά σε μία πηγή.
Η ουσιαστική συζήτηση δεν αφορά το όνομα του ινστιτούτου ή του ερευνητικού φορέα, αλλά τις επικίνδυνες κατευθύνσεις που συζητούνται ανοιχτά εντός των κέντρων λήψης αποφάσεων στις ΗΠΑ σχετικά με το μέλλον της παλαιστινιακής υπόθεσης. Ακόμη και αν υπάρχει διαφωνία επί μίας συγκεκριμένης έκθεσης, το θεμελιώδες ερώτημα παραμένει: αρνείται κανείς ότι υπάρχουν πραγματικές προσπάθειες παράκαμψης της παλαιστινιακής πολιτικής μέσω διοικητικών σχημάτων και επιβολής εξωτερικής επιτροπείας που αδειάζει το εθνικό σχέδιο από το απελευθερωτικό του περιεχόμενο;
Η αμφισβήτηση της πηγής χωρίς αντιμετώπιση της ιδέας, δεν είναι παρά φυγή από το δυσκολότερο ερώτημα: προς τα πού οδηγούν οι επιβολές για τη σιωπηλή μεταφορά της ανεξάρτητης εθνικής απόφασης υπό αμερικανικές και περιφερειακές πιέσεις; Και πώς ξεκίνησε αυτό με τη συγκρότηση της λεγόμενης τεχνοκρατικής επιτροπής στη Γάζα, όπως αναφέρεται στο «Συμβούλιο Ειρήνης» με επικεφαλής τον Πρόεδρο Τραμπ;
