Αν και δεν συμφωνώ με πολλές από τις πολιτικές της Τουρκίας, ειδικά αυτές που σχετίζονται με τις επεκτατικές περιφερειακές φιλοδοξίες της σε προσπάθειες αποκατάστασης του πνεύματος της αυτοκρατορίας που σχεδίασε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρ.Τ. Ερντογάν, η τελευταία της θέση επιβάλλεται ως μοντέλο πολιτικής τόλμης που σπανίζει στην περιοχή μας, παρά την παρουσία αμερικανικών βάσεων εκεί ως κράτος μέλος του ΝΑΤΟ.
Τη στιγμή που η Άγκυρα επέλεξε να ονομάσει τα πράγματα ξεκάθαρα και να θεωρήσει το Ισραήλ υπεύθυνο για την ώθηση προς μια κλιμάκωση της επιθετικότητας έναντι του Ιράν, το αραβικό σκηνικό φαινόταν να είναι το εντελώς αντίθετο, αντιπροσωπευόμενο από μια συγκεχυμένη σιωπή ή «χλιαρές» θέσεις που δεν είχαν το ελάχιστο επίπεδο σαφήνειας και ικανότητας να επηρεάσουν, ή περιορίζονταν στο να κατηγορούν το θύμα της συνεχιζόμενης επίθεσης: τον εαυτό του.
Η τουρκική θέση όπως διατυπώθηκε τελευταία από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δεν ήταν μία «συγκυριακή» δήλωση. Ο Φιντάν αναγόρευσε το Ισραήλ κύριο υπεύθυνο για το ξέσπασμα του κοινού πολέμου με τις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα επιβεβαίωσε την άρνησή του να στοχοποιήσει χώρες της περιοχής, ζητώντας τον τερματισμό της κλιμάκωσης και την επιστροφή στη διπλωματική οδό.
Αυτή η θέση συνάδει με εκείνη πολλών άλλων χωρών στον κόσμο που έχουν απορρίψει το επανειλημμένο αίτημα των Αμερικανών να συμμετάσχουν σε μορφές επιθετικότητας, (πέρα από την Κίνα και τη Ρωσία που ήδη το καταγγέλλουν).
🇹🇷🇶🇦🇮🇷 🇮🇱 "The primary responsible party for this war, which has drawn our region into unprecedented crisis is ISRAEL" — Turkey's FM Hakan Fidan https://t.co/mAM6yKP0oY pic.twitter.com/1pBPdeZLCW
— Lord Bebo (@MyLordBebo) March 19, 2026
Αυτή η σχετικά ισορροπημένη θέση αντανακλά την πολιτική συνειδητή απόφαση ότι το να αφήσουμε την περιοχή να διολισθήσει σε ανοιχτή αντιπαράθεση θα εξυπηρετήσει μόνο ατζέντες άλλων δυνάμεων ενώ η διεύρυνση του κύκλου των συγκρούσεων θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε χάος που θα είναι δύσκολο να περιοριστεί.
Από την άλλη πλευρά, πολλά αραβικά κόμματα συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τα γεγονότα με τη λογική της αντίδρασης ή να ευθυγραμμίζονται σιωπηρά πίσω από αφηγήσεις που δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τα συμφέροντα του λαού τους. Αντιδρούν, δηλαδή, σαν να κυβερνάται η περιοχή από έξω και όχι από μέσα, και αυτό ήταν που απαιτούσε την ύπαρξη μιας επίσημης, ανεξάρτητης και διακριτής παλαιστινιακής θέσης.
Αυτό το παράδοξο όχι μόνο αποκαλύπτει μια διαφορά στις θέσεις, αλλά αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη κρίση στη δομή της αραβικής πολιτικής λήψης αποφάσεων, όπου η πρωτοβουλία απουσιάζει, η τόλμη μειώνεται και οι στρατηγικοί υπολογισμοί αντικαθίστανται από βραχυπρόθεσμα στοιχήματα.
Ενώ οι περιφερειακές δυνάμεις επιδιώκουν να καλύψουν το κενό και να επιβάλουν την παρουσία τους στις εξισώσεις της σύγκρουσης, η αραβική φωνή παραμένει αιχμάλωτη εξάρτησης και δισταγμού, σε μια ιστορική στιγμή που υποτίθεται ότι ήταν μια ευκαιρία επαναπροσδιορισμού του ρόλου της και της αποκατάστασης μιας ελάχιστης πολιτικής ανεξαρτησίας και οικοδόμησης μιας αραβικής θέσης απέναντι σε όσα διαδραματίζονται στην περιοχή και απέναντι στην ηγεμονία των ΗΠΑ.
Υπό το φως των όσων συμβαίνουν σήμερα, η συζήτηση δεν μπορεί να είναι πλέον μία αφηρημένη πολιτική κουβέντα., Έχει συνδεθεί άμεσα με μετασχηματισμούς πεδίου που επανασχεδιάζουν την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.
Οι πρόσφατες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις και οι ενδείξεις κάνουν ορατή την συνέχιση και ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης, παρά τις δηλώσεις του διδύμου Τραμπ και Νετανιάχου για το τέλος τους. Και αυτό έδειξαν, τις τελευταίες μέρες, περίτρανα οι πύραυλοι ακριβείας που έπληξαν σημαντικές και ζωτικής σημασίας βάσεις στο κεντρικό Ισραήλ μεταξύ των οποίων οι πυραυλικές επιθέσεις σε Άραντ και Ντιμόνα και οι διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι με βεληνεκές 4.000 χλμ που καταγράφηκαν κατά την εξαπόλυση ιρανικής επίθεση με στόχο την ατόλη Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό και την εκεί αμερικανο-βρετανική βάση.
Iran fired two ballistic missiles at Diego Garcia this week. That’s a tiny British-American dot in the Indian Ocean that most people couldn’t find on a map, which is precisely why it matters.
— Gandalv (@Microinteracti1) March 21, 2026
The range was 4,000 kilometers. Four thousand. To put that in perspective, 4,000… pic.twitter.com/bibhtcx5Ru
Όπως φαίνεται, οι εξισώσεις αποτροπής δεν περιορίζονται πλέον σε ένα μέρος. Αυτό, με τη σειρά του, ανοίγει την πόρτα σε μια πιο περίπλοκη φάση, όπου η περιφερειακή βούληση διασταυρώνεται με τους υπολογισμούς των μεγάλων δυνάμεων, σε μια σκηνή που θα μπορούσε να εκραγεί ή να μηδενιστεί σύμφωνα με νέες ισορροπίες που ενδέχεται να αποκαλυφθούν τις επόμενες ημέρες.
Από την εξίσωση δεν λείπε βεβαίως ούτε η οικονομική διάσταση καθώς η κλιμάκωση της αμερικανο-ισραηλινής επιθετικότητας έναντι του Ιράν απειλεί ενεργειακούς δρόμους και ζωτικούς διαδρόμους, κυρίως το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πετρελαίου αλλά και αυτό που μπορεί στη συνέχεια να επηρεάσει το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ. Οποιαδήποτε διαταραχή εδώ δεν θα είναι μόνο τοπική. Θα επιφέρει άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και τις τιμές της ενέργειας, γεγονός που καθιστά την απουσία της αραβικής πρωτοβουλίας όχι απλώς πολιτική αποτυχία και αποδοχή αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στο έδαφός της και εξομάλυνση με το Ισραήλ εκ μέρους ορισμένων από αυτές, αλλά μάλλον πραγματικό στρατηγικό κίνδυνο.
Σε αυτό το πλαίσιο, θέσεις όπως αυτή της Τουρκίας και άλλων χωρών χωρίς τους Άραβες φαίνονται πιο κοντά σε μια προληπτική ανάγνωση των κινδύνων διολίσθησης προς μια συνολική αντιπαράθεση, ενώ η αραβική απουσία παραμένει επιβαρυντικός παράγοντας και όχι εξισορροπητικός παράγοντας. Όταν η ισορροπία δυνάμεων αλλάζει επί τόπου, και δεν υπάρχει αποτελεσματική αραβική πολιτική θέση για να ανταποκριθεί σε αυτήν, το αναπόφευκτο αποτέλεσμα είναι ο περιθωριοποίηση του αραβικού ρόλου στη διαμόρφωση του μέλλοντος της περιοχής.
Στην παρούσα στιγμή δεν υπάρχει η πολυτέλεια της αναμονής. Είτε οι Άραβες θα παρουσιάσουν θέση σε μια εξίσωση που διαμορφώνεται σήμερα με το μίγμα της βίας και της πολιτικής, είτε θα μείνουν έξω από αυτήν, αντιμετωπίζοντας τις συνέπειες.
Εδώ, ο κίνδυνος δεν έγκειται μόνο στην επέκταση της σύγκρουσης, αλλά στο γεγονός ότι ολόκληρη η περιφερειακή τάξη θα αναδιαμορφωθεί χωρίς μια αποτελεσματική αραβική παρουσία, ειδικά με ό,τι θα αντικατοπτρίζεται στην εθνική μας υπόθεση, με ό,τι συζητείται σήμερα όσον αφορά τη δυνατότητα επιστροφής σε διπλωματικό δρόμο για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις Ιράν-ΗΠΑ, ή στρατιωτική χερσαία απόβαση παρά τη σύγχυση των Ηνωμένων Πολιτειών με τους στόχους του Ισραήλ, τους βάναυσους βομβαρδισμούς που υπέστη το Ιράν, αλλά και ο Λίβανος και η Γάζα πριν από αυτό, όπως και η συνεχιζόμενη «διευθέτηση» της πολιτικής της γενοκτονίας στη Δυτική Όχθη.
