Η ήττα που υπέστη ο Βίκτορ Όρμπαν δεν ήταν απλώς μια εσωτερική ουγγρική υπόθεση. Ο ίδιος δεν υπήρξε απλώς πρωθυπουργός της χώρας του, αλλά μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της λαϊκιστικής δεξιάς παγκοσμίως, και ο βασικός εκφραστής του μοντέλου της «ανελεύθερης δημοκρατίας» εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης — ακόμη και πηγή έμπνευσης πέραν αυτής. Ως εκ τούτου, η κοινοβουλευτική του ήττα εγείρει ένα ευρύτερο ερώτημα: βρισκόμαστε μπροστά στην αρχή της υποχώρησης αυτού του κύματος που ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια ή απλώς σε μια διαδικασία ανασχηματισμού του;

Για χρόνια, ο Όρμπαν αποτέλεσε αιχμή του δόρατος στην αμφισβήτηση των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σημείο αναφοράς για ανερχόμενα δεξιά λαϊκιστικά ρεύματα διεθνώς — από τον ηττημένο στη Βραζιλία Ζαΐρ Μπολσονάρο έως τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και προσωπικότητες όπως η Τζόρτζια Μελόνι, η Μαρίν Λεπέν και ο Ναρέντρα Μόντι, μεταξύ άλλων. Το ρεύμα αυτό συνδέθηκε με την αντίθεση στη μετανάστευση, την ανάδειξη ταυτοτικών και πολιτισμικών αφηγημάτων, καθώς και με την επινόηση εννοιών όπως η «ευρωπαϊκή χριστιανικότητα», η οποία σε ορισμένες εκφάνσεις της διασταυρώθηκε πολιτικά με τον χριστιανικό σιωνισμό.

Ωστόσο, οι διαδοχικές διεθνείς κρίσεις — από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τις οικονομικές πιέσεις, και από την κλιμάκωση έναντι του Ιράν και του Λιβάνου έως τον πόλεμο εξόντωσης στη Γάζα — ώθησαν την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη προς την αναζήτηση σταθερότητας αντί της περιπέτειας. Εδώ ακριβώς δοκιμάζεται η ανθεκτικότητα της δεξιάς λαϊκιστικής ρητορικής, αλλά και η ευθύνη της ευρωπαϊκής αριστεράς και των προοδευτικών δυνάμεων διεθνώς να την αντιμετωπίσουν.

Η ήττα του Όρμπαν δεν σημαίνει το τέλος της άκρας δεξιάς, αλλά μάλλον το τέλος μιας φάσης έντονου και συγκρουσιακού λόγου, και την αρχή μιας πιο προσεκτικής, πραγματιστικής αναπροσαρμογής με στόχο τη διατήρηση της παρουσίας της. Αυτή η μετατόπιση, αν και φαίνεται ευρωπαϊκή, φέρει σαφείς διεθνείς προεκτάσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιπτώσεις για τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου καθίστανται εμφανείς. Ο Όρμπαν υπήρξε πολιτικός και ιδεολογικός σύμμαχος, προσφέροντας κάλυψη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που περιόριζε τη διαμόρφωση πιο αυστηρών θέσεων απέναντι στις ισραηλινές πολιτικές. Η υποχώρηση — ή και ήττα — του συνεπάγεται, σε μεγάλο βαθμό, τη συρρίκνωση των περιθωρίων ελιγμών του Νετανιάχου στην Ευρώπη, και ενδεχομένως την ανάδυση πιο επικριτικών στάσεων σε ζητήματα όπως οι εποικισμοί, η προσάρτηση και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην περιοχή.

Ο κόσμος που επέτρεψε την άνοδο της λογικής της «ισχύος χωρίς περιορισμούς» αρχίζει να αντιμετωπίζει τις συνέπειές της. Από τη Βουδαπέστη έως την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ, αυτό το μοντέλο βρίσκεται πλέον υπό πραγματική δοκιμασία — όχι μόνο εκλογικά, αλλά και ως προς τη βιωσιμότητά του σε ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον. Σήμερα, αρκετά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με χώρες του Παγκόσμιου Νότου, καθώς και δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία, εκφράζουν αυξανόμενη αντίθεση σε πολιτικές που τροφοδοτούν τις εντάσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιλογών που συνδέονται με τον Τραμπ και τον Νετανιάχου, ιδίως σε ζητήματα όπως η πίεση στα ιρανικά λιμάνια και στο Στενό του Ορμούζ.

Για εμάς τους Παλαιστίνιους, δεν αρκεί να παρακολουθούμε αυτές τις εξελίξεις. Η μεταβολή του διεθνούς κλίματος και οι πρώτες ενδείξεις μετάβασης προς μια πολυπολική τάξη πραγμάτων δεν αποδίδουν αυτόματα δικαιώματα, αλλά ανοίγουν ένα σπάνιο πολιτικό παράθυρο που απαιτεί συνειδητή και αποτελεσματική αξιοποίηση.

Η ήττα του Όρμπαν ίσως να μην αποτελεί απλώς μια ευρωπαϊκή είδηση, αλλά μια ένδειξη περιορισμού του χώρου για πολιτικές όπως αυτές που ακολουθεί ο Νετανιάχου.

Το ερώτημα παραμένει: διαθέτουμε την ικανότητα να μετατρέψουμε αυτή τη μετατόπιση σε πραγματική πολιτική ευκαιρία, ή θα την αφήσουμε να περάσει, όπως τόσες άλλες στιγμές, χωρίς να επανατοποθετηθούμε και να την αξιοποιήσουμε ουσιαστικά;