Σε δήλωση προέβη χθες, μετά το τέλος της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, ο επί 76 ημέρες απεργός πείνας Αριστοτέλης Χαντζής. Όπως δήλωσε, θα συνεχίσει την απεργία πείνας, καθώς το ψήφισμα που υπερψηφίστηκε στο δημοτικό συμβούλιο αφορά «τον θάνατο» των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που ζουν στα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.
Στο ψήφισμα αντιτάχθηκε η Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα, η οποία τόνισε πως ο Δήμος Αθηναίων πρέπει να πάρει ξεκάθαρη θέση ενάντια στον σχεδιασμό της Περιφέρειας Αττικής για την Ανάπλαση των Προσφυγικών και ενάντια στην έξωση των κατοίκων, καθώς και η Λαϊκή Συσπείρωση, απορρίπτοντας την εμπλοκή ιδιωτικών συμφερόντων στον σχεδιασμό.
Από τα «δεξιά» της διοικούσας παράταξης του Χάρη Δούκα το ψήφισμα καταψηφίστηκε ως διφορούμενο ως προς τη στήριξη στην ανάπλαση, όπως τόνισε ο Κώστας Μπακογιάννης, ενώ υπέρ του ψηφίσματος τοποθετήθηκε η παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Κώστα Ζαχαριάδη.
Η ψηφοφορία για το ψήφισμα διεξήχθη υπό το βάρος των έντονων αποδοκιμασιών κατοίκων των προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας που έδωσαν το παρόν στην συνεδρίαση. Μάλιστα παρέμειναν στην αίθουσα και μετά το πέρας της διαδικασίας φωνάζοντας συνθήματα με συνέπεια να διακοπεί η συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου.
Οι κάτοικοι των προσφυγικών εξέφρασαν την έντονη δυσαρέσκειά τους για το ψήφισμα του Δήμου Αθηναίων καθώς- όπως υποστήριξαν- δεν εκφράζει ξεκάθαρα το βασικό αίτημά τους που είναι η άμεση ακύρωση της προγραμματικής σύμβασης από την Περιφέρεια Αττικής για την αποκατάσταση των τεσσάρων προσφυγικών πολυκατοικιών προς χρήση κοινωνικής κατοικίας.
Όπως δήλωσε ο απεργός πείνας Αριστοτέλης Χαντζής:
“Σήμερα, Δευτέρα 20 Απριλίου, το Δημοτικό Συμβούλιο, ο Δήμος Αθηναίων, απεφάνθη για τον θάνατο των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που ζουν στα Προσφυγικά και συνάμα για τον θάνατο τον δικό μου και των υπόλοιπων απεργών πείνας που σταδιακά θα μπουν και όπως ήδη τους έχουμε ενημερώσει, ο επόμενος απεργός πείνας θα μπει την 1η Μαΐου.
Έχω να δηλώσω ότι θα συνεχίσω την απεργία πείνας μέχρι δικαίωση των σαφών και εμπεριστατωμένων αιτημάτων ή μέχρι τον θάνατο. Αυτήν τη στιγμή δυνάμεις καταστολής περικύκλωσαν τον κόσμο της αλληλεγγύης που είχε πάει να συμπαρασταθεί στην Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών.
Έτσι απαντάει το Δημοτικό Συμβούλιο στις κοινωνικές ανάγκες.
Αυτό που έχουμε να πούμε είναι ότι σαν Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών πήραμε την απόφαση να μείνουμε και να αντισταθούμε μέχρι τέλους.
Ή θα νικήσουμε ή θα νικήσουμε.”
Στο Δημοτικό Συμβούλιο ο δήμαρχος Αθηναίων αφού άκουσε τις παρεμβάσεις κατοίκων και συλλογικοτήτων που κατοικούν σήμερα στα προσφυγικά παρουσίασε ψήφισμα με το οποίο μεταξύ άλλων προωθεί τη διαβούλευση για την τύχη των κτιρίων και των κατοίκων τους ενώ ζητά ο δήμος Αθηναίων να έχει ενεργό ρόλο στην όλη υπόθεση.
Το ψήφισμα που εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία αναφέρει:
“Ο Δήμος Αθηναίων παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις που αφορούν την αξιοποίηση και αποκατάσταση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, ενός εμβληματικού συγκροτήματος με εξαιρετική ιστορική, κοινωνική, πολεοδομική και μνημειακή σημασία για την Αθήνα.
Στο Δ.Σ. της 1ης Απριλίου 2026, επιτροπή κατοίκων παρουσίασε τις ανησυχίες και τις θέσεις της, επισημαίνοντας μάλιστα τον κίνδυνο για την ζωή ενός απεργού πείνας.
Πρόκειται για ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό και ιστορικό σύνολο οκτώ πολυκατοικιών, που ανεγέρθηκαν κατά την περίοδο 1933-1936 για τη στέγαση προσφυγικών οικογενειών, αποτελούν σήμερα χαρακτηρισμένο μνημείο στεγαστικού συγκροτήματος, αντιπροσωπευτικό του κινήματος του μοντερνισμού στην Ελλάδα και συνδέονται άρρηκτα τόσο με τη μνήμη του Μικρασιατικού Ελληνισμού όσο και με κρίσιμες σελίδες της νεότερης ιστορίας της πόλης, όπως τα γεγονότα του Δεκεμβρίου 1944.Σύμφωνα με τα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, οι δύο πρώτες πολυκατοικίες χαρακτηρίστηκαν μνημεία με Απόφαση Ύπουργού Πολιτισμού (ΦΕΚ 1747/Β/26-11- 2003) και στη συνέχεια οι υπόλοιπες έξι (ΦΕΚ 62/13-2-2009), ενώ το 2019 το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων ενέκρινε ομόφωνα μελέτη αποκατάστασης του
συγκροτήματος.Το 2014 είχε επιχειρηθεί η μεταβίαση στο ΤΑΙΠΕΔ των 137 διαμερισμάτων (από τα 228 των 8 πολυκατοικιών), με Απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων (ΦΕΚ 571/Β/55.3.2014). Πράξη κατά της οποίας προσέφυγε ο Δ.
Αθηναίων στο ΣτΕ (Δ’ Τμήμα). Η αίτηση ακύρωσης κατά της μεταβίβασης στο ΤΑΙΠΕΔ, δεν έγινε μεν δεκτή, αναγνωρίστηκε όμως από τους διάδικους ότι ο περιβάλλων χώρος ανήκει στον Δήμο. Εν τω μεταξύ, το 2016 (πριν ακόμα καθαρογραφεί η Αποφαση του ΣτΕ Δ΄ τμ. 507/2018) μεταβιβάστηκαν με το αρ. 62 του ν. 4414/2016 (ΦΕΚ 149/Α) στην Περιφέρεια Αττικής 177 από τα 228 διαμερίσματα, ενώ 51 παραμένουν ιδιόκτητα.Τον Ιούνιο του 2025 με απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής (864/2025) εγκρίνεται η υπογραφή προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Αττικής, ΔΥΠΑ και ΥΠΠΟ για την «αποκατάσταση τεσσάρων προσφυγικών πολυκατοικιών στην Λ. Αλεξάνδρας προς χρήση κοινωνικής κατοικίας» . Δηλαδή, στην παρούσα φάση το έργο αφορά τέσσερις από τις οκτώ πολυκατοικίες που φέρεται να ανήκουν εξ ολοκλήρου στην Περιφέρεια Αττικής, και προβλέπει πλην της κοινωνικής κατοικίας, και τη φιλοξενία συνοδών ασθενών του
γειτονικού νοσοκομείου, ενώ δεν υπάρχει καμία αναφορά στον περιβάλλοντα χώρο. Σημειωτέον, το 2020 είχε γίνει μια προεργασία για προγραμματική σύμβαση με τον Δήμο Αθηναίων, την Περφέρεια Αττικής και την Ανάπλαση ΑΕ αλλά δεν τελεσφόρησε.Ο Δήμος Αθηναίων αναγνωρίζει πλήρως τη σημασία της αποκατάστασης των κτιρίων, της διασφάλισης της στατικής τους επάρκειας με σεβασμό στα αρχικά σχέδια, όπως αρμόζει σε μνημεία, καθώς και της κοινωνικής αξιοποίησής τους, ενώ ζητά την πλήρη ενημέρωση και συμμετοχή του στον σχετικό σχεδιασμό. Λόγω της βαρύτητας του εγχειρήματος, του δημόσιου χαρακτήρα του, της ιστορικής και μνημειακής προστασίας του χώρου, αλλά και της άμεσης επίδρασής του στη ζωή της γειτονιάς, θεωρούμε ότι οποιαδήποτε προώθηση του σχεδιασμού δεν μπορεί να εξελίσσεται χωρίς προηγούμενη, ανοιχτή, θεσμικά οργανωμένη και ουσιαστική διαβούλευση.
Για τον λόγο αυτό, ο Δήμος Αθηναίων ζητά από την Περιφέρεια Αττικής πριν προχωρήσει στην υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης:
1. Να προχωρήσει άμεσα σε δημόσια και επίσημη διαδικασία διαβούλευσης για το σύνολο του σχεδιασμού (κτίρια και κοινόχρηστος χώρος) που αφορά την αξιοποίηση και ανάπλαση των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, σύμφωνα με την νομοθεσία περί αναπλάσεων (ν. 2508/97).
2. Να παρουσιάσει αναλυτικά το αντικείμενο, το εύρος, τις χρήσεις, το χρονοδιάγραμμα και τις επιπτώσεις της παρέμβασης, (όπως προβλέπεται στην νομοθεσία για την Προκαταρκτικη Πρόταση Ανάπλασης) καθώς και τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίζεται η προστασία του ιστορικού και κοινωνικού χαρακτήρα του συγκροτήματος.
3. Να καλέσει θεσμικά σε συνεργασία τον Δήμο Αθηναίων, τους κατοίκους της περιοχής, εκπροσώπους των σημερινών διαμενόντων, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και κάθε αρμόδια υπηρεσία πολιτιστικής προστασίας και αστικού σχεδιασμού.
4. Να εξασφαλίσει πλήρη διαφάνεια ως προς τις μελέτες, τις προβλεπόμενες χρήσεις, το ιδιοκτησιακό και λειτουργικό καθεστώς, τα κοινωνικά κριτήρια και τη διαδικασία επιλογής δικαιούχων και απόδοσης των κατοικιών και τις προβλέψεις για την προστασία της ιστορικής μνήμης του χώρου.
5. Να μην προχωρήσει σε διαδικασίες καταστολής, όπως οι εξώσεις, πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης του σχεδιασμού και να ληφθεί η απαραίτητη μέριμνα προστασίας για τους σημερινούς κατοίκους στα κτίρια.
Επισημαίνουμε ιδιαίτερα το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση και αποσαφήνιση, σε συνέχεια των δικαστικών αποφάσεων και των ειδικών νομοθετικών ρυθμίσεων που έχουν μεσολαβήσει.
Η Αθήνα εχει ανάγκη από έργα που σχεδιάζονται με λογοδοσία, κοινωνική ευαισθησία, σεβασμό στη μνήμη και εμπιστοσύνη προς τους πολίτες. Τα Προσφυγικά της Αλεξάνδρας δεν είναι ένα συνηθισμένο κτιριακό απόθεμα προς αξιοποίηση. Είναι ένας τόπος μνήμης, κοινωνικής ιστορίας και αστικής ταυτότητας, που απαιτεί ειδική μέριμνα και θεσμική σοβαρότητα.
Σε μια τέτοια διαδικασία ο Δήμος Αθηναίων είναι έτοιμος να συμβάλλει θεσμικά και ουσιαστικά, και απαιτεί σεβασμό του ρόλου και των δικαιωμάτων του.
Κώστας Μπακογιάννης: Να προσθέσετε ότι ο Δήμος Αθηναίων στηρίζει το σχέδιο της Περιφέρειας Αττικής
Στην τοποθέτησή του για την πρόταση ψηφίσματος του κ. Δούκα ο Κώστας Μπακογιάννης αναφέρθηκε σε μία προς μία τις θέσεις που διατυπώνονται στο κείμενο υποστηρίζοντας ότι ήδη η Περιφέρεια έχει μεριμνήσει για τα συγκεκριμένα θέματα. Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής της Αθήνα Ψηλά τόνισε: «Συμφωνούμε με όλα όμως το έργο πρέπει να προχωρήσει. Ρωτήστε τους κατοίκους της περιοχής. ΣΥΡΙΖΑ-ΝΔ-ΠΑΣΟΚ είχαν συμφωνήσει στην σημασία αυτού του έργου. Διότι η πρόταση που είχε κατατεθεί πετύχαινε την αποκατάσταση και σεβόταν την ιστορική μνήμη αλλά είχε και πολύ έντονο το στοιχείο της κοινωνικής δικαιοσύνης», επισήμανε ο κ. Μπακογιάννης. Στη δευτερολογία του ο επικεφαλής της παράταξης Αθήνα Ψηλά, ζήτησε να προστεθεί στο κείμενο η φράση «Ο Δήμος Αθηναίων στηρίζει το σχέδιο της Περιφέρειας Αττικής, είναι έτοιμος να συμβάλλει θετικά και θεσμικά και απαιτεί σεβασμό στον ρόλο του», προκειμένου να υπερψηφίσει το ψήφισμα. Το αίτημά του δεν έγινε δεκτό και ο συνδυασμός του ψήφισε κατά.
Κώστας Ζαχαριάδης: Να εκκινήσει ξανά ο διάλογος
Υπέρ του ψηφίσματος ψήφισε η Ανοιχτή Πόλη με τον επικεφαλής της παράταξης να τονίζει: «Είναι ένα κρίσιμο θέμα, είναι στην καρδιά της πόλης και πρέπει να το δούμε στην πραγματική του διάσταση. Υπάρχουν άνθρωποι η οποίοι ζουν εκεί πολλά χρόνια, έχουν δημιουργήσει εκεί την πραγματικότητά τους, την καθημερινότητά τους και όταν ο κ. Μπακογιάννης λέει ότι πρέπει να ρωτήσουμε τη γειτονιά, η γειτονιά είναι όλοι αυτοί και πρέπει να δούμε την κοινωνική και την ανθρωπιστική διάσταση. Θέλω να πιστεύω ότι αυτό το ζήτημα δεν θα χρησιμοποιηθεί από καμία πλευρά ως μίας δυνατότητα έντασης που θα αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη από άλλα ζητήματα. Δεν μπορεί να γίνει τίποτα στην πόλη χωρίς συζήτηση, συναίνεση και προφανώς με τη βία. Να εκκινήσει ξανά ο διάλογος».
Νίκος Σοφιανός: Δεν συμφωνούμε με καμία ιδιωτική εταιρεία που θα αναλάβει την ανάπλαση
Κατά του ψηφίσματος ψήφισε η Λαϊκή Συσπείρωση Αθήνας κρίνοντας ότι στο ψήφισμα του Δήμου Αθηναίων δεν διατυπώνεται ξεκάθαρα το αίτημα να μην προχωρήσει η προγραμματική σύμβαση της Περιφέρειας. «Στο σημείο α’ μπορεί να μπει αυτό που ζητήσαμε να μην προχωρήσει η προγραμματική σύμβαση της Περιφέρειας και να ξεκινήσει άμεσα δημόσια διαδικασία διαβούλευσης. Πρέπει να φαίνεται ο θεσμικός ρόλος του δήμου στο τι θα γίνει εκεί. Το να μην προχωρήσει σε εξώσεις πρέπει να μπει πιο πολιτικά δηλαδή ότι δεν πρέπει να δρομολογηθούν διαδικασίες καταστολής για να γίνουν εξώσεις», επισήμανε χαρακτηριστικά ο κ. Σοφιανός.
Ελένη Παπαδοπούλου: Εγώ είμαι αντίθετη, το λέω
Να διαχωριστεί η ιστορία των κτιρίων από την σημερινή κατάσταση, ζήτησε η Ελένη Παπαδοπούλου- επικεφαλής της παράταξης Η Αθήνα Μας. «Αυτά τα κτίρια έχουν στεγάσει οικογένειες το 1922 οι οποίες εργάστηκαν, οι οποίες τα πλήρωσαν, τα συντήρησαν. Αυτό που συμβαίνει τώρα δεν έχει σχέση», τόνισε ενώ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στον δήμαρχο Αθηναίων υποστηρίζοντας ότι «δεν μιλά ξεκάθαρα». «Βγείτε ξεκάθαρα και πείτε “εμείς στηρίζουμε αυτούς τους ανθρώπους” και όχι να φέρνετε ένα κείμενο ναι μεν αλλά. Αυτό το θέμα δεν έχει να κάνει με εμάς. Έχει ληφθεί η απόφαση, είναι ενταγμένο κι εσείς εκμεταλλεύεστε μια κατάσταση για να πείτε ότι ενδιαφέρεστε», ανέφερε μεταξύ άλλων η κ. Παπαδοπούλου.
Όλγα Κλείτσα: Απογοήτευση!
Κατά του ψηφίσματος ψήφισε η Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα. «Η παρέμβαση που έκανε ο κ. Μπακογιάννης κάνει εμφανή ακριβώς την εξήγηση που έδωσα στο ψήφισμα αυτό», τόνισε η Όλγα Κλείτσα από την Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα χαρακτηρίζοντας ως «απογοήτευση» το κείμενο του ψηφίσματος. Σύμφωνα με την Ανατρεπτική Συμμαχία στο ψήφισμά του ο Δήμος θα έπρεπε να ζητά ξεκάθαρα την ανάκληση της επίμαχης προγραμματικής σύμβασης. «Το μεγάλο πρόβλημα αυτού του ψηφίσματος, αυτό που καταλαβαίνουν ότι λέτε, είναι μία παύση για να εμπλουτιστεί από διαβουλεύσεις και σε κάθε περίπτωση οι κάτοικοι θα εκδιωχθούν, ακόμη και οι ιδιοκτήτες, και θα μπουν άλλοι», υπογράμμισε η κ. Κλείτσα σημειώνοντας ότι σήμερα στα προσφυγικά κατοικούν 13 ιδιοκτήτες.
Η απεργία του Χαντζή πραγματοποιείται σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το σχέδιο εκκένωσης του χώρου και ως μέσο πίεσης για την αναστολή της εφαρμογής του. Η εκκένωση προωθείται στο πλαίσιο της «Διπλής Ανάπλασης [το δόκιμο του όρου αμφισβητείται]» στον Βοτανικό και τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας και την ανέγερση νέου γηπέδου για τον Παναθηναϊκό αντί αυτού της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, με την πέριξ του παρόντος γηπέδου περιοχή και τα Προσφυγικά να «αναπλάθονται» επίσης.
Τα αιτήματα που τίθενται από την απεργία πείνας και το μπλοκ Κοινότητας των Προσφυγικών:
- Άμεση Ακύρωση της σύμβασης από την Περιφέρεια Αττικής
- Διασφάλιση της παραμονής όλων των κατοίκων των προσφυγικών στα σπίτια τους και στον τόπο τους, όπου διαμένουν επί δεκαετίες.
- Εγγυήσεις για την εφαρμογή της αυτοχρηματοδοτούμενης αποκατάστασης των προσφυγικών από την συσταθείσα από την κοινότητα αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία.
(Πηγές: Athina984.gr, Save Prosfygika)
