Μια περιδιάβαση στα στοιχεία για την παιδική εργασία κάνει σήμερα -με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας– το ειδησεογραφικό δίκτυο Al Jazeera, επισημαίνοντας ότι από τα 2,4 δισεκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο ηλικίας κάτω των 18 ετών, περίπου ένα στα 17, σχεδόν 138 εκατομμύρια, εργάζονται.
Ειδικότερα, μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) και της UNICEF, 54 εκατομμυρίων από αυτά τα παιδιά απασχολούνται σε επικίνδυνες εργασίες που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλειά τους.
Το ρεπορτάζ εξετάζει τα τελευταία στοιχεία για την παιδική εργασία, τους κλάδους στους οποίους είναι πιο διαδεδομένη, καθώς και τις χώρες και τις περιοχές που επωμίζονται το βαρύτερο φορτίο.
Παιδιά που κάνουν επικίνδυνες δουλειές
Το 2015, τα Ηνωμένα Έθνη έθεσαν ως στόχο τον τερματισμό της παιδικής εργασίας παγκοσμίως έως το 2025. Αυτή η προθεσμία έχει πλέον παρέλθει. Αν και ο συνολικός αριθμός των παιδιών που εργάζονται έχει μειωθεί, δύο στα πέντε από τα παιδιά που εργάζονται εξακολουθούν να κάνουν επικίνδυνες δουλειές που συχνά περιλαμβάνουν βαριά σωματική εργασία, έκθεση σε τοξικά χημικά, επικίνδυνα μηχανήματα, εξαντλητικά ωράρια ή μη ασφαλή περιβάλλοντα.
Από τα 54 εκατομμύρια που απασχολούνται σε επικίνδυνες εργασίες:
- 10,3 εκατομμύρια (περίπου 1 στα 5) είναι ηλικίας 5-11 ετών
- 12,8 εκατομμύρια (περίπου 1 στα 4) είναι ηλικίας 12-14 ετών
- 30,8 εκατομμύρια (περίπου 4 στα 7) είναι ηλικίας 15-17 ετών
Η UNICEF και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) προειδοποιούν ότι τέτοιου είδους εργασίες μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς, ασθένειες και μόνιμες βλάβες στη σωματική και ψυχική ανάπτυξη ενός παιδιού. Πολλά από τα παιδιά που κάνουν αυτές τις δουλειές χάνουν επίσης το σχολείο, παγιδεύοντας τις οικογένειές τους σε κύκλους φτώχειας που μπορούν να διαρκέσουν για γενιές.
Η παιδική εργασία σε διάφορους κλάδους
Η γεωργία παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης παιδιών παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας το 61% όλων των περιπτώσεων παιδικής εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 84 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται σε αγροκτήματα, ως αλιείς και στην κτηνοτροφία.
Παιδιά κουβαλούν βαριά σακιά σε χωράφια, ψεκάζουν καλλιέργειες με επικίνδυνα φυτοφάρμακα, χειρίζονται κοφτερά εργαλεία και μηχανήματα και περνούν ατελείωτες ώρες σε συνθήκες ακραίας ζέστης. Μεγάλο μέρος της επικίνδυνης παιδικής εργασίας παγκοσμίως συγκεντρώνεται σε αυτόν τον τομέα. Σε πολλές αγροτικές κοινότητες, η εργασία ξεκινά πριν από την ανατολή του ηλίου και ανταγωνίζεται άμεσα τη σχολική εκπαίδευση.
Τα παιδιά που εργάζονται στον τομέα των υπηρεσιών, όπως η οικιακή εργασία, το λιανεμπόριο και ο τουρισμός, αντιπροσωπεύουν το 27% των περιπτώσεων παιδικής εργασίας, ενώ το 13% εργάζεται στη βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των ορυχείων, της μεταποίησης και των κατασκευών.
Αφρική και Ασία οι μεγάλες πληγές
Από τα χωράφια με κακάο στη Δυτική Αφρική μέχρι τις καλλιέργειες ρυζιού στη Νότια Ασία, η γεωργία είναι ο τομέας που εμπλέκει περισσότερο την παιδική εργασία παγκοσμίως, επειδή είναι συχνά άτυπη, οικογενειακή και δύσκολο να ρυθμιστεί με νόμους.
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος προγραμμάτων της UNICEF στην Γκάνα, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η παιδική εργασία παραμένει ευρέως διαδεδομένη στη Δυτική Αφρική, καθοδηγούμενη από τη φτώχεια, την περιορισμένη πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και από κλιματικά και οικονομικά σοκ.
Η ίδια εξήγησε ότι στην Γκάνα επηρεάζονται περισσότερα από 1,1 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας μεταξύ πέντε και 17 ετών, κυρίως στη γεωργία, αλλά και στα ορυχεία, την αλιεία και την οικιακή εργασία. «Στερεί από τα παιδιά την εκπαίδευση, τα εκθέτει σε επικίνδυνες συνθήκες και διαιωνίζει τη φτώχεια από γενιά σε γενιά», υπογράμμισε, μιλώντας για την παιδική εργασία.
Η υποσαχάρια Αφρική παραμένει το επίκεντρο της κρίσης, με 87 εκατομμύρια παιδιά να εμπλέκονται στην παιδική εργασία –αριθμός μεγαλύτερος από όλο τον υπόλοιπο κόσμο μαζί. Η αύξηση του πληθυσμού, οι συγκρούσεις και η οικονομική αστάθεια έχουν εξανεμίσει πολλά από τα κέρδη που είχαν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια.
Αντίστοιχα, η επικεφαλής του τμήματος προστασίας παιδιών της UNICEF στη Νιγηρία, δήλωσε ότι η παιδική εργασία στη χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω της εκπαίδευσης ή της επιβολής του νόμου.
«Η αργή μείωση στην υποσαχάρια Αφρική συνδέεται με πολλαπλούς δομικούς παράγοντες, όπως η φτώχεια, η περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, η αδύναμη κοινωνική προστασία, τα μέσα διαβίωσης στην ύπαιθρο που εξαρτώνται από την οικογενειακή εργασία, οι συγκρούσεις, ο εκτοπισμός, τα κλιματικά σοκ, η πληθυσμιακή ανάπτυξη, η ανεπίσημη μορφή εργασίας και η περιορισμένη ικανότητα επιβολής του νόμου», τονίζοντας ότι απαιτούνται ισχυρότερα συστήματα προστασίας των παιδιών, κοινωνική πρόνοια, πρόσβαση στην εκπαίδευση, υποστήριξη του βιοπορισμού των οικογενειών, πρόληψη σε επίπεδο κοινότητας, διαδικασίες παραπομπής και συνεχής δράση υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης.
Την ίδια ώρα, καταλήγει το ρεπορτάζ, ενώ η Ασία και ο Ειρηνικός έχουν καταγράψει τη μεγαλύτερη μείωση στους αριθμούς παιδιών που εργάζονται, η παιδική εργασία παραμένει βαθιά ριζωμένη στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες που παράγουν τρόφιμα, ρούχα, ορυκτά και καταναλωτικά αγαθά τα οποία πωλούνται σε όλο τον κόσμο.
