Ποιος θα έλεγε πως η καταστροφή στη Βαλένθια επρόκειτο, πέρα από την ανθρώπινη τραγωδία που συγκλόνισε την Ισπανία, να καταλήξει να συνταράσσει και τα ίδια τα θεμέλια της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης;
Κι όμως, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που ήδη είχε να ασχοληθεί με το πώς θα ξεπεράσει τον σκόπελο της αντίδρασης των Σοσιαλιστών να ψηφίσουν τον νεοφασίστα επίτροπο Ρομπέρτο Φίτο, απέκτησε έναν νέο πονοκέφαλο, με την εκλογή της Ισπανίδας επιτρόπου Τερέσας Ριβέρα, τον οποίο ενορχηστρώνει μάλιστα η θεωρητικά δική της παράταξη.
Το ισπανικό συντηρητικό «Λαϊκό Κόμμα» (ΡΡ) αρνείται να κυρώσει την εκλογή της Ριβέρα, κατηγορώντας την πως υπό την ιδιότητα της υπουργού Περιβάλλοντος του Σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ ευθύνεται για την αποτυχία να αποσοβηθεί η ανθρώπινη τραγωδία στη Βαλένθια. Παρ’ όλο που οι ευθύνες για την ολιγωρία και ανυπαρξία κρατικών υποδομών και μηχανισμών στη Βαλένθια είναι γεγονός αδιάσειστο ότι βαρύνουν τον τοπικό κυβερνήτη και στέλεχος του ΡΡ. Στηριζόμενο όμως στην παραπληροφόρηση, το ΡΡ και ο ηγέτης του Αλβέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, στρέφοντας τα πυρά προς τη Ριβέρα προσπαθεί να αποσπάσει την προσοχή από τις αναντίρρητες και πραγματικές ευθύνες που είχε ο «βαρόνος» του δικού του κόμματος, Κάρλος Μαθόν στην τραγωδία της Βαλένθιας.
Με αυτόν τον τρόπο του ΡΡ αποβλέπει σε έναν διπλό στόχο. Πρώτον, να πλαγιοκοπήσει την κυβέρνηση Σάντσεθ μέσω της Ευρώπης, μία τακτική που η παράταξη δείχνει έφεση ν’ ακολουθεί σε όλες τις περιπτώσεις που κυβερνούν οι Σοσιαλιστές. Και κατά δεύτερον, συστηματοποιεί την επίθεση για να πληγούν εν γένει οι ευρωσοσιαλιστές, στο πλαίσιο μηχανορραφιών του Μάνφρεντ Βέμπερ (επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και αντιπάλου της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν για την προεδρία της Κομισιόν) να ανατρέψει το σταθερό πρωτόκολλο συνεργασίας και επιμερισμού των ευρωπαϊκών χαρτοφυλακίων ανάμεσα σε ΕΛΚ και Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Με αυτήν την τακτική φιλοδοξεί ν’ ανατρέψει τις ισορροπίες στην νέα ευρωδιοίκηση της φον ντερ Λάιεν, σπρώχνοντάς της περισσότερο προς την ακροδεξιά -και κατά δεύτερον, ανατρέποντας και την ίδια την πρόεδρο της Κομισιόν, η οποία θα έχει χάσει την ηγετική της υπόληψη.
Η εκλογή του Φίτο, ενός ακροδεξιού εν μέσω Φιλελεύθερων, Σοσιαλιστών και Πρασίνων, ούτως ή άλλως θα σήμαινε μετατόπιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τα ακροδεξιά. Κι επίσης μία έμμεση απειλή για την ίδια και τορπιλισμό του έργου της, μιας και τον Ιούλιο το Ecr της Μελόνι δεν την είχε ψηφίσει. Σε τούτη τη συντονισμένη επίθεση ο Φεϊχόο έχει συμφωνήσει με τον Βέμπερ, για να αποδυναμώσουν και τον Σάντσεθ και την φον ντερ Λάιεν, ώστε εάν δεν τους βγάλουν ολότελα από την εξίσωση της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης, τουλάχιστον να μειώσουν τις αντιδράσεις τους. Έχοντας παράλληλα και το δεκανίκι της συνεννόησης με την ακροδεξιά πτέρυγα της Μελόνι, η οποία επιδιώκει per mare, per terra να προσεγγίσει το ΕΛΚ (και γιατί όχι να ενταχθεί, όπως το έχει εκφράσει η νεοφασίστρια πρωθυπουργός της Ιταλίας), για να πειθαναγκάζει τους Σοσιαλιστές να συντάσσονται με το πρόγραμμα που το ΕΛΚ θα θελήσει να επιβάλει στην Κομισιόν. Πράγμα, όχι δύσκολο μιας και μόλις προ ημερών το ΕΛΚ και οι ακροδεξιοί της Μελόνι ένωσαν τις δυνάμεις τους για να υποβαθμίσουν έναν από τους βασικούς πυλώνες στην πράσινη ατζέντα: τον νόμο κατά της αποψίλωσης των δασών.
Εν μέρει, η τακτική του ΕΛΚ (με τη συνδρομή του ΡΡ) φαίνεται να δικαιώνεται: οι ευρωσοσιαλιστές (με επικεφαλής την Ισπανίδα Ιράτσε Γκαρθία) επέλεξαν τη θεσμική οδό για τη λύση του αδιέξοδου, αποδεχόμενοι να ψηφίσουν τον Φίτο, προκειμένου να αποδεσμευθεί η αντίθεση στη Ριβέρα. Ούτως ή άλλως η τελευταία είναι αποδεκτή από την πρόεδρο της Κομισιόν και είναι προϊόν της συνεννόησης για τη διανομή των χαρτοφυλακίων ανάμεσα στις τρεις δυνάμεις της πλειοψηφίας (ΕΛΚ, Σοσιαλιστές, Πράσινοι), ενώ η εκλογή του Φίτο (και μάλιστα σ’ ένα κρίσιμο χαρτοφυλάκιο του αντιπροέδρου για τα κονδύλια συνοχής) υπακούει μόνο στο καταστατικό μοίρασμα ευθυνών στις μεγάλες χώρες.
Καλώς ή κακώς, στην περίπτωση τούτη στα ηνία της Ιταλίας βρίσκεται μια νεοφασιστική κυβέρνηση. Ένα αδιέξοδο θα άνοιγε συζήτηση ακόμη και για αλλαγή διακυβέρνησης στην Ε.Ε., με θριαμβευτική είσοδο του Μάριο Ντράγκι ως «συμπροέδρου». Αλλά κυρίως θα σηματοδοτούσε και το τελικό πλήγμα στην ύστατη προσπάθεια του Γαλλογερμανικού άξονα -καθώς οι Εμανουέλ Μακρόν και Όλαφ Σολτς έκαναν τα πάντα για να συσταθεί η διακυβέρνηση «Ούρσουλα 2». Μία εξέλιξη δυσοίωνη, δεδομένου ότι ένθεν του Ατλαντικού ξημερώνει οσονούπω η προεδρία Τραμπ με όλα τα επώδυνα που προοιωνίζονται για τη Γηραιά Ήπειρο, το εμπόριο και την γεωστρατηγική πολιτική της.
Το ΡΡ είχε ακολουθήσει πάντα την ίδια τακτική, αμφισβητώντας την εκλογή των σοσιαλιστών εθνικών επιτρόπων, όπως συνέβη με τον Χοακίν Αλμούνια, τη Μαγδαλένα Άλβαρεθ και την Νάδια Καλβίνιο. Επίσης είχε στυλώσει τα πόδια ακόμη και σε θετικές για την Ισπανία πρωτοβουλίες, όπως για την μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού με τα κονδύλια για την στήριξη μετά την πανδημία, τον Νόμο για την Αμνηστία των κατηγορούμενων Καταλανών ηγετών, ακόμη και για την «Ιβηρική εξαίρεση», που ανακούφισε τη χώρα από τη φρενήρη άνοδο των τιμών στην ενέργεια. Μία τακτική που ακολουθεί παράλληλα και στο εσωτερικό της χώρας, με τη νέα στήριξη που βρήκε στα δεξιά αυτονομιστικά κόμματα -κυρίως στους κατά τ’ άλλα μισητούς του ΡΡ Καταλανούς των Junts του Κάρλες Πουτζδεμόν. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση αναγκάσθηκε να αναβάλει ξανά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, στην οποία επρόκειτο να συζητηθεί το δημοσιονομικό πακέτο που συμφωνήθηκε μεταξύ PSOE και Sumar, λόγω επαρκούς έλλειψης στήριξης από δεξιά και αριστερά της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, μεταξύ άλλων θα πρέπει να ορίζει έναν ελάχιστο συντελεστή εταιρικού φόρου 15% στην Ισπανία -σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία.
Όμως, η συμφωνία με τα αριστερά και αυτονομιστικά κόμματα προβλέπει να συνοδεύεται και από φορολογικά μέτρα για τα οποία δεν υπάρχει συμφωνία, συμπεριλαμβανομένου του εάν πρέπει ή όχι να παραταθεί ο ειδικός φόρος στις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας και στις τραπεζικές εργασίες και νέοι φόροι για εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητα και τουριστικά διαμερίσματα, όπως και η κατάργηση της Golden Visa. Τα δεξιά PNV (Βάσκοι) και οι Junts (συστοιχιζόμενα με το ΡΡ) απορρίπτουν την παράταση του φόρου στις ενεργειακές επιχειρήσεις. Αντίθετα, το απαιτούν τα αντίστοιχα αριστερά κόμματα στις περιοχές αυτές, ERC και Bildu, που μαζί με τους Podemos απειλούν να καταψηφίσουν νομοσχέδιο που δεν περιλαμβάνει τον φόρο στους ενεργειακούς κολοσσούς.
Μία προοπτική που ενδεχομένως να απομακρύνεται με την in extremis συμφωνία, για μία συμβολική παράταση του φόρου στις εταιρείας ενέργειας και αύξηση στην φορολογία των υπερκερδών στις τράπεζες, στην οποία ο Σάντσεθ κατέληξε με τα αριστερά αυτονομιστικά κόμματα ERC, Bildu, BNG (Γαλικία). Δίχως όμως παρέρχεται ολότελα ο κίνδυνος να το καταψηφίσουν PNV και Junts, οδηγώντας τον προϋπολογισμό σε αδιέξοδο. Τουλάχιστον η κυβέρνηση μπορεί να επαίρεται για μία νίκη στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, μιας κι η Βουλή τελικά έβαλε τέλος στις «χρυσές βίζες», που εγκρίθηκαν το 2013 από την κυβέρνηση ΡΡ του Μαριάνο Ραχόι, με τις οποίες επιτρέπεται σε πλούσιους αλλοδαπούς να αποκτήσουν άδεια διαμονής εάν κάνουν μια επένδυση σε ακίνητα ή επιχειρήσεις -με τα γνωστά αρνητικά αποτελέσματα στο στεγαστικό ζήτημα.
