Πριν λίγες μέρες, διάβασα μια ιστορία που μου έστειλε ο αδελφός μου Γασάν, ο οποίος είναι παθιασμένος με τα μυθιστορήματα και τη λογοτεχνία. Η ιστορία αυτή γράφτηκε από τον Φιόντορ Ντοστογιέφσκι το 1849 στον τοίχο της φυλακής του, ενώ καταδικάστηκε σε θάνατο υπό την τσαρική Ρωσία πριν από την επανάσταση. Αυτή η σύντομη ιστορία παρουσίασε, σε ένα βαθμό, τη μεγαλοφυΐα της ανθρωπιστικής σκέψης αυτού του μεγάλου μυθιστοριογράφου.
Μέσα από το διάλογο μεταξύ του διαβόλου και του ιερέα, ο Ντοστογιέφσκι αποκάλυψε πως η «κόλαση» δεν αποτελεί απλώς απειλή στη μετά θάνατον ζωή, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που βιώνουν οι φτωχοί και οι καταπιεσμένοι στη Γη. Αυτή η ιστορία προκαλεί βαθύτερες σκέψεις για την πραγματικότητα των λαών μας σήμερα, ιδιαίτερα στην παλαιστινιακή πραγματικότητα, όπου οι άνθρωποι της περιοχής ζουν διάφορες μορφές «κόλασης επί Γης».
Στην αραβική εκδοχή της Ανατολής -που ονομάστηκε στη συνέχεια «Μέση Ανατολή» για να διευκολύνει την ενσωμάτωση του ισραηλινού αποικιακού κράτους- υπάρχουν εκατομμύρια που υποφέρουν από τη φτώχεια, την πείνα, την καταπίεση, τις διακρίσεις και τους πολέμους που επιβάλλονται από αυταρχικά καθεστώτα. Αυτά τα καθεστώτα, που παρακινούνται από τα προσωπικά συμφέροντα των ηγετών τους, ενισχύουν τη δύναμη ενός μονάρχη και δεν διαθέτουν τόσο την πολιτική βούληση όσο και την ηθική ακεραιότητα για να αντιμετωπίσουν την αποικιοκρατική κατοχή, που συνεχίζει να επεκτείνεται στην περιοχή μας με την υποστήριξη μιας άδικης διεθνούς τάξης με στόχο την επιβολή αυτού που ονομάζουν «Νέα Ανατολή».
Ακριβώς όπως ο Ντοστογιέφσκι επεσήμανε την ταλαιπωρία των καταπιεσμένων εργαζομένων και αγροτών, έτσι βρίσκουμε στην περιοχή μας, ολόκληρους λαούς που υποφέρουν από την καταπίεση άλλων καθεστώτων που εκμεταλλεύονται τη θρησκεία ή εθνικιστικά συνθήματα για να δικαιολογήσουν την τυραννία τους.
Η διεθνής κοινότητα, με τις αποικιοκρατικές της δυτικές δυνάμεις, ενεργεί όπως ο επιτηρητής που φέρει ένα μαστίγιο στην ιστορία του Ντοστογιέφσκι -είτε υποστηρίζοντας αυτά τα καθεστώτα, είτε συμβάλλοντας στη διαιώνιση της αδικίας μέσω διαφόρων μορφών δικτατορίας, αποικιοκρατίας, πολέμου και κατοχής. Οι πρόσφυγες, οι εκτοπισμένοι και οι καταπιεσμένοι του σήμερα είναι παρόμοιοι με εκείνους που περιγράφονται από τον Ντοστογιέφσκι στα σκοτεινά κελιά της φυλακής, στα εργοστάσια και στις φάρμες και που ζουν υπό δύσκολες συνθήκες χωρίς ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.
Στην Παλαιστίνη, η «γήινη κόλαση» πραγματοποιείται στην πιο ακραία μορφή της. Η ισραηλινή κατοχή επιδεινώνει τα δεινά των Παλαιστινίων μέσω της επέκτασης των εποικισμών, του βίαιου εκτοπισμού, της καθημερινής καταπίεσης και της στέρησης και των δολοφονιών, των αποκλεισμών και της εθνοκάθαρσης. Οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα βιώνουν αυτή τη γήινη κόλαση καθημερινά λόγω των πρωτοφανών εγκλημάτων πολέμου που διαπράττονται από κατοχικές δυνάμεις που καθιστούν τη γη τους ακατοίκητη και στερώντας τους τις βασικές ανάγκες της ζωής.
Εν τω μεταξύ, δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη μετατοπίζονται βίαια από τα σπίτια τους και σε ολόκληρη την ιστορική Παλαιστίνη, υπομένοντας τη συστηματική βία και καταστολή, τις κατεδαφίσεις των σπιτιών τους, τη βία των εποίκων, τις φυλετικές διακρίσεις και άλλες πολιτικές απαρτχάιντ. Ακόμη και οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες της διασποράς, εκείνοι που εκτοπίστηκαν βίαια από την πρώτη Nakba (σ. μτφρ. Καταστροφή), αυτοί αντιμετωπίζουν μια μοίρα όχι λιγότερο σοβαρή από τους ήρωες στη φυλακή του Ντοστογιέφσκι, απέναντι στην κατάρα της αναγκαστικής εξορίας.
Από την άλλη πλευρά, μέσα στο παλαιστινιακό εθνικό κίνημα, δεν έχουμε όλο και περισσότερο ένα σαφές, ενοποιημένο και ολοκληρωμένο πολιτικό όραμα για την αποσυναρμολόγηση των έργων της κατοχής, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να είναι διαρκή και να αποτρέψουν τις καλύτερες μέρες μετά από την παρατεταμένη γήινη κόλαση.
Αντ’ αυτού, βλέπουμε την εκμετάλλευση της θρησκείας, ανούσια πολιτικά συνθήματα και τη μάταιη επιδίωξη των παραπλανητικών αμερικανικών υποσχέσεων -είτε οικονομικά είτε με βάση την ασφάλεια- χωρίς να κάνουν απτά πολιτικά βήματα για την επίτευξη της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της αξιοπρέπειας και άλλων αναφαίρετων δικαιωμάτων μας.
Η ιστορία του Ντοστογιέφσκι φέρει ένα σαφές μήνυμα: η αληθινή κόλαση δεν βρίσκεται στο μακρινό μέλλον ή στη μετά θάνατον ζωή, αλλά στην επίγεια αδικία υπέστη εδώ και τώρα. Αυτό που χρειάζονται περισσότερο σήμερα οι αραβικοί λαοί – και οι Παλαιστίνιοι ειδικότερα – δεν είναι περισσότερες απειλές της γήινης κόλασης ή των υποσχέσεων ελπίδας στη μετά θάνατον ζωή, αλλά πολιτικές που αποκαθιστούν την ανθρώπινη ελευθερία και την αξιοπρέπεια σε αυτή τη γη. Τώρα! Όχι αύριο, όπως τραγουδούσε κάποτε η Φαϊρούζ.
Στην Παλαιστίνη, αυτό απαιτεί την ανοικοδόμηση και τη αποσαφήνιση ενός σύγχρονου Παλαιστινιακού Εθνικού Σχεδίου, ενισχύοντας την ενότητα και την εθνική συνεργασία, εστιάζοντας σε ορθολογικές και αποτελεσματικές στρατηγικές πολιτικής αντίστασης που αποκαθιστούν την έννοια της δημοκρατικής εθνικής απελευθέρωσης.
Αυτή η προσέγγιση πρέπει να διατηρήσει την ανθεκτικότητα του λαού ως μορφή αντίστασης και να εργαστεί για να τερματίσει πρώτα την κατοχή και να επιτύχει τη δικαιοσύνη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Χωρίς μια φατρία που επιθυμεί την ήττα ενός άλλου, ανεξάρτητα από τις εσωτερικές διαφωνίες. Αυτό απαιτεί επίσης μια κριτική ανασκόπηση των εμπειριών του παρελθόντος, συμπεριλαμβανομένης της φάσης που εγκαινιάστηκε μετά τις συμφωνίες του Όσλο, για να κατανοήσουμε πώς φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση.
Όσον αφορά την ευρύτερη Αραβική Ανατολή, η λύση αρχίζει με δημοκρατικά συστήματα που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, απομακρύνονται από τη σεχταριστική και εθνοτική διαίρεση και απορρίπτουν τα επιβαλλόμενα καθεστώτα που κυβερνούν χωρίς εκλογές ή εδραιώνουν την εξουσία με την προσέλκυση «ψευδών θρησκευτικών ισχυρισμών» ή «νομικά δόγματα» που δικαιολογούν το status quo. Χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο από απλώς δημοκρατικές εκλογές. Απαιτούμε μια πραγματική κουλτούρα της ιθαγένειας και της λαϊκής αντίστασης που είναι συνειδητή και ορθολογική -μία που προκαλεί τις προσπάθειες καταστολής της συνειδητότητας ή της διάδοσης μίας κουλτούρας ηττοπάθειας.
Η ιστορία του Ντοστογιέφσκι δεν είναι απλή λογοτεχνική φαντασία, αλλά αντανάκλαση της ζωντανής πραγματικότητας. Ο λαός της αραβικής Ανατολής, ειδικά στην Παλαιστίνη, πάσχει από την κόλαση της αμερικανικής ηγεμονίας, τη βιαιότητα του σιωνιστικού επεκτατισμού και του ρατσισμού, την απουσία ενός ενοποιημένου αραβικού σχεδίου και την επιμονή του πολιτικού και κοινωνικού κατακερματισμού, που αυξάνουν τον πόνο του λαού μας.
Αυτό ενισχύεται από την έλλειψη λογοδοσίας, το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, την ανεργία και την αποτυχία προστασίας του λαού μας, ενώ ακόμη και η ίδια η ύπαρξη της Παλαιστινιακής Αρχής, που πιστεύεται ότι εξυπηρετεί την πορεία μας προς την κρατική υπόθεση, είναι πλέον υπό αμφισβήτηση. Όλα αυτά ξεδιπλώνονται εν μέσω των γρήγορων αλλαγών που διατυπώνονται απροκάλυπτα από Ισραηλινούς αξιωματούχους διεθνώς, χωρίς να αφήνουν περιθώρια για την αξιοπιστία της λύσης των δύο κρατών, που εγκαταλείφθηκε υπέρ του λεγόμενου σχεδίου ενός «Μεγαλύτερου Ισραήλ».
Η πραγματική αλλαγή απαιτεί την αντιμετώπιση αυτής της κόλασης με γνήσια δέσμευση και θαρραλέες θέσεις που δίνουν προτεραιότητα στο δημόσιο και ανεξάρτητο εθνικό λήψη αποφάσεων.
Απαιτεί πολιτικές που καθιερώνουν την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δημοκρατία, τη συμμετοχή και την αξιοπρέπεια -που επικρατούν την αληθινή ελευθερία και την εθνική ανεξαρτησία, αντί της εκμετάλλευσης της θρησκείας ή των ρητορικών μάχες για τη νίκη και την ήττα που χρησιμεύουν μόνο για να εμβαθύνουν την καταπίεση μας μέσω της παθητικότητας και της αναμονής.
Η αλλαγή απαιτεί την ενσάρκωση μιας ελεύθερης πατρίδας για έναν ελεύθερο λαό, όπως συχνά επεσήμανε ο ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ, ενώ ταυτόχρονα αγκαλιάζουν τις αρχές της Παλαιστινιακής Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, ότι, δηλαδή, ο λαός είναι η πηγή της εξουσίας, ότι η θρησκεία είναι για τον Θεό και η πατρίδα είναι για όλους (όπως διακήρυσσε ο Σαάντ Ζαγλούλ (Saad Zaghloul). Επιπλέον, απαιτεί την συνειδητοποίηση ότι μια κουλτούρα αντίστασης, αν εξισώνει τον δολοφόνο με το θύμα, καταρρέει σε μηδενισμό, που επικεντρώνεται στη νίκη του δολοφόνου, όπως έγραψε κάποτε ο μάρτυρας διανοητής Χασάν Χαμντάν, γνωστός αλλιώς και ως Μαχντί Αμίλ (Mahdi Amel).
